بر اساس طبقه بندی بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی صنایع به چهار دسته صنایع مبتنی برفناوری برتر، فناوری متوسط- برتر،فناوری متوسط پائین و فناوری پائین تقسیم بندی می گردد، در واقع این طبقه بندی با طبقه بندی ارائه شده توسط سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه که در ابتدا به آن اشاره نمودیم مطابقت دارد. در این مرحله به توضیح مختصری در خصوص انواع استاداردهای موجود به منظور طبقه بندی نمودن محصولات و صنایع پرداخته و سپس بر طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی تمرکز میگردد.

طبقه بندی بین المللی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی
استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی^[۲۳]، طبقه بندی مرجع بین المللی است و هدف اصلی از آن دسته بندی فعالیت‌های اقتصادی است به نحوی که بتوان آمار متناظر با این فعالیت‌ها را استخراج کرد.
از زمان پذیرش و بکارگیری نسخه اولیه استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی در سال ۱۹۴۸، اکثر کشورها در گوشه و کنار جهان، از استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی استفاده کرده یا با الهام از آن، طبقه بندیهای جداگانه ای برای خود تدوین کرده‌اند.

لذا استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی در واقع راهنمایی برای کشورهای مختلف جهت تهیه طبقه بندیهای ملی بوده و به ابزار مهمی برای مقایسه اطلاعات آماری فعالیت‌های اقتصادی در سطح بین‌المللی تبدیل شده است. نسخه ۱/۳ از استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی در سی و سومین جلسه کمیسیون آمار سازمان ملل متحد در مارس ۲۰۰۲ مطرح و تصویب شد.
نسخه مزبور، جایگزین نسخه سوم استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی است که از سال ۱۹۸۹ تا کنون استفاده شده است. البته لازم به ذکر است که هم اکنون نسخه ۴ استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی نیز مورد تصویب قرار گرفته است ولی به دلیل استفاده از نسخ قبلی در کشور به این مقوله پرداخته نخواهد شد.
از استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی(هم در سطح ملی و هم در سطح بین المللی). در طبقه بندی اطلاعات (مطابق با نوع فعالیت اقتصادی). در زمینه آمار اقتصادی‌، جمعیت، تولید، اشتغال، درآمد ملی و غیره بصورت گسترده استفاده شده است.
تعدادی از کشورها از استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی بعنوان مبنایی برای تهیه طبقه بندی صنعتی و ملی خود سود جسته اند. بسیاری از کشورها نیز طبقه بندی ملی فعالیت خود را با استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی تطبیق داده یا توانایی ارائه اطلاعات آماری مطابق با فرمت استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی را دارند.
سازمان ملل متحد، سازمان بین المللی کار^[۲۴]، سازمان جهانی کشاورزی و خواربار^[۲۵]، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد^[۲۶]، سازمان توسعه صنعتی ملل متحد^[۲۷] و دیگر سازمان‌های بین‌المللی از استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی برای انتشار و تحلیل اطلاعات آماری استفاده می‌کنند.
اولین ویرایش‌ استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی در سال ۱۹۵۸، دومین ویرایش در سال ۱۹۶۸ و سومین ویرایش یا نسخه سوم در سال۱۹۹۰ منتشرشد.
از آنجا که استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی نقشی محوری در مقایسات بین المللی و تحلیل گستره وسیعی از آمار دارد، توجه فوق العاده‌ای به تضمین سازگاری و همخوانی استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی با ساختار اقتصادی، روش آماری، و نیازهای کشورهای مختلف در جهان، مبذول شده است.
اگر چه ساختارکلی این طبقه بندی چندان تغییر نکرده است، اما جزئیات بیشتری، بخصوص در بخش فعالیت‌های خدماتی، به آن اضافه شده که منعکس کننده رشد این بخش از اقتصاد در اکثر کشورهای جهان است. هماهنگی استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی با دیگر طبقه بندی‌ها‌، باعث سودمند تر شدن آن برای بسیاری از مقاصد تحلیلی و توصیفی شده است.
طبقه بندی فعالیت‌های اقتصادی در اتحادیه اروپا^[۲۸]
طبقه بندی فعالیت‌های اقتصادی در اتحادیه اروپا بسیار شبیه طبقه بندی استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی بوده و هر دو از ساختار و سیستم کدبندی مشابهی برخوردارند. لذا اطلاعات طبقه بندی شده در هر دو سیستم کاملاً قابل قیاس می‌باشد.
کدبندی استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی و طبقه بندی فعالیت‌های اقتصادی در اتحادیه اروپا تا سطح کدهای دو رقمی طبقه بندی یکسان بوده، اما در سطوح پایین تر، طبقه بندی طبقه بندی فعالیت‌های اقتصادی در اتحادیه اروپا دارای جزئیات بیشتری است تا هماهنگی بیشتری با شرایط اتحادیه اروپا حاصل شود.
جزئیات اضافه شده به طبقه بندی فعالیت‌های اقتصادی در اتحادیه اروپا را همواره می توان در سطوح سه یا چهار رقمی از طبقه‌بندی استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی(با همان ساختار) ادغام نمود.

طبقه بندی صنعت آمریکای شمالی^[۲۹]

سیستم طبقه بندی صنعت آمریکای شمالی^[۳۰]، یک طبقه بندی استاندارد برای صنایع است که توسط کشورهای آمریکا، کانادا و مکزیک تدوین شده و از سال ۱۹۹۷ بجای طبقه بندی معروف سیک^[۳۱]مورد استفاده قرارگرفته است.
با توضیح مختصر ارائه شده در خصوص برخی از استانداردهای مطرح در دنیا به لحاظ پررنگ بودن استاندارد استاندارد بین المللی طبقه بندی صنعتی فعالیت‌های اقتصادی در سطح بین المللی به بررسی تقسیم بندی صنعت از این نگاه می پردازیم.
دسته بندی فوق تا حدودی اما نه به روشنی جایگاه فناوری برتر را در میان سایر انواع فناوری ها نشان میدهد و بنابراین تا حد زیادی با هدف این گزارش همخوانی دارد. البته در طبقه بندی بین المللی فعالیتهای صنعتی^[۳۲] نگاه دیگری نیز مطرح می گردد.
در واقع مفهوم صنعت ساخت بیان شده و طبقه بندیی از آن ارائه می گردد. صنعت ساخت، اصطلاحی است عام که در برگیرنده کلیه صنایع و واحدهایی(شرکت ها، کارخانه ها، کارگاه ها). می شود که به تولید و مونتاژ کالاهای ساخته شده اشتغال دارند. صنعت ساخت به دو مقوله عمده تقسیم می شود :

• • صنعت ساخت کالاهای بادوام^[۳۳]

• • صنعت ساخت کالاهای بی دوام یا مصرفی^[۳۴]

صنایع ساخت در طبقه بندی بین المللی فعالیت های صنعتی به صنایع زیر تقسیم می شود:

1. 1. صنایع مواد غذایی، آشامیدنی ها، دخانیات

1. 1. صنایع نساجی، پوشاک و چرم

1. 1. صنایع چوب و محصولات چوبی

1. 1. صنایع کاعذ، مقوا، چاپ و صحافی

1. 1. صنایع شیمیایی

1. 1. صنایع محصولات کانی غیرفلزی بجز فرآورده های نفت و زغال سنگ

1. 1. صنایع تولیدات فلزات اساسی

1. 1. صنایع ماشین آلات، تجهیزات، ابزار و محصولات فلزی

1. 1. صنایع متفرقه ( جواهرات و..).

جدول۱-۲: تقسیم بندی صنایع بر اساس طبقه بندی بین المللی فعالیت های صنعتی^[۳۵]

Pb (mg/l)

۱

۲

۲

Cu (mg/l)

۳

۱۵

۳

Zn (mg/l)

۱-۳-۱-۳ اثرات لایروبی در محیط آب
همان گونه که گفته شد برداشتن رسوبات، حمل و نقل و تخیله آن‌ها در مکان‌های دیگر پیامدهایی به دنبال خواهد داشت. این پیامدها توسط محققین زیادی به شکل اثرات زیست محیطی کوتاه مدت و طولانی مدت مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. اثرات کوتاه مدت مربوط به مشکلاتی است که ناشی از جا به جایی رسوبات، تدفین موجودات و رو یا رویی آن‌ها با آلاینده‌ها و ذرات معلق می‌باشد. اثرات بلند مدت آن مربوط به چگونگی و سرعت تشکیل دوباره‌ جمعیت موجودات در آن مکان، ترکیب بعدی اجتماع بیولوژیکی، اثرات فیزیولوژیکی و ژنتیکی افزایش آلاینده‌ها بر موجودات، می‌باشد (et al., 2001 Nighingaile).
موجودات می‌توانند سموم و آلاینده‌های مختلف را بیشتر از سطوح موجود در محیط در بعضی از بافت‌ها و اندام‌های خود جمع‌ آوری نمایند، که به این عمل تجمع زیستی می‌گویند. دور از انتظار نیست که طبق بررسی‌های به عمل آمده با احتمال این افزایش به علت تجمع زیستی^[۵] سموم و ورود آن‌ها به زنجیره‌ غذایی^[۶]، انسان‌ها نیز در معرض اثرات شیمیایی افزایش آلاینده‌ها قرار داشته باشند.
باید توجه داشت که لایروبی امری اجتناب ناپذیر در جهت رسیدن به اهداف و سودآوری تجاری و اقتصادی از مسیر‌های آبی است. به منظور برقراری امنیت زیست محیطی و به حداقل رساندن آسیب‌های ناشی از لایروبی انتخاب نوع لایروب، روش حمل و انتقال رسوبات و نیز انتخاب زمان مناسب از نظر هیدرودینامیک آب مهم می‌باشد. نکته ارزشمند دیگر که می‌تواند اثرات منفی لایروبی را کاهش دهد اثر فصل بر مراحل مختلف زندگی موجودات می‌باشد (Erftemeijer and Lewis, 2006).
باید توجه داشت که در اکوسیستم‌های آلوده، برداشتن رسوبات سبب حذف بخش بزرگی از آلودگی موجود در بستر میشود. بستر آب‌ها همان گونه که مکانی برای دفن آلودگی هستند، می‌توانند در شرایط مناسب فیزیکوشیمیایی به عنوان منبعی برای انتقال آلاینده‌ها به ستون آب عمل کنند، در نتیجه با برداشته شدن لایه‌های آلوده می‌توان به بهبود کیفیت آب و حفظ سلامت سامانه‌های آبی کمک کرد (Hedge et al., 2009).

مواد لایروبی شده را می‌توان برای هدف‌های گوناگون مورد استفاده قرارداد. به منظور استفاده بهینه، این مواد، پس ازپالایش و اطمینان از عدم آلودگی در فعالیت‌های ساخت و ساز و حفاظت از خط ساحلی مورد استفاده قرار می‌گیرند، هم چنین برای بازسازی زیستگاه‌ها، ساخت و ساز در سواحل، زیبا سازی محیط‌های ساحلی و ترمیم کناره‌ها به منظور جلوگیری از فرسایش و سیل مورد استفاده قرار می‌گیرند (MALSF, 2010; Nicoletti et al., 2009; Porta et al., 2009).
با انجام عملیات لایروبی، افزایش آشفتگی در محیط سبب افزایش کدورت^[۷] می‌گردد، که اولین و آشکارترین پیامد لایروبی در محیط آب است. اختلال در این محیط، نظم رسوبات ته نشین شده را بر هم می‌زند و موجب شناوری دوباره آن‌ها می‌گردد. رسوبات معلق شرایط فیزیکو شیمیایی آب را تغییر می‌دهند. با بر هم خوردن بستر، رسوبات ریز نامحلول به ویژه ذرات کلوئیدی در ستون آب افزایش می‌یابند. تعلیق مجدد رسوبات نه تنها سبب شدت کدورت آب می‌گردد بلکه بسیاری از آلاینده‌های موجود در بستر را با خود به درون ستون آب وارد می‌کند. غلظت و شدت اثر آلاینده های شیمیایی از جمله هیدروکربن ها، ترکیبات رادیواکتیو، سموم کشاورزی و فلزات سنگین با شرایط زیست محیطی و خصوصیات فیزیکوشیمیایی مواد و میزان تخلیه آن‌ها در دریا ارتباط مستقیم دارند. کیفیت آب می تواند در اثر تغییر در میزان کدورت، مقدار اکسیژن محلول، مقدار مواد آلی^[۸] و مواد مغذی و همچنین رها شدن دیگر آلاینده‌ها مانند فلزات سنگین در ستون آب دست خوش تغییر گردد (UNEP, 2008). طبق نظر محققین حضور این ذرات و تغییر در غلظت آلاینده‌ها می‌تواند سبب تغییر در ویژگی‌های آب گردد. یکی ازخصوصیات مهم آب روشنایی و شفافیت آن است، کدورت در اثر معلق شدن ذرات نامحلول در آب از جمله: رس، سیلت، ذرات آلی کلوییدی، پلانکتون‌ها و سایر جانداران میکروسکپی به وجود می‌آید، و شدت آن به مقدار، اندازه و خصوصیات این مواد بستگی دارد (Nayar et al 2004).
تیرگی آب به عنوان یک آلاینده فیزیکی در سامانه‌های آبی، ویژگی مهمی درپیش بینی میزان جذب یا پخش نور در محیط است. عمقی که در آن نور خورشید قابلیت نفوذ دارد، شامل فرایند فتوسنتز می‌شود. گیاهان و موجودات وابسته به نور در آن محدوده می‌توانند به فعالیت خود ادامه دهند. افزایش کدورت فتوسنتز مؤثر جهت ادامه زندگی موجودات را تحت تأثیر قرار می‎دهد. فعالیت فیتوپلانکتون‌ها و گیاهان دریایی وابسته به نور کم می‌شود، همراه با افت فتوسنتز، مقدار اکسیژن محلول کاهش می‌یابد و تعادل حیات وابسته به اکسیژن، به هم می‌خورد. به همین علت محیط‌های آبی را می‌توان به واسطه این ویژگی از هم جداسازی و طبقه بندی نمودBogers and Gardner, 2004) ).
از دیگر پیامدهای کدورت، ته نشست ذرات معلق بر اندام‌های تنفسی و تغذیه‌ای موجودات آبزی می‌باشد این امر سبب خفگی یا اختلال در کار اندام‌ها می‌گردد. بخشی از رسوبات معلق بر منابع غذایی و زیستگاه‌ها رسوب می‌کنند و زندگی جانوران را مختل می‌سازند (NOAA, 2011). شکل(۱-۳) اسکله ۱۳ را در هنگام انجام عملیات لایروبی^[۹] نشان می‌دهد. افزایش کدورت آب رودخانه در هنگام لایروبی قابل مشاهده است.

شکل۱-۱- اسکله سیزده بندر خرمشهر در هنگام لایروبی
تاثیرات منفی حاصل از تغییرات اکولوژیکی و یوتریفیکاسیون، کاهش یا کمبود اکسیژن، برداشت بیش از حد ماهیان، پرورش آبزیان، لایروبی، احیاء زمین‌ها و ریزش فاضلاب‌های صنعتی، شیمیایی و خانگی ازجمله عوامل ناشی از دخالت فعالیت‌های انسانی است که مصب‌ها و مناطق ساحلی و آب‌های انتقالی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، در این میان لایروبی از جمله فعالیت‌هایست که به طور مداوم در بعضی از سواحل و بنادر مهم انجام می‌گردد (Ohimain et al., 2008; Rosenberg et al ., 2004).
لایروبی سبب افزایش عمق می‌شود و به دنبال آن رژیم هیدرولوژیکی و هیدروگرافیکی آب تغییر می‌کند. با تغییر در عمق، مدل چرخش آب در منطقه، شدت جریان آن و الگوی جزر و مد در ناحیه عملیاتی تغییر می‌کند. این عامل می‌تواند در خصوصیات رسوبات تغییرات اساسی ایجاد کند. مناطق با رژیم هیدرودینامیکی آرام دارای رسوبات ریزی هستند که نسبت به رسوبات درشت‌تر و زبرتر تمایل بیشتری به تجمع آلاینده‌ها در خود دارند. رسوبات موجود در پایین دست^[۱۰] مناطق شهری و صنعتی آلاینده های بیشتری را نسب به رسوباتی که از بالا دست^[۱۱] سیستم های آلاینده برداشته می شوند، در خود جمع می کنند (Nayar et al., 2004;Goh and Chou, 1997).
بدیهی است که رسوب موجود در پایین دست در مناطق شهری و صنعتی، به علت خروجی فاضلاب آلاینده‌های بیشتری را نسبت به رسوبات دیگر مناطق در خود جمع می‌کنند (Skilleter et al 2006). رسوبات با جذب فیزیکو شیمیایی آلاینده‌ها از ستون آب آلوده می‌شوند. جذب سطحی آلاینده‌ها بر رسوبات، ته نشست مواد آلی ترکیب شده با مواد آلاینده از جمله فلزات سنگین و تجمع زیستی این مواد در میکروارگانیسم‌ها راه‌های آلوده شدن رسوبات می‌باشد (Greaney, 2005).
فعالیت های صنعتی، فاضلاب‌های شهری، کشتی‌های تجاری، نفتکش‌ها و سکوهای نفتی از جمله منابع آلوده کننده‌ رسوبات می‌باشند. رسوبات آلوده بنا به تعریف به موادی اطلاق می‌شوند که غلظت مواد شیمیایی در آنها به اندازه‌ای است که اثرات سوء حتمی بر محیط اطراف داشته و یا سلامت انسان را مورد تهدید قرار دهد (Nayar et al 2004). در نتیجه به منظور کاهش و کنترل اثرات آلودگی بر منابع ساحلی و دریایی شناسایی نوع و میزان مواد آلاینده را باید مورد توجه قرار داد.
برداشت رسوبات بستر دو نوع آشفتگی به دنبال دارد، یکی آشفتگی ایجاد شده در بستر به علت حذف و یا معلق شدن رسوبات ناپایدار و دیگری آشفتگی درون ستون آب که در اثر تغییرات فاکتورهای شیمیایی آب، افزایش کدورت و افزایش مواد مغذی در ستون آب و رها شدن مواد سمی بستر در آب همچون فلزات سنگین به وجود می‌آید. مواد جامد معلق، فسفر محلول و نیتروژن معدنی محلول نیز از جمله موادی هستند که ضمن لایروبی قابل تغییر می‌باشند.(Van Der Welle, 2007) در جدول(۱-۴) برخی از مهم‌ترین اثرت مثبت و منفی لایروبی در محیط‌های آبی قابل مشاهده می‌باشد (Environmental Solution LTD, 2002).
جدول ۱-۴- برخی از مهم‌ترین اثرات مثبت و منفی لایروبی

اثرات مثبت

اثرات منفی

۱-افزایش ظرفیت ورودی کانال و بندر گاه برای پذیرش کشتی‌های بزرگتر

۱-کاهش موجودات بنتیک و جمعیت مرجان‌ها در مکان لایروبی

۲-گسترش ایمنی کشتیرانی در دروازه‌ی کانال

است که تمایل به جابجایی ، ترک خدمت ، غیبت ، تأخیر و تلاش برای بازنشستگی پیش از موعد در بین این دسته از کارکنان قابل ملاحظه است واین گونه رفتارها نیز می تواند ناشی از نارضایتی شغلی و عدم تعهد سازمانی باشد.

ضرورت انجام تحقیق
همان گونه که پیش از این نیز اشاره شد ، نیروی انسانی مهم ترین سرمایه هر سازمانی است که باعث کسب مزیت رقابتی برای سازمان می شود.
به طوری که ادعا شده است ، موثرترین راه به دست آوردن مزیت رقابتی در شرایط فعلی کارآمدتر کردن کارکنان سازمان ها می باشد. ( میرسپاسی،۱۳۸۳ )
بنا براین پرداختن به دغدغه های فکری و کاری کارکنان و تلاش برای بهبود زندگی کاری آنان ، می تواند سبب افزایش بهره وری و بهبود عملکرد سازمان باشد. ناهنجاری هایی از قبیل غیبت ، تاخیر ، جابجایی ، بازنشستگی پیش از موعد و… به عنوان آسیب های سازمانی ، می تواند ریشه در نارضایتی شغلی و عدم تعهد سازمانی داشته باشد. خاصه آن که در صنعتی مانند صنعت برق که به دلیل شرایط کاری ویژه ، بیشتر کارکنان آن در معرض خطراتی مانند برق گرفتگی ، سقوط از ارتفاع و سایر حوادثی هستند که منجر به وارد آمدن آسیب به جان افراد و تاسیات الکتریکی می باشد ؛ مطالعه و بررسی رضایت شغلی و تعهد سازمانی در کاهش استرس شغلی و کاهش حوادث ناشی از آن نقش بسیار مهمی ایفاء می نماید .
اگر چه شرکت های توزیع برق به خاطر اهمیت تعداد و شدت حوادث در ارزیابی های سالیانه ؛ هیچ گاه آمار دقیقی از حوادث به وقوع پیوسته و خسارات جانی و مالی ناشی از آن ها را ارائه نمی نمایند ؛ اما تجربه محقق در سمت کارشناس ایمنی این شرکت نشان می هد که علاوه بر خسارات جبران ناپذیر جانی ؛ سالانه در حدود یک میلیارد تومان زیان ناشی از آسیب وارده به تاسیسات و نیروی کار از دست رفته به شرکت توزیع برق لرستان تحمیل می شود.
غیبت^[۸] را عدم حضور در محل کار تعریف کرده اند. غیبت کارکنان هزینه گزاف و مشکلات بسیاری را به کارفرمایان تحمیل می کند. به عنوان مثال در بررسی که اخیراً انجام شده ، مشخص گردیدکه متوسط هزینه های مستقیم غیبت های برنامه ریزی نشده کارمندان در آمریکا ، به ازای هر شاغل ۷۸۹ دلار در سال است. این رقم شامل بهره وری از دست رفته یا هزینه های اضافی پرداخت شده برای اضافه کار یا به کارگیری کارمندان موقتی جهت جبران غیبت کارمندان نیست. ( رابینز، ۱۳۸۹ ،۴۲ )
همچنین جابجایی^[۹]، خروج دائمی داوطلبانه یا غیرداوطلبانه کارمندان از سازمان است. نرخ بالای جابجایی باعث افزایش هزینه های استخدام ، گزینش و آموزش می شود. برای مثال هزینه جایگزین کردن یک تحلیل گر سیستم یا برنامه نویس در یک شرکت فناوری اطلاعات در آمریکا ۳۴۲۰۰ دلار است. ( همان منبع، ۴۳ )
اهمیت این اعداد وقتی بیشتر می شود که آنها را در تعداد کارمندان یک سازمان یا تعداد کارمندان یک کشور ضرب کنیم.
طی دوسال گذشته که شغل سیمبانی در شرکت های توزیع برق از سوی سازمان کار و امور اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی در زمره مشاغل سخت و زیان آور پذیرفته شد ،تمام سیمبان های شرکت توزیع برق لرستان که دارای بیست سال سابقه خدمت بودند ، با وجود این که این امکان برای آنان وجود داشت که مدت بیشتری در سازمان بمانند و با مزایای بیشتری بازنشسته شوند ؛ متقاضی بازنشستگی شده و سازمان را ترک نمودند . قطعا شرکت برق برای جایگزینی این افراد و زیان ناشی از تجارب از دست رفته هزینه های سنگینی را متحمل خواهد شد.
لذا تحقیق حاضر یکی از موضوعات جدی و ضروری این شرکت است که با بررسی رابطه بین رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت و ارائه راهکارهایی برای بهبود این دو نگرش شغلی^[۱۰] مهم ، بهره وری و عملکرد سازمان بهبود یافته و سازمان برای رسیدن به اهدافش توانمندتر خواهد شد.

اهداف تحقیق
اهداف تحقیق شامل هدف کلی و اهداف جزئی است که در ادامه هدف کلی و اهداف جزئی تبیین خواهد شد.
۱-۴-۱- هدف کلی
تعیین رابطه بین رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق استان لرستان.
۱-۴-۲- اهداف جزئی
تعیین میزان رضایت شغلی کارشناسان شرکت توزیع برق استان لرستان.
تعیین میزان تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق استان لرستان.
تعیین میزان تأثیر ویژگی های دموگرافیک بر رضایت شغلی و تعهد سازمانی.
تعیین رابطه بین مؤلفه های مختلف رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق استان لرستان.
تعیین رابطه بین نوع شغل ( مدیر/کارمند )با رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق استان لرستان.
تعیین رابطه بین سابقه خدمت با رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق استان لرستان.
تعیین رابطه بین نوع استخدام(رسمی/شرکتی)با رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق استان لرستان.
ارائه پیشنهادهای مناسب برای ارتقای رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق لرستان.
فرضیه های تحقیق
فرضیه های تحقیق شامل یک فرضیه اصلی و ۱۷ فرضیه فرعی است که که در ادامه این فرضیه ها تبیین خواهند شد.
۱-۵-۱- فرضیه اصلی
بین رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق استان لرستان رابطه معنی داری وجود دارد.
۱-۵-۲- فرضیه های فرعی
بین رضایت کارشناسان از حقوق و تعهد سازمانی آنان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین رضایت کارشناسان از ارتقاء شغلی و تعهد سازمانی آنان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین رضایت کارشناسان از سرپرست و تعهد سازمانی آنان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین رضایت کارشناسان از مزایا و تعهد سازمانی آنان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین رضایت کارشناسان از پاداش و تعهد سازمانی آنان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین رضایت کارشناسان از شرایط و ضوابط کار و تعهد سازمانی آنان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین رضایت کارشناسان از همکاران و تعهد سازمانی آنان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین رضایت کارشناسان از ماهیت کار و تعهد سازمانی آنان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین رضایت کارشناسان از ارتباطات و تعهد سازمانی آنان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین سابقه خدمت و رضایت شغلی کارشناسان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین سابقه خدمت و تعهد سازمانی کارشناسان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین نوع شغل ( مدیر/کارمند ) و رضایت شغلی کارشناسان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین نوع شغل ( مدیر/ کارمند ) و تعهد سازمانی کارشناسان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین نوع استخدام( رسمی/شرکتی ) و رضایت شغلی کارشناسان رابطه معنی داری وجود دارد.
بین نوع استخدام( رسمی/شرکتی ) و تعهد سازمانی کارشناسان رابطه معنی داری وجود دارد.
تعریف واژه ها و اصطلاحات تخصصی طرح
رضایت شغلی : اسپکتور معتقد است که رضایت شغلی نگرشی است که چگونگی احساس افراد را نسبت به مشاغلشان به طور کلی و یا نسبت به حیطه های مختلف آن نشان می دهد. البته به نظر هاپاک (۱۹۳۵) رضایت شغلی مفهومی پیجیده و چند بعدی است و با عوامل روانی ، جسمانی و اجتماعی ارتباط دارد.
تعهد سازمانی : تعهد سازمانی تعاریف متعددی دارد به عنوان مثال پورتر و همکارانش (۱۹۷۴) تعهد سازمانی را درجه نسبی تعیین هویت فرد با سازمان و مشارکت او در سازمان تعریف می کنند. اما آلن ومی یر (۱۹۹۱)بیان می کنند که تعهد ، فرد را با سازمان پیوند می دهد و بنابراین ، این پیونداحتمال ترک شغل را کاهش خواهد داد. آنها تعهد را دارای سه بُعد عاطفی، مستمر و هنجاری می دانند.
۱- تعهد عاطفی: تعهد عاطفی عبارت است از احساس مثبت کارکنان برای تعیین هویت شان با سازمان و تعلق و وابستگی آنان به سازمان محل کارشان.
۲- تعهد مستمر: تعهد مستمر، تمایل به ادامه عضویت کارمند در سازمان ، به خاطر درک هزینه های ناشی از ترک سازمان ، یا مزایای ناشی از ماندن در سازمان را بیان می کند.

- باعث افزايش و رشد خواسته ها و نيازهاي مشتريان مي شود.
- باعث تعديل رقابت بين سازمان ها مي شود.
مزاياي مدل كانو
- ارتباط بهتر با مشتريان
- فهميدن و درك مشتريان و نيازهاي مشتريان
- رضايت نهايي مشتريان
مدل فورنل:
شاخص رضایتمندی کشور سوئد در سال 1989 توسط پروفسور فورنل بر اساس یک مدل ساخت یافته و با بهره گرفتن از نظر سنجی مشتریان طراحی شده بود، بررسی فعالیت های تحقیقاتی در کشور سوئد موجب شد تا مدل فورنل به عنوان بهترین روش جهت ارائه یک شاخص استاندارد در سطح ملی شناخته شود.
شكل 1-4-4 :ساختار کلان مدل شاخص رضایت مشتری در کشور سوئد
ویژگی و شاخصه مهم این مدل جامعیت آن، استفاده از آن جهت ارزیابی کیفیت در یک مقیاس وسیع و امکان مرتبط ساختن کیفیت با رفتار مشتریان می باشد. پس از سوئد این مدل در آمریکا بسیار مورد توجه قرار گرفت، سپس محققان اروپایی هم از این مدل تبعیت کرده و آن را مورد استفاده قرار دادند، در حال حاضر فقط در شاخص های رضایتمندی با هم تفاوت دارند.
این مدل یک مدل مفهومی است. مدل تاکید بر محاسبات همگن سازی شاخص های انتظاری مشتریان و ایجاد قضاوت بر اساس سیستم شهودی یا احساسی مصرف کنندگان و مشتریان دارد.
عوامل زیادی مانند عوامل موجود در (شکل 1-4-4) بر رضایت مشتری تاثیرگذار است که در این مدل به صورت روابط علت و معلولی مورد توجه و بررسی قرار می گیرند. بعضی از این عوامل به عنوان عامل اصلی رضایت مشتری و برای بعضی دیگر مجموعه ای از خصوصیات اولیه یا خصوصیات ضروری در نظر گرفته می شود.

ویژگیهای مدل فورنل
- جامعيت آن
- امكان استفاده از آن جهت ارزيابي كيفيت در يك مقياس وسيع
- امكان مرتبط ساختن كيفيت با رفتار مشتري
متعاقب پذیرش عمومی و درک اهمیت این شاخص در اروپا و آمریکا، کشورهای بسیاری اقدام به تعیین این شاخص بصورت ملی نمودند. از جمله این شاخص ها می توان به ACSI در آمریکا، EPSI در اروپا، SWICS در سوئیس، و MCSI در مالزی اشاره نمود.
نظام مدیریت کیفیت مبتنی بر فرایند
بهبود مستمر سیستم مدیریت کیفیت
نیازها
مشتریان
رضایت
اندازه گیری تجزیه و تحلیل بهبود
مدیریت منابع
خروجی
ورودی
مشتریان
محصول
تحقق محصول
فعالیتهای مستقیماً ارزش آفرین
جریان اطلاعات
مهمترین اثرات رضایت مشتری بر فرایند سازمان :
- کاهش مستمر هزینه ها و کوتاه شدن زمان چرخه های کاری به دلیل استفاده موثر از منابع؛
- بهبود نتایج عملیات و سازگار و قابل پیش بینی شدن این نتایج (توصیه های بهبود) ؛
- ایجاد امکان پرداختن به فرصتهای متمرکز و اولویت بندی شده برای انجام عملیات بهبود؛
- افزایش توانایی ایجاد ارزش برای هر دو طرف؛
- انتقال اهمیت تامین خواسته های مشتری و همچنین الزامات قانونی و مقررات به سازمان؛
- پایه گذاری خط مشی کیفیت
از نظر موسسه ، رضایت مشتری حاصل یک سیستم سه قسمتی است که عبارتند از :
1- عملکرد ها (فرایندهای) موسسه؛
2- کارکنان موسسه که ارائه دهنده محصول یا خدمت هستند؛
3- انتظارات مشتری .
البته اثر بخشی این سیستم سه قسمتی بستگی به ادغام مناسب این قسمت ها با یکدیگر دارد .
منطقه مشترک بین سه قسمت ذیل بیانگر رضایت مشتری است .
سیستم سه قسمتی رضایت مشتری
رضایت مشتری
رضایتمندی مشتریان کلید موفقیت تجاری هر سازمان است .
بخش دوم:
2-2-1- نظریه های جامعه اطلاعاتی؛ جامعه شبکه ای:
نظریه های جامعه اطلاعاتی از دیدگاه افزایش دسترسی به فضاهای جدید، اندیشمندان ارتباطی را متوجه تغییراتی ساخت که در مناسبات جهانی روی داده است.

جدول (۴-۳): متوسط رطوبت نسبی محدوده مطالعاتی بابل – بابلسر، دوره آماری ۱۱ ساله (بر حسب درصد)

شکل (۴-۱): نمودارتغییرات دما در دشت بابل – بابلسر
شکل (۴-۲): نمودارتغییرات دما در ارتفاعات بابل – بابلسر
۴-۱-۳- تعداد ساعات آفتابی
تعداد ساعات آفتابی در هر منطقه بستگی به عرض جغرافیایی آن محل دارد. این پارامتر فقط در ایستگاه­های سینوپتیک سازمان هواشناسی کشور اندازه ­گیری می­ شود، که در محاسبه تبخیر و تعرق مورد استفاده قرار می­گیرد.
با توجه به جدول (۴-۴) میانگین سالانه ساعات آفتابی مشاهده شده در طول دوره آماری ۱۱ ساله ۲/۲۰۹۸ ساعت در سال می­باشد. بیشترین و کمترین ساعات آفتابی به ترتیب مربوط به ماه خرداد با ۲/۲۶۴ ساعت و ماه آذر با ۲/۱۱۰ ساعت می­باشد.
جدول (۴-۴): ساعات آفتابی مشاهده­ای در ایستگاه سینوپتیک بابلسر، دوره آماری ۱۱ ساله

۴-۱-۴- باد
باد موجب می­ شود تا اختلافات مربوط به دما، رطوبت و فشار که در جهات افقی جو وجود دارد، از بین رفته و هوا به حالت تعادل درآید. به­ دلیل تأثیر آن بر تبخیر و تعرق، تجزیه و تحلیل آن حائز اهمیت می­باشد (علیزاده ۱۳۸۵، ۹۸). پارامتر باد تنها در ایستگاه سینوپتیک سازمان هواشناسی کشور بطور کامل اندازه ­گیری می­ شود. با توجه به جدول۴-۵ متوسط سالانه سرعت باد ۱۹ متر در ثانیه در ارتفاع ۲ متری از سطح زمین می­باشد.
جدول (۴-۵): سرعت و جهت باد در ایستگاه سینوپتیک بابلسر(دوره آماری ۱۱ساله)

۴-۱-۵- ریزش­های جوی
ریزش­های جوی یکی از مهمترین عوامل هواشناسی می­باشد. میزان بارندگی بستگی به جهت وزش باد، وضعیت جغرافیایی، ارتفاع مقدار رطوبت جذب شده بوسیله توده­های هوا و گرادیان درجه حرارت بین دریا و سطح زمین دارد.
منشا ریزشهای جوی از یک طرف جبهه­های مرطوب ورودی به منطقه و از طرف دیگر بارش اروگرافیک ناشی از فیزیوگرافی خاص منطقه و وجود دو عامل سلسله جبال البرز و دریای مازندران در مجاورت هم می­باشد. باران­های اروگرافیک که محصول اشباع رطوبت برخاسته از دریای مازندران در کوهستان­های البرز می­باشند، بخشی از باران­های سالانه را در منطقه تشکیل می­ دهند. این نوع ریزش­ها گرچه در سرتاسر فصل پاییز، زمستان و بهار مشاهده می­گردند ولی مرکز ثقل زمانی آن اواخر تابستان و اوایل پاییز است (تماب ۱۳۷۵،۸۱).
در جدول (۴-۶) میانگین بارندگی ماهانه محدوده مطالعاتی بابل - بابلسر در طول دوره آماری ارائه گردیده است. با توجه به جدول، میانگین بارندگی در دشت بابل- بابلسر حدود ۸/۹۵۴ میلی­متر برآورد شده است. حداکثر بارندگی سالانه در دشت بابل - بابلسر در سال ۱۳۸۱ در ماه آذر (حدود ۳۵۹ میل­متر) اتفاق افتاده است. همچنین حداقل بارندگی سالانه دشت در سال ۱۳۸۸ مربوط به ماه تیر می­باشد.
رژیم بارندگی محدوده بابل - بابلسر از دو فصل خشک ­و مرطوب تشکیل شده ­است (شکل­های ۴-۳ و ۴-۴). در طی این دوره آماری، فصل مرطوب یا بارندگی از شهریور ماه شروع و تا فروردین ماه ادامه دارد. فصل خشک نیز از اواخر فروردین شروع و تا اوایل شهریور ماه ادامه می­یابد.
جدول (۴-۶): پارامترهای آماری بارش (بر حسب میلی­متر) در محدوده مطالعاتی بابل – بابلسر، دوره آماری ۱۱ ساله

شکل (۴-۳): نمودارمیانگین بارش در دشت بابل – بابلسر
شکل (۴-۴): نمودارمیانگین بارش در ارتفاعات بابل – بابلسر
۴-۱-۶- تعداد روزهای بارانی
تعداد روزهای بارانی پارامتری است که توزیع زمانی بارندگی را در روزهای هر ماه مشخص می­نماید و استفاده قابل ملاحظه­ای در انجام عملیات اجرایی طرح­ها و همچنین استفاده در برآورد پارامترهای کشاورزی و زراعت ایفا می­ کند. متوسط سالانه­ی روزهای بارانی در دوره ۱۱ ساله در منطقه ۱۰۵ روز در سال می­باشد. متوسط بیشترین و کمترین روزهای بارانی به­ترتیب مربوط به ماه اسفند با ۱۸ روز و ماه مرداد بدون باراندگی می­باشد.
۴-۱-۷- بررسی دوره­ های خشکسالی و ترسالی­
روند طبیعی ترسالی­ها و خشکسالی­ها به صورت یک سری زمانی می­باشد. برای مطالعه تواتر طبیعی از شاخص معیار بارندگی سالانه (SIAP) استفاده شده است (مهاب قدس، ۱۳۶۲). مقدار شاخص بارندگی سالانه (K) از طریق رابطه (۴-۱) محاسبه می­ شود و مقدار عددی آن طبق جدول (۴-۷) تعیین­کننده خشکسالی و ترسالی می­باشد. در جدول (۴-۸) تناوب خشکسالی­ها و ترسالیهای محدوده مطالعاتی در طی دوره ۱۱ ساله ارائه شده است.

رابطه (۴-۱)
k= شاخص بارندگی سالانه
x= بارندگی سالانه(میلی­متر)
= متوسط بارندگی درازمدت سالانه(میلی­متر)
SD= انحراف معیار بارندگی سالانه
جدول (۴-۷): مقایر معرف شاخص بارندگی سالانه

۴-۱-۸- تبخیر
تبخیر ممکن است از سطح آزاد آب، سطح مرطوب خاک و یا به صورت تعرق از سطح گیاهان صورت گیرد. بنابراین تفکیک تعرق از تبخیر امکان­ پذیر نمی ­باشد. لذا این دو فرایند که بطور تواٌم صورت می­پذیرند، تبخیر و تعرق نامیده می­شوند. در این فرایند عوامل متعددی از قبیل تابش خورشید، باد، رطوبت نسبی و درجه حرارت دخالت دارند که درجه تاٌثیر هرکدام از آنها به سایر عوامل نیز وابسته است و همین امر موجب می­گردد که نتوان فرایند تبخیر و تعرق را به آسانی دیگر فاکتورهای هیدرولوژی به صورت کمیت درآورد (علیزاده ۱۳۷۹، ۲۸۹).
قدیمی­ترین روش تعیین تبخیر آب دریاچه با بهره گرفتن از دستگاه اندازه ­گیری تبخیر یا طشت تبخیر است. جهت محاسبه­ پارامترهای مربوط به تبخیر از آمار ایستگاه سینوپتیک بابلسر استفاده شده است (جدول۲-۹). با توجه به جدول مذکور میانگین تبخیر از طشتک محدوده مطالعاتی بابل - بابلسر حدود ۸۸۲٫۳ میلی­متر در سال است. بیشترین و کمترین میزان تبخیر به ترتیب مربوط به ماه مرداد با ۲۸۲٫۲ میلی­متر و ماه دی با ۸٫۶ میلی­متر می­باشد.
با اندازه ­گیری تبخیر از طشتک معیار می­توان تبخیر از سطح آزاد آب را با بهره گرفتن از رابطه (۴-۲) محاسبه نمود (علیزاده ۱۳۸۵، ۲۲۵):
رابطه (۴-۲) E= K*E_a
در رابطه فوق E تبخیر از سطح آزاد آب بر حسب میلیمتر، E_a تبخیر از طشتک معیار بر حسب میلی­متر و K ضریب طشتک می­باشد. این ضریب با توجه به شرایط سرعت باد و رطوبت برای ماه­های مختلف سال بین ۰٫۶ تا ۰٫۸۵ متغیر است. پس از اعمال ضریب طشتک مناسب برای هر ماه مقدار تبخیر از سطح آزاد آب محاسبه گردیده است (جدول۴-۹). با توجه به جدول مذکور میزان تبخیر سالانه از سطح آزاد آب معادل ۶۶۱٫۸ میلی­متر می­باشد. بیشترین میزان تبخیر مربوط به ماه مرداد (۸/۱۱۹ میلی­متر) و کمترین نیز مربوط به ماه دی (۹/۸ میلی­متر) می­باشد.
۴-۱-۹- تبخیر و تعرق پتانسیل
حداکثر مقدار تبخیر و تعرقی است که در یک وضعیت آب و هوایی در صورتی که محدودیتی از نظر آب وجود نداشته باشد از یک پوشش کامل گیاهی صورت می­گیرد (علیزاده ۱۳۸۵، ۲۳۶).
برای محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل دشت بابل - بابلسر از روش­های ترنت­وایت و بلانی – کریدل (علیزاده ۱۳۸۵،۲۳۶) استفاده شده است (جدول۴-۱۰). با توجه به نتایج حاصل از روش­های ترنت­وایت و بلانی – کریدل، تبخیر سالانه به ترتیب معادل ۲/۹۶۷ و ۵/۹۳۳ میلی­متر می­باشد. با ترسیم نمودار ماهانه­ی تبخیر و تعرق پتانسیل به روش­های محاسبه شده (شکل۴-۵) مشاهده می­ شود که میزان تبخیر از فروردین ماه تا مرداد ماه روند افزایشی و از شهریور تا بهمن ماه روند کاهشی داشته، همچنین در اسفند ماه افزایش بعدی شروع می­ شود.
جدول (۴-۸): تواتر طبیعی بارندگی دشت بابل – بابلسر (دوره آماری ۱۱ سال)

جدول (۴-۹): میزان تبخیر از طشتک و سطح آزاد آب در ایستگاه بابلسر (دوره آماری ۱۱ سال)

جدول (۴-۱۰): میزان تبخیر و تعرق پتانسیل محاسبه شده در ایستگاه بابلسر، برحسب میلیمتر (دوره آماری ۱۱ سال)

۴-۱-۱۰- طبقه ­بندی اقلیمی توسط فرمول­ها و ضرایب اقلیمی
فرمول­های اقلیمی توابعی هستند که در آنها دو یا چند عنصر اقلیمی بکار رفته و بر حسب مقادیر عددی بدست آمده که ضرایب اقلیمی نام دارند، نوع آب و هوای آن منطقه مشخص می­ شود (علیزاده ۱۳۸۵، ۲۶۷). از سیستم طبقه ­بندی کوپن و دومارتن که به این شیوه می­باشند جهت طبقه ­بندی اقلیمی محدوده مطالعاتی بابل - بابلسر استفاده شده است.
۴-۱-۱۰-۱- سیستم طبقه ­بندی کوپن
این روش براساس رابطه بین بارندگی، مقدار توزیع آن در طول سال و دمای هوا استوار است. در این روش سه نوع آب و هوای بیابانی، استپی و مرطوب را می­توان متمایز ساخت (علیزاده ۱۳۸۵، ۲۷۲). متوسط دمای سالانه محدوده بابل - بابلسر ۹/۱۷ درجه سانتی ­گراد و میزان متوسط بارندگی سالانه ۸/۹۵۴ میلی­متر می­باشد. بنابراین از نظر عددی P>2T بوده، لذا محدوده بابل - بابلسر در طبقه ­بندی اقلیمی کوپن دارای اقلیم مرطوب می­باشد.