قوم یهود نسبت به فرشتگان الهی دیدگاهی همراه با تبعیض دارند که در این قسمت به نمونه هایی اشاره می گردد.
۲-۴-۱- دشمنی با جبرائیل۷
قرآن به برخورد یهود نسبت به جبرئیل۷و دشمنی آن ها با این فرشته ی الهی اشاره نموده: «قُلْ مَن کاَنَ عَدُوًّا لِّجِبرِْیلَ. . . مَن کاَنَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَ مَلَئکَتِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جِبرِْیلَ وَ مِیکَئلَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْکَافِرِینَ»^[۱۲۹]سیاق دلالت دارد که آیه ی شریفه در پاسخ از سخن یهود است که ایمان نیاوردن خود را بر آنچه بر رسول خدا۶نازل شده است تعلیل کرده‏اند به اینکه ما با جبرئیل۷که براى او وحى مى‏آورد دشمنیم. شاهد اینکه چنین حرفى زده بودند این است که خداى سبحان در باره ی قرآن و جبرئیل۷با هم در این دو آیه سخن گفته، و روایات شأن نزول نیز، تأییدکننده است.
الف) نگاهی به تفاسیر
علامه طباطبائی می گوید:[خداوند به بهانه ی دشمنی یهود با جبرئیل۷پاسخ داده و می فرماید: جبرئیل۷فرشته‏اى از فرشتگان خداست و جز امتثال دستورات خداى سبحان کارى ندارد، مثل میکائیل۷و سایر ملائکه:، که همگى بندگان مکرم خدایند، و خدا را در آنچه امر کند، نافرمانى نمى‏کنند، و هر دستورى بدهد انجام می دهند.و همچنین رسولان خدا از ناحیه خود، کاره‏اى نیستند، هر چه دارند به وسیله ی خدا، و از ناحیه او است، خشمشان و دشمنى‏هایشان براى خداست، پس هر کس با خدا و ملائکه او، و پیامبرانش، و جبرئیلش، و میکائیلش، دشمنى کند، خدا دشمن او است، علت دشمنی جبرئیل۷ با یهود به خاطر کفر آن هاست وخداى متعال دشمن کفار است.و علت کفر کفار فسق ایشانست.]^[۱۳۰]
مجمع البیان از ابن عباس روایت آورده است که[گفت: سبب نزول این دو آیه این بود که چون رسول خدا۶وارد مدینه شد، ابن صوریا و جماعتى از یهود اهل فدک نزد آن جناب آمده پرسیدند: اى محمّد۶خواب تو چگونه است؟ چون ما در باره خواب پیامبرى که در آخر زمان مى‏آید چیزى شنیده‏ایم.فرمود، دیدگانم به خواب مى‏رود، ولى قلبم بیدار است، گفتند، درست گفتى اى محمّد، حال بگو ببینیم فرزند از پدر است یا از مادر؟ فرمود: استخوآن ها و اعصاب و رگهایش از مرد است،اما گوشت و خون و ناخن و مویش از زن است گفتند: این را نیز درست گفتى اى محمّد، حال بگو بدانیم: چه می شود که فرزند شبیه به عموهایش می شود ولى به دایى‏هایش شباهت پیدا نمى‏کند؟ و یا فرزندى به دایى‏هایش شباهت به هم می رساند، و هیچ شباهتى به عموهایش ندارد؟ فرمود: از نطفه زن و مرد، هر یک بر دیگرى غلبه کند، فرزند به خویشان آن طرف شباهت پیدا مى‏کند، گفتند: اى محمّد این را نیز درست گفتى، حال از پروردگارت بگو که چیست؟ اینجا خداى سبحان سوره، «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ»را تا به آخر نازل کرد، ابن صوریا گفت: یک سؤال دیگر مانده، اگر جوابم بگویى به تو ایمان مى‏آورم، و پیرویت مى‏کنم، بگو: از میان فرشتگان خدا کدامیک به تو نازل می شود. و وحى خدا را بر تو نازل مى‏کند؟ راوى می گوید: رسول خدا۶ فرمود: جبرئیل۶، ابن صوریا گفت: وی دشمن ماست چون جبرئیل۶ همواره براى جنگ و شدت و خونریزى نازل مى‏شود، میکائیل۶خوب است، که همواره براى رفع گرفتاریها وآوردن خوشی ها نازل می شود، اگر فرشته ی تو میکائیل۷ بود، ما به تو ایمان مى‏آوردیم.]^[۱۳۱] در تفسیر نمونه آمده است:[بررسى شأن نزول آیه ی فوق انسان را بار دیگر به یاد بهانه‏جوئیهاى ملت یهود مى‏اندازد که از زمان پیامبر بزرگوار موسى۷ تا کنون این برنامه را دنبال کرده‏اند، و براى شانه خالى کردن از زیر بار حق هر زمان به سراغ بهآن هاى مى‏روند.]^[۱۳۲]
جبرئیل۷از پیش خود قرآن را نمى‏آورد، بلکه به إذن خدا بر قلب پیامبر۶ نازل مى‏کند، پس دشمنى یهود با جبرئیل۷نباید باعث شود از کلامى که به إذن خدا مى‏آورد اعراض کنند. قرآن، کتابهاى بر حق و آسمانى قبل از خودش را تصدیق مى‏کند و معنا ندارد که کسى به کتابى ایمان بیاورد، و به کتابى که آن را تصدیق مى‏کند ایمان نیاورد. قرآن بشارت است، و چگونه ممکن است شخص عاقل از هدایت چشم پوشیده، بشارتهاى آن را به خاطر اینکه دشمنش آن را آورده، نادیده بگیرد؟!
ب)نکات آیات جهت ایجاد الگو
با توجه به آنچه گذشت مطالب ذیل حاصل می گردد:
۱- قرآن دشمنان خدا و فرشتگان الهی و پیامبران:را، دشمن معرفی کرده است.
۲- فرشتگان الهی تنها فرمان خداوند را اجرا می نمایند و تابع محض هستند.
۳- علت افتراء به مقدسات الهی، شانه خالی کردن از تکالیف الهی است.
۴- دشمنی با مقدسات الهی، موجب کفر است.
۵- قرآن مایه ی هدایت کسانى است که بدان ایمان آورند.
۲-۴-۲- افتراء یهود به هاروت و ماروت ۸
قرآن درباره ی دو فرشته هاروت و ماروت که از جانب خداوند به بابل فرستاده شدند اشاره داردکه آن دو ملک هر چند که سحر بر آنان نازل شد، ولى آن دو به احدى سحر نمى‏آموختند، مگر آنکه مى‏گفتند: هوشیار باشید که ما فتنه و مایه ی آزمایش توایم، زنهار، با استعمال بى مورد سحر کافر نشوى و تنها در مورد ابطال سحر و رسوا کردن ساحران ستمگر بکار بندى ولى مردم سحرى از آن دو آموختند که با آن مصالحى را که خدا در طبیعت و مجارى عادت نهاده بود فاسد می کردند؛ مثلا میانه ی مرد و زن را به هم می زدند، تا شرى و فسادى به راه اندازند، وخلاصه از آن دو فرشته، سحرى مى‏آموختند که مایه ضررشان بود، نه مایه نفعشان.
الف) نگاهی به تفاسیر
«وَ اتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّیَاطِینُ عَلىَ‏ مُلْکِ سُلَیْمَنَ. . . وَ مَا أُنزِلَ عَلىَ الْمَلَکَینْ‏ِ بِبَابِلَ هَرُوتَ وَ مَرُوتَ وَ مَا یُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتىَ‏ یَقُولَا إِنَّمَا نحَْنُ فِتْنَه فَلَا تَکْفُرْ. . .»^[۱۳۳] مفسرین در تفسیر این آیه اختلاف عجیبى به راه انداخته‏اند[بعضى مرجع ضمیر«اتَّبَعُواْ »را یهودیان معاصر سلیمان۷دانسته اند و بعضى یهودیان زمان پیغمبر اکرم۶را گویند، و جمعى هر دو را می دانند، و در معناى«تَتْلُواْ»نیز اختلاف کردند عده‏اى به معناى قرائت گفته‏اند وعده دیگر به معناى متابعت و پیروى و بعضى هم به معناى دروغ می دانند، و در «شیاطین»هم اختلاف دارند بعضى شیاطین انسى و بعضى دیگر شیاطین جنى، دسته‏اى هر دو را گویند مراد است‏.]^[۱۳۴] اما نظرعلامه طباطبائی این است که[براساس سیاق آیات، می خواهد یکى دیگر از خصائص یهود را بیان کند و آن متداول شدن سحر در بین آنان است، و اینکه یهود این عمل خود را مستند به یک و یا دو قصه مى‏دانند، که در میان خودشان معروف بوده، و در آن دو قصه پاى سلیمان پیغمبر۷و دو ملک بنام هاروت و ماروت۸در میان بوده است. پس بنابراین کلام عطف است بر صورتى که ایشان از قصه نامبرده در ذهن داشته‏اند، و می خواهد آن صورت را تخطئه کند، و بفرماید جریان آن طور نیست که شما از قصه در نظر دارید. قرآن کریم از این طائفه یهود خبر داده که مردمى هستند اهل تحریف، و دست اندازى در معارف و حقایق، نه خودشان و نه احدى از مردم نمی توانند در داستان هاى تاریخى به نقل یهود اعتماد کنند. چون هیچ پروایى از تحریف مطالب ندارند، و این رسم و عادت دیرینه ی یهود است، که در معارف دینى در هر لحظه به سوى سخنى و عملى منحرف می شوند، که با منافعشان سازگارتر باشد، و ظاهر جملات آیه بر صدق این معنا کافى است. «فَیَتَعَلَّمُونَ مِنْهُما»ولى یهود از آن دو ملک یعنى هاروت و ماروت۸تنها آن سحرى را مى‏آموختند، که با به کار بردنش، و با تاثیرى که دارد، بین زن و شوهرها جدایى بیندازند؛ و هر که در پى سحر و ساحرى باشد، در آخرت بهره‏اى ندارد، هم به عقل خود دریافتند چون هر عاقلى می فهمد که شوم‏ترین منابع فساد در اجتماع بشرى سحر است، و هم از کلام حضرت موسى۷که در زمان فرعون فرموده بود:«وَ لا یُفْلِحُ السَّاحِرُحَیْثُ أَتى» «ساحر هر وقت سحر کند رستگار نیست»^[۱۳۵].اگر این طائفه از یهود به جاى اینکه دنبال اساطیر و خرافات شیطان ها را بگیرند، دنبال ایمان و تقوى را مى‏گرفتند. برای آنان بهتر بود، و این تعبیر خود دلیل بر اینست که کفرى که از ناحیه سحر مى‏آید، کفر در مرحله ی عمل است، مانند ترک زکات، نه کفر در مرتبه اعتقاد، چه اگر کفر در مرحله اعتقاد بود جا داشت بفرماید: «وَ لَوْ أَنَّهُمْ آمَنُوا»و خلاصه تنها ایمان را ذکر مى‏کرد و دیگر تقوى را اضافه نمى‏فرمود، پس از اینجا مى‏فهمیم که یهود در مرحله اعتقاد ایمان داشته‏اند، و لکن از آنجایى که در مرحله عمل تقوى نداشته و رعایت محارم خدا را نمى‏کرده‏اند، اعتنایى به ایمانشان نشده، و از کافرین محسوب شده‏اند.]^[۱۳۶] این داستان در کتاب های تاریخ و تفسیر روایی مسلمانان وارد شده است که سیوطی حدیث را به سندهای گوناگون نقل نموده است که خلاصه ی آن از این قرار است که[خداوند دو فرشته هاروت و ماروت۸را برای یک مسئولیت مشخص یعنی تعلیم سحر و جادو به مردم و انتشار آنان در بین مردم و دعوت از مردم برای یاد گرفتن و عمل به آن و انتشار آن فرستاد. یهودیان گناهان و معاصی بزرگی را به این دو فرشته نسبت داده اند و داستانی خیالی، زشت و کفر آمیزی درباره فسق و فجور این دو فرشته ساختند و به دروغ گفتند این دو فرشته از زنی درخواست همبستری کردند. و آن زن خواسته ی آنان را نپذیرفت مگر به شرط اینکه شراب بخورند و مردش را بکشند؛ بعد آن دو فرشته، اسم اعظم خدا را به آن زن یاد دادند و او به آسمان عروج کرد و خداوند او را میان آسمان و زمین مسخر گردانید که در واقع او همان ستاره معرف زهره است. سپس خداوند به آن ها اجازه داد بین عذاب دنیایی و عذاب اخروی یکی را برگزینند، آن دو، عذاب دنیا را انتخاب کردند و لذا بر فراز بابل بین زمین و آسمان معلق گشتند.]^[۱۳۷]این کذب، دروغ و بهتانی باطل است و[این امر با تصریح قرآن در خصوص عصمت فرشتگان از خطا و گناه در تعارض است «. . . عَلَیهَْا مَلَئکَه غِلَاظٌ شِدَادٌ لَّا یَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَ یَفْعَلُونَ مَا یُؤْمَرُونَ»اى کسانى که ایمان آورده‏اید خود و خانواده خویش را از آتشى که هیزم آن انسان ها و سنگ هاست نگه دارید آتشى که فرشتگانى بر آن گمارده شده که خشن و سختگیر هستند و هرگز فرمان خدا را مخالفت نمى‏کنند و آنچه را فرمان داده شده‏اند (به طور کامل) اجرا مى‏نمایند!]^[۱۳۸]سحر در اسلام از گناهان کبیره است و برخی از علماء اهل سنت ساحر را کافر می دانند، هرجایی یافت شوند، کشته شوند و توبه لازم نیست؛ که مالک و احمد و جماعتی از صحابه و تابعین قبل از این دو بر این عقیده اند.^[۱۳۹]

ب) نکات آیات جهت ایجاد الگو
با توجه به آنچه گذشت مطالب ذیل حاصل می گردد:
۱- فرشتگان هرگز فرمان خدا را مخالفت نمى‏کنند و آنچه را فرمان داده شده‏ است اجرا مى‏نمایند.
۲- سحر از نظر قرآن، تنها برای آزمایش انسان است؛ نه استفاده در طریق نادرست.
۳- ساحر هر وقت سحر کند رستگار نیست.
۵- انسان باید به جاى دنبال کردن اساطیر و خرافات شیاطین در پی کسب ایمان وتقوى باشد.
۶- وقتی فرشتگان الهی:همه تابع دستورات خداوند می باشند؛ به طریق اولی انسان های دارای عقل و فطرت، می بایست تابع فرمان های الهی باشند.
۲-۵- نگاه یهودیان به انبیاء:
یهودیان اعتقاد به عصمت پیامبران جز در زمینه ی وحی الهی، قائل نیستند. پیامبران را افرادی عادی می‌ دانند که در زندگی خود از گناه و خطا و لغزش مبرا نبوده وکارهای ناشایست، انجام می‌دهند. و در صورت پذیرش چنین امری، مستلزم بی‌اعتمادی انسان ها به رسولان الهی حتّی در امر وحی می گردد زیرا پیامبر گناهکار و دروغگو که خطاهای بسیاری را مرتکب می‌گردد چه تضمینی است به این که در زمینه ی دریافت و ابلاغ وحی نیزخطا نکرده و دروغ نگوید؟! اینک به برخی از داستانهای انبیاء به صورت خلاصه پرداخته می شود :
۲-۵-۱- حضرت داود۷ درکتاب مقدس و قرآن
«و واقع شد در وقت عصر که داود از بسترش برخاسته، بر پشت‌بام خانه ی پادشاه گردش کرد و از پشت‌بام زنی را دید که خویشتن را شستشو می‌کند؛ و آن زن بسیار نیکومنظر بود. پس داود فرستاده، درباره ی زن استسفار نمود و او را گفتند که«آیا این بَتْشَبَع، دخترألِیعام، زن اوریای حِتّی نیست؟ و داود قاصدان فرستاده، او را گرفت و او نزد وی آمده، داود با او همبستر شد و او از نجاست خود طاهر شده، به خانه ی خود برگشت. و آن زن حامله شد و فرستاده، داود را مخبر ساخت و گفت که من حامله هستم.»
در ادامه ی مطالب کتاب مقدس می‌بینیم که داود حیله‌ای بکار می‌برد و می‌خواهد آن بچه‌ای را که آن زن در شکم دارد، به اوریا نسبت دهد ولی اوریا به خانه ی خود نمی‌رود و در کنار یاران سربازش می‌خوابد. در نهایت داود نقشه‌ای می‌کشد که اوریا در خط مقدم جنگ سخت، قرار گیرد تا کشته شود. و پس از آن داود با همسر او، ازدواج می‌کند…»^[۱۴۰] و داود۷را در قرآن این گونه می‌یابیم: «وَاذْکُرْ عَبْدَنَا دَاوُودَ ذَا الْأَیْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ»^[۱۴۱] «بنده ی ما، داود۷را، به یاد آور که صاحب دستان و قدرت زیاد بود، به درستی که بسیار به سوی پروردگارش، بازگشت می‌نمود و توبه می‌کرد.»به قدری آن جناب در راه بندگی خدا_ نه بندگی شیطان و هوس_ قدم برداشت که به مقام جانشینی خدا_ خلیفه‌اللهی _ رسید.
«یَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاکَ خَلِیفَهً فِی الْأَرْضِ فَاحْکُم بَیْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ. . .»^[۱۴۲] «ای داود تو را برزمین، جانشین خود قرار دادم. پس در میان مردم به حق، رفتار کن و حکم نما.»و همین حضرت داود۷ است که بنی‌اسرائیل را لعن و نفرین می‌کند: «لُعِنَ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِن بَنِی إِسْرَائِیلَ عَلَى لِسَانِ دَاوُودَ وَعِیسَى ابْنِ مَرْیَمَ ذَلِکَ بِمَا عَصَوا وَّ کَانُواْ یَعْتَدُونَ»^[۱۴۳]«آنهایی که از بنی‌اسرائیل کافر شدند، بر زبان داود۷ و عیسی۷، لعن و نفرین شدند. به جهت آن که گناه کردند و تجاوز نمودند.»
الف) نگاهی به تفاسیر
نگاه یهود به انبیاء الهی، نگاهی متفاوت با نگاه قرآن به انبیاء است. قرآن از این خصلت یهودی خبر می دهد:«. . . وَ أَرْسَلْنَا إِلَیهِْمْ رُسُلًا کُلَّمَا جَاءَهُمْ رَسُولُ بِمَا لَا تَهْوَى أَنفُسُهُمْ فَرِیقًا کَذَّبُواْ وَ فَرِیقًا یَقْتُلُونَ»^[۱۴۴][هر وقت رسولى به سوى ایشان آمد و پیامى آورد که خوش آیند و مورد پسندشان نبود، با آن رسول به صورت زشت و ناخوشایندى روبرو شدند، و دعوتش را قبول نکردند، خلاصه، انبیایى که به سوى این قوم آمدند دو دسته شان کردند: یکى آنان که دعوى نبوتشان را تکذیب کردند، و دیگر آنان که به دست مردم کشته شدند.]^[۱۴۵]در مجمع البیان آمده است:[ممکن است کسى بپرسد چطور در این آیه کلمه مستقبل یعنى«یقتلون»عطف بر ماضى یعنى«کذبوا»شده است؟ جوابش این است که این عطف براى این است که دلالت کند بر اینکه کار این ها این بوده، در گذشته انبیا را تکذیب کردند و کشتند، و در آینده هم اگر به پیغمبرى دست پیدا کنند او را تکذیب خواهند کرد و خواهند کشت، و در جایى که چنین نکته‏اى در بین باشد عطف مستقبل بر ماضى صحیح است، علاوه بر اینکه جمله«یقتلون»فاصله است، و چون چنین است لازم است با روؤس آیه‏ها مطابق باشد.]^[۱۴۶] قرآن بر دیدگاه یهودیان نسبت به انبیاء خط بطلان می کشد.
«. . . أَفَکلَُّمَا جَاءَکُمْ رَسُولُ بِمَا لَا تهَْوَى أَنفُسُکُمُ اسْتَکْبرَْتُمْ فَفَرِیقًا کَذَّبْتُمْ وَ فَرِیقًا تَقْتُلُونَ»^[۱۴۷] خطاب متوجه ی یهود است گویا می فرماید: اى یهود بنى اسرائیل، هر زمان پیامبرى از پیامبران از جانب خدا امورى بر خلاف میل و خواهش شما آورد سرپیچى کرده و خویشتن را بزرگ و از پیروى گفتارش امتناع ورزیدیدگروهى را که نتوانستید به قتل برسانید مانند عیسى۷و محمّد۶تکذیب نمودید و برخى را مانند یحیى و زکریا۸کشتید.[و سبب اینکه این عمل به یهودیان صدر اسلام نسبت داده شد در حالى که آنان مباشرت نداشتند، همانا خشنودى و رضایت آنان است نسبت به اعمال گذشتگان.]^[۱۴۸] چه بسیار مواردی که یهودیان، نجات دهنده ی خود، موسی۷را آزردند، چه بسیار به او تهمت زدند و دستورات و اوامر او را نپذیرفتند، چه بسیار مواردی که موسی۷از آنان ناراحت شد و با آنان درشتی کرد و این ایمان هوسبازانه ی آنان را رد کرد. ارتباط آنان با هارون۷نیز در محدوده همین نگاه آنان است. آن ها دستور هارون۷مبنی بر عدم پرستش گوساله را نپذیرفتند و بر او افترا بستند که او نیز مثل آنان گوساله می پرستد! برخورد آنان با طالوت۷در زمان دستور او به جهاد نیز از همین امر حکایت دارد و آن ها از لشگر و امرجهاد روی برگرداندند که از نشانه خودسری و منفعت طلبی آنان است.و داود و فرزندش سلیمان۸نیز از آزار و اذیت یهودیان سالم نماندند، وشریعت و دستورات و تعالیم آنان را رد کردند.
ب)نکات آیات جهت ایجاد الگو
با توجه به آنچه گذشت مطالب ذیل حاصل می گردد:
۱- دیدگاه یهود به انبیاء الهی:، با موازین الهی در قرآن هماهنگی ندارد.
۲- هر زمان معیار، هوی و هوس گردد هر حکم حقى تکذیب شده و پایمال می گردد.
۳- سراسر تاریخ، شاهد بهانه جویی و رفتار هوس جویانه ی انسان های نفس پرست است.
۴- علت اصلی انتخاب انبیاء:، الگو بودن ایشان برای هدایت یافتن مردمان است.
۵- با مقایسه بین کتاب مقدس و قرآن کریم، پی به شیوه های الگویی و اسوه های متفاوت از یکدیگر برده می شود.
۲-۵-۲- حضرت عیسی۷ درکتاب مقدس و قرآن
خداوند عیسی بن مریم۷را به عنوان پیامبر برای بنی اسرائیل مبعوث کرد. حضرت عیسی۷آیات نبوت و رسالت خود را برای بنی اسرائیل تبیین نمود.
الف) نگاهی به تفاسیر
قرآن به موضع یهودیان نسبت به حضرت عیسی۷و ستیز با او اشاره کرده است«. . . وَ قَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا المَْسِیحَ عِیسىَ ابْنَ مَرْیَمَ رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا قَتَلُوهُ وَ مَا صَلَبُوهُ وَ لَکِن شُبِّهَ لهَُمْ. . . »^[۱۴۹]به خاطر کفرشان و تهمت عظیمى که به مریم۳زدند، خدا بر دلهایشان مهر زد و تهمتشان به مریم۳این بود که وقتى فرزند خود، عیسى۷را به دنیا آورد، به او نسبت زنا دادند. . . عیسی۷خود را به آنان معرفی نمود و معجزات و رسالت خود را به آن ها ابلاغ کرد «إِنَّ مَثَلَ عِیسىَ‏ عِندَ اللَّهِ کَمَثَلِ ءَادَمَ خَلَقَهُ مِن تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ کُن فَیَکُونُ الْحَقُّ مِن رَّبِّکَ فَلَا تَکُن مِّنَ الْمُمْترَِینَ»^[۱۵۰][این آیه دلیل است که استدلال و تفکر استدلالى صحیح است زیرا خداوند متعال در رد بر نصارى و همچنین براى جواز خلق عیسى۷از غیر راه پدر، به آفرینش آدم۷بدون پدر و مادر دلیل آورده و استدلال کرده است. این استدلال حق است زیرا از جانب حق است.]^[۱۵۱] حضرت عیسى۷در آغاز ولادتش به زبان آمد و با آنان سخن گفت که:«إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ، آتانِیَ الْکِتابَ وَ جَعَلَنِی نَبِیًّا»^[۱۵۲][تصمیم به قتل عیسی۷گرفتند و توطئه چینی کردند؛ و اگر یاری خداوند و نصرت او در نجات و حفظ عیسی۷از کید و سلطه ی آنان نبود، نزدیک بود او را به صلیب بکشند و به قتل برسانند. یهودیان به دشمنی و قتل عیسی۷کمر بستند اما خداوند در آخرین لحظه به کمک عیسی۷شتافت و او را نجات داد. خداوند یک یهودی از خودشان به نام (یهوذا الاسخریوطی) را به شکل عیسی۷درآورد و ایشان او را به صلیب کشیده و به قتل رساندند.]^[۱۵۳][«فَبِمَا نَقْضِهِم مِّیثَاقَهُمْ وَ کُفْرِهِم بَِآیات اللَّهِ وَ قَتْلِهِمُ الْأَنبِیَاءَ بِغَیرِْ حَقٍ‏ّ. . .»(ولى) به خاطر پیمان‏شکنى آن ها، و انکار آیات خدا، و کشتن پیامبران به ناحق، و به خاطر اینکه (از روى استهزا) مى‏گفتند: «بر دلهاى ما، پرده افکنده (شده و سخنان پیامبر را درک نمى‏کنیم! رانده ی درگاه خدا شدند.) خداوند به علّت کفرشان، بر دلهاى آن ها مهر زده است که جز عده ی کمى(که راه حق مى‏پویند و لجاج ندارند،) ایمان نمى‏آورند.]^[۱۵۴] شیخ طبرسی گوید:[کسى که بر دلش مهر خورده، به طور قطع، ملعون و مغضوب است.]^[۱۵۵] اما «وَ قَتْلِهِمُ الْأَنْبِیاءَ بِغَیْرِ حَقٍّ»،[منظور از اینکه مى‏فرماید: بنى اسرائیل انبیا را بدون حق کشتند، زکریا و یحیى۸و غیر آن دو بزرگوار است که قرآن به طور اجمال و بدون ذکر اسامى شریف ایشان از آنان یاد کرده است.«وَ قَوْلِهِمْ قُلُوبُنا غُلْفٌ»و «قلب اغلف»قلبى است که پرده‏هایى بر آن افتاده باشد و نگذارد دعوت حقه ی انبیا را بشنود و حق را که به سوى آن دعوت مى‏شود، بپذیرد و اینکه گفتند: ما یهودیان دلهایمان غلف است، منظورشان این بوده که ما دعوت انبیا را رد مى‏کنیم و نمى‏پذیریم و این عدم پذیرش دلهاى ما مستند به خداى سبحان است، خدا ما را چنین کرده،]^[۱۵۶] علامه طباطبائی ادامه می دهد که:[کأنه خواسته‏اند بگویند: خدا ما را اغلف القلب خلق کرده و یا خواسته‏اند بگویند: نسبت به پذیرش دعوت غیر موسى۷این طور خلق شده‏ایم، چه کنیم اختیارى از خود نداریم، خدا ما را این طور خلق کرده که غیر دعوت موسى۷را نپذیریم. و به همین برای خداى سبحان این تهمتشان را رد نموده، اغلف بودن دلهاشان را مستند به کفر خود آنان دانسته است وخداى متعال (که راه سعادت و شقاوت را براى انسان ها بیان کرده است و فرموده: اگر به حق کفر بورزند، دلهایشان از پذیرش حق به کلى ساقط مى‏گردد)، دلهاى یهودیان را به عنوان مجازات کفر و جحودشان نسبت به حق از لیاقت و استعداد قبول حق محروم ساخته و نتیجه این مهر زدن بر دلهاشان این شده که این قوم به خدا و حق ایمان نیاورند، مگر اندکى. این نقمت الهى بر قومیت و بر مجتمع یهود نازل شده، پس بر مجموع من حیث المجموع یهود تقدیر شده که دچار این نقمت باشند و دلهایشان به مهر الهى ممهور باشد و در نتیجه ایمان آوردن مجموعشان امرى محال شده باشد و این منافات ندارد که عده اندکى از آنان ایمان بیاورند.]^[۱۵۷]
ب) نکات آیات جهت ایجاد الگو
با توجه به آنچه گذشت مطالب ذیل حاصل می گردد:

همچنین مقدار بهینه برای  برابر است با:

به منظور مشاهده عملکرد سیستم حلقه بسته، شبیه سازی در محیط Simulink صورت پذیرفت. در این شبیه سازی سیگنال های  سیگنالی سینوسی برابر  ،  سیگنالی سینوسی برابر  و  سیگنالی سینوسی برابر  در نظر گرفته شده اند.

شکل(۴-۱): دنبال نمودن خروجی مرجع توسط کنترل کننده طراحی شده برای مثال ۴-۱

شکل (۴-۲): تغییرات سیگنال کنترلی ورودی مثال ۴-۱ در گذر زمان

شکل(۴-۳): تغییرات ضریب تضعیف تعیین شده برای مثال ۴-۱ در گذر زمان
۵- طراحی کنترل کننده فیدبک استاتیک خروجی برای نیل به تعقیب فازی برای سیستم های غیرخطی دارای تأخیر زمانی توصیف شده با مدل تاکاگی- سوگنو T-S

1. 1. مقدمه

تأخیر زمانی در بسیاری از سیستم های کنترلی به دلیل تأخیر انتقال اطلاعات بین اجزا مختلف سیستم اجتناب ناپذیر است. از جمله آن سیستم ها میتوان به فرایند های شیمیایی، شبکه های ارتباطی و سیستم های مکانیکی اشاره کرد. وجود تأخیر زمانی موجب کند شدن پاسخ سیستم، محدود شدن عملکرد کنترل کننده و یا حتی ناپایداری سیستم حلقه بسته میشود. علاوه بر آن طراحی کنترل کننده برای این سیستم ها دشوار و پیچیده میباشد. در طی دهه های گذشته روش های مختلفی برای غلبه بر دشواری های طراحی کنترل کننده برای چنین سیستم هایی ارائه شده است که کنترل کننده های فازی یکی از آنها میباشد. کنترل فازی میتوانند یک راهکار موثر برای سیستم های پیچیده، دارای نامعینی و بد تعریف شده^[۴۷] ارائه دهد، چراکه در روش کنترل فازی یک سیستم پیچیده به چندین زیر مجموعه (قوانین فازی) تجزیه میشود و سپس یک قانون کنترلی ساده برای هر زیر سیستم جهت شبیه سازی استراتژی کنترلی انسان بکار گرفته میشود.
اگر چه روش کنترل فازی مفید میباشد ولی ایراد اصلی آن نبود روش تحلیل و طراحی سیستماتیک برای کنترل کننده های فازی است. اخیرا” بر اساس مدل فازی تاکاگی- سوگنو (T-S) روش های مختلفی برای طراحی کنترل کننده برای سیستم های غیرخطی با تأخیر زمانی ارائه شده است. در مورد ویژگی ها و توانایی های مدل فازی T-S در فصول گذشته به تفصیل توضیحاتی ارائه گردیده است.

1. 1. طراحی کنترل کننده

در این قسمت تلاش خواهیم کرد تا نتایج فصل۴ را به زیر کلاسی از سیستم های غیرخطی دارای تأخیر زمانی متغیر با زمان نامعلوم تعمیم دهیم. مشابه فصل۴ معادله سیستم غیرخطی تأخیر دار توسط درون یابی تکه ای چندین مدل خطی محلی از طریق توابع عضویت به نمایش در می آید. در حقیقت هر مدل خطی توسط یک قانون اگر- آنگاه بیان میشود. اکنون ما یک سیستم غیرخطی تأخیر دار را که میتوان توسط مدل فازی T-S زیر توصیف نمود در نظر میگیریم:

• • قانون شماره i سیستم:

اگر  و …  باشند. آنگاه:
(۵-۱)
که در رابطه فوق  مجموعه فازی بوده و  تعداد قوانین مدل میباشد. همچنین  بردار حالت،  ورودی کنترلی،  خروجی اندازه گیری شده،  ،  ،  و  ماتریس های حقیق با ابعاد مناسب بوده و  و…  متغیر های مفروض شناخته شده میباشند. همچنین  اغتشاش خارجی کران دار بوده و  نویز اندازه گیری کران دار است. همچنین  یک تأخیر زمانی متغیر با زمان نامشخص در سیستم میباشد که شروط  و  را برآورده میکند.  نیز برداری است که شرایط اولیه را مشخص میکند.
با بهره گرفتن از فرایند غیرفازی سازی سیستم فازی کلی را میتوان به فرم زیر نوشت:
(۵-۲)
که در آن داریم:

همچنین مدل مرجع را مشابه (۴-۳) بصورت زیر در نظر میگیریم:
(۵-۳)
و عملکرد تعقیب  مربوط به خطای تعقیب  بصورت زیر خواهد بود:
(۵-۴)
به منظور حصول چنین عملکردی دوباره اقدام به تعریف کنترل کننده استاتیکی خروجی زیر می نماییم:

• • قانون کنترل شماره j:

اگر  و …  ، آنگاه:
(۵-۵)
اکنون چنانچه ما قانون کنترلی (۵-۵) را به سیستم (۵-۲) اعمال کنیم، سیستم حلقه بسته زیر بدست می آید. برای سادگی از  به جای  استفاده میکنیم.
(۵-۶)
که در آن:

هرگاه نرخ بازده تحقق یافته؛ بیش از نرخ بازده خواسته شده باشد، خریداران اوراق بهادار در واقعیت بیش از آنچه به منظور جبران ریسک این اوراق بهادار لازم بوده ، بدست آورده اند و بر عکس در صورت پایین بودن نرخ بازده تحقق یافته از نرخ بازده خواسته شده؛ سرمایه گذاران پاداشی کمتر از آنچه برای جبران ریسک متحمل شده ، لازم بود؛ دریافت داشته اند.

۲-۳-۱۱ کارایی بازار
سرعتی که قیمت های اوراق بهادار را با اخبار غیرمنتظره مطابقت داده و باعث می شود تا قیمت اوراق بهادار در بازار در سطح ارزش فعلی منصفانه تثبیت گردد، کارایی بازار^[۲۳۶] نامیده می شود.

سطوح مختلف کارایی بازار
۲-۳-۱۲-۱ شکل ضعیف کارایی بازار
شکل ضعیف کارایی بازار؛ مدعی است که تمام اطلاعات مؤثر در تغییرات قیمت های گذشته سهام؛ بطور کامل در قیمت های جاری بازار انعکاس خود را یافته است. اگر این موضوع حقیقت داشته باشد، پس اطلاعات درباره ی روندهای اخیر در قیمت سهام، نمی تواند استفاده ای در انتخاب سهام مناسب از طرف سرمایه گذاران باشد.

شکل نیمه قوی کارایی بازار
شکل نیمه قوی فرضیات بازارهای کارآمد می گوید: قیمت های جاری در بازار، تمام اطلاعات عمومی را در خود منعکس می نمایند. بنابراین اگر بازار از کارایی نیمه قوی برخوردار باشد، احتیاجی به بررسی دقیق گزارش های سالانه یا سایر اطلاعات انتشار یافته وجود ندارد؛ زیرا هر خبر خوب یا بدی که در چنین گزارش هایی در زمان انتشار آن اعلام شده، آثار خود را در قیمت های سهام در بازار بر جای گذاشته است.
یکی دیگر از ویژگی های کارایی نیمه قوی عبارت است از: وقتی اطلاعات در اختیار عموم قرار گرفت، فقط زمانی قیمت های سهام در مقابل آن عکس العمل نشان می دهد که این اطلاعات چیزی متفاوت با آنچه که انتظار می رفت، باشد.

شکل قوی کارایی بازار
شکل قوی کارایی بازار، مدعی است؛ قیمت های جاری بازار تمام اطلاعات ممکن را اعم از اطلاعات عمومی و یا محرمانه را در خود منعکس نموده اند. هرگاه این شکل از کارایی در بازار موجود باشد، حتی عوامل اجرایی داخل شرکت هم نخواهند توانست به سودهای غیرعادی در بازار سهام، دست یابند.
۲-۳-۱۳ میانگین موزون هزینه سرمایه(WACC)
شرکت ها از انواع مختلف از منابع سرمایه، استفاده می کنند که این منابع را اجزای تشکیل دهنده ی سرمایه می گوییم. این اجزاء شامل: سهام عادی و سهام ممتاز؛ به همراه استفاداه از بدهی، سه جزء مهم و متداول از انواع سرمایه هستند. بنابراین شرکتی که به دنبال حداکثرسازی ارزش خویش است، ساختار سرمایه هدف خود را بوجود آورده و سپس به طریقی دست به افزایش سرمایه می زند که در طی زمان، ساختار سرمایه واقعی آن در سطح بهینه باقی بماند.
هرگاه سرمایه گذاران در شرکت فقط سهامداران عادی باشند، به دنبال آن هزینه سرمایه بکار رفته در بودجه بندی سرمایه شرکت، عبارت از نرخ بازده خواسته شده سهام عادی خواهد شد. با وجود این، بیشتر شرکت ها از انواع مختلفی از منابع تامین سرمایه، استفاده می کنند. با توجه به اینکه این منابع مختلف سرمایه از ریسک های متفاوتی برخوردار هستند، در نتیجه نرخ های بازده خواسته شده متفاوتی هم خواهند داشت. نرخ بازده خواسته شده هر کدام از این اجزاء تشکیل دهنده ی سرمایه؛ اجزاء هزینه نامیده می شود، و هزینه سرمایه مورد استفاده در تحلیل تصمیمات بودجه بندی باید میانگین موزونی از اجزاء هزینه های مختلف باشد ، این میانگین موزون را میانگین موزون هزینه سرمایه یاWACC می نامیم. به عبارتی میانگین موزون هزینه سرمایه عبارت از؛ نرخ بازده مورد نیاز به منظور جلب رضایت سرمایه گذاران در شرکت یا خریداران اوراق قرضه و همچنین سهامداران آن می باشد.
WACC = [× ( ۱-T )] + (× ) + (× )
: وزن (درصد) هر یک از منابع از کل منابع
: نرخ هزینه سرمایه هر یک از منابع
T: نرخ نهایی مالیات پرداختنی
سایر اجزای حقوق صاحبان سهام و سود انباشته+سهام عادی جدید +بدهی های بهره دار=جمع منابع
= بدهی های بهره دار جمع منابع
= ارزش بازار سهام جدید جمع منابع
=جمع حقوق صاحبان سهام جمع منابع
=کل هزینه های مالی کل بدهی های بهره دار
= + g
= + g
نسبت پرداخت سود = DPS EPS
g = ROE (1 نسبت پرداخت سود)
: سود نقدی هر سهم سال جاری
F : هزینه های انتشار سهام( به درصد)
g : نرخ رشد سود نقدی سهام
DPS: سود نقدی هر سهم تقسیم شده سال جاری
EPS: عایدی سود هر سهم سال جاری
ROE: بازده حقوق صاحبان سهام
دقیق ترین وزن ها؛ آنهایی هستند که بر اساس ساختار سرمایه هدف شرکت باشند، بطوری که این وزن ها بهترین تخمین و چگونگی تهیه سرمایه شرکت؛ بطور متوسط در آینده، خواهند شد. بررسی های اخیر نشان می دهد که اکثر شرکت ها؛ وزن های ترکیب سرمایه خود را بر اساس ساختار سرمایه هدف خودشان قرار می دهند و این ساختارهای هدف بر پایه بازار می باشد.
۲-۳-۱۳-۱ هزینه استفاده از وام یا بدهی (۱-T)
نخستین مرحله در تخمین وام، عبارت است از؛ تعیین نرخ بازدهی مورد نیاز وام گیرنده یا است. هر چند تخمین ظاهراً آسان به نظر می رسد، اما در عمل با مشکلاتی مواجه می شویم. شرکت ها از وام های با نرخ بهره ی ثابت و شناور استفاده می کنند؛ یا از وام های مستقیم و یا وام های قابل تبدیل و غیره که هر کدام از این وام ها، هزینه های متفاوتی را به همراه دارد. انواع وام، بستگی به دارایی ها ی مشخصی دارد که برای تهیه ی آن تأمین مالی، انجام می شود، و همچنین بستگی به شریط بازاری دارد که، در طی دوره ی برنامه؛ برای تهیه ی منابع مالی به بازار، مراجعه می شود. حتی مدیران مالی معمولاً انواع وامی را که در قسمت های مختلف شرکت مورد استفاده قرار می دهند، می دانند.
نرخ بازده خواسته شده دارندگان اوراق قرضه ، برابر با هزینه های وام های شرکت نیست؛ دلیل این امر
آن است که بهره های پرداختنی را می توان کاهش داد، بطوری که در مواردی دولت؛ بخشی از هزینه کل وام را می پردازد. در نتیجه هزینه وام شرکت، کمتر از نرخ بازده ی خواسته شده از طرف دارندگان اوراق قرضه می باشد. به منظور محاسبه میانگین موزون هزینه سرمایه؛ هزینه وام بعد از کسر مالیات (۱-T)، مورد استفاده قرار می گیرد. ملاحظه می گردد که از نرخ بهره ی وام ، صرفه جویی حاصله بابت مالیات کسر می گردد، چون هزینه بهره پرداختنی بابت وام دریافتی؛ جزء هزینه های قابل قبول از نظر مالیاتی است و از سود مشمول مالیات کسر می گردد.
۲-۳-۱۳-۲ هزینه سهام ممتاز
تعدادی از شرکت ها، همواره از سهام ممتاز به عنوان بخشی از اجزاء تشکیل دهنده ی منابع مالی خود استفاده می کنند. هزینه سهام ممتاز، جزء هزینه های قابل قبول از نظر مالیاتی نیست. بنابراین شرکت ها تمام هزینه های مرتبط با سهام ممتاز را به عهده می گیرند. پس در زمان محاسبه هزینه سهام ممتاز؛ هیچ تعدیلی بابت مالیات صورت نمی گیرد.در حالی که در زمان انتشار برخی از انواع سهام ممتاز تاریخی برای سررسید آن تعیین نمی گردد، اما امروزه این نوع سهام اکثراً دارای وجوه استهلاکی هستند که بطور مؤثری عمر آنها را محدود می کند. در نهایت باید بگوییم، هر چند اجباری برای پرداخت سود سهام ممتاز وجود ندارد، اما شرکت ها عموماً تمایل زیادی برای انجام این کار دارند؛ چون در غیر این صورت:
آنها نمی توانند؛ سود سهام عادی خود را بپردازند.

۴/۶

۹/۸

۸/۱۵

۳/۱۹

۱/۴۷

رادیوهای داخلی

۸۳/۲

۸/۹

۷/۸

۵/۱۹

۱/۱۴

۸/۱۱

۳۶

اینترنت

۵۲/۳

۴/۹

۳/۱۶

۵/۲۴

۳/۲۵

۱/۱۵

۳/۹

مجله

۳

۱/۵

۱۲

۴/۲۲

۸/۱۷

۲/۲۴

۶/۱۸

روزنامه

میانگین: ۷۷/۲۰ از ۳۵ حداقل: ۸ حداکثر:۲۴
جدول شماره ی ۵-۱-۱۸ نشانگر توزیع درصدی میزان استفاده از رسانه های جمعی میباشد. با توجه به یافته های تحقیق۱/۴۴ درصد از پاسخ دهندگان به میزان زیاد وخیلیزیاد،۶/۲۹ درصد به میزان متوسط و ۸/۴۱ درصد به میزان کم وخیلیکم از این وسیله استفاده میکنند. قفط ۸/۲ درصد از پاسخگویان اصلا تلویزیون تماشا نمیکردند.داده های بدست آمده از پژوهش درباره ماهواره نشان میدهد که ۹/۲۲ درصد پاسخگویان به میزان متوسط و ۹/۳۰ درصد نیز به میزان زیاد و خیلیزیاد و ۲۲ درصد به میزان کم و خیلی کم برنامه های ماهواره را تماشا میکنند.۹/۲۳ درصد از پاسخگویان اصلاً ماهواره تماشا نمی کردند. ۹/۲۶درصد پاسخگویان به میزان کم وخیلی کم برنامه های رادیویی خارجی گوش میکنند و بیشتر از نیمی از پاسخگویان ۵/۶۴ درصد اصلاً،۸/۳درصد به میزان متوسط و تنها ۹/۴ درصد به میزان زیاد و خیلیزیاد برنامه های خارجی رادیو گوش میدهند. همچنین ۹/۸ درصد پاسخگویان به میزان زیاد و خیلی زیاد،۹/۸ درصد به میزان متوسط ، ۱/۳۵ درصد نیز به میزان کم وخیلیکم و۱/۴۷ درصد پاسخگویان اصلا از برنامههای رادیوهای داخلی استفاده نمیکنند. یافته ها برای اینترنت حاکی از آن است که ۳۶ درصد از پاسخ دهندگان اصلاً از اینترنت استفاده نمیکنند و۹/۲۵درصد به میزان کم و خیلیکم ۵/۱۹درصد متوسط و ۵/۱۸درصد به میزان زیاد و خیلیزیاد از اینترنت استفاده می کنند.۷/۲۵ درصد پاسخگویان اعلام کردهاند به میزان زیاد و خیلیزیاد ،۴/۴۰ درصد به میزان کم و خیلیکم ،۵/۲۴درصد به میزان متوسط از مجله استفاده میکنند و ۳/۹درصد از پاسخگویان اصلاً از مجله استفاده نمیکنند. ۶/۱۸ درصد از پاسخگویان اصلاً روزنامه مطالعه نمی کنند.۴۲ درصد کم و خیلی کم، ۴/۲۲ درصد متوسط و ۱/۱۷ درصد زیاد و خیلی زیاد به مطالعه روزنامه می پردازند.

جدول شماره ۵-۱- ۱۹توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب استفاده از رسانه های داخلی

میزان استفاده از رسانه های داخلی

تعداد

درصد معتبر

پایین

۲۷

R27

۵۳۰۱۵۴٫۰۰

۳۵۸۷۵۳۷٫۰۰

غبار خیابان

ذوب آهن

۳-۴-تفسیر نتایج فلزات سنگین در نمونه­های غبار خیابان
فعالیت­های انسان در چند دهه اخیر در تمام کشورها، به­ ویژه کشورهای در حال توسعه به بروز آشفتگی در سامانه های طبیعیمنجر شده است. با پیشرفت­های صنعتی و نیاز به منابع انرژی، اثر انسان بر محیط زیست شدیدتر شده، و آلودگی محیط های آب، خاک و هوا را به دنبال داشته و بیش از هر کس دیگر گریبانگیر خود انسان شده است. از جمله خطرناکترین این آلاینده ها فلزات سنگین هستند که به دلیل پتانسیل سرطان زایی، جهش زایی ، قابلیت انباشت، و زیست پایستاری اهمیت ویژه­ای دارند. فلزات سنگین از راه های مختلف مانند غذا، آب و جو وارد بدن موجودات می­شوند. واژه­ های زنجیره غذایی، شبکه غذایی، و سطوح تغذیه­ای برای توصیف مسیرهای ورود آلودگی به جانوران به کار می­رود. فلزات سنگین خورده شده در زنجیره غذایی بالا رفته و از راه شبکه غذایی به سطوح غذایی بالاتر راه می­یابد، و ممکن است در طی این مسیر دچار زیست­انباشت شده و افزایش زیستی یابد. خوردن و زیست­انباشتن برخی از فلزات که در سیال­ها، بافتها یا اندام­های خاصی به غلظت­های بحرانی سمی می­رسند برای جانورانی که در سطوح بالاتر غذایی قرار دارند، خطر محسوب می شوند(زیگل،۲۰۰۲). نتایج حاصل از تجزیه نمونه­های غبار برای تعیین غلظت فلزات سنگین در جدول۳-۲ ارائه شده است.

۳-۴-۱- تحلیل آماری داده ­های نمونه­های غبار خیابان
هدف ازتحلیل داده ­های آماری پی بردن به غلظت زمینه وتعیین مرزآلودگی، توزیع عادی وغیرعادی است. میانگین داده ­ها بیانگر غلظت عادی نمونه­های جمع­آوری­­شده است. تحلیل روند تغییرات عناصر سنگین در محیط غبار با توجه به میانگین غلظت و استانداردهای جهانی توصیف وسپس،توزیع آماری آن مشخص می­گردد. هدف از این بخش، بررسی آماری غلظت عناصر در نمونه­های غبار خیابان می­باشد. بنابراین دراین پژوهش ازچندروش آماری(آمارتوصیفی، ضریب همبستگی) ونمودارهای جعبه‌ای برای تحلیل بهتر داده‌ها وارتباط آنها با زمین­شیمی استفاده شد. تحلیل­های آماری با بهره گرفتن از نرم­افزارSPSS (version 19) انجام شده است.
۳-۴-۲- آمار توصیفی فلزات سنگین
غبارهای نهشته شده در کنار خیابان‌ها، بزرگراه‌ها، و میدان­های درون‌شهری و جاده‌های برون­شهری در شهرهای بزرگ جهان به تفصیل بررسی شده‌اند. در بین فلزات سنگین موجود در غبارهای خیابان، ۱۴ عنصر مولیبدن، مس، سرب، روی، کادمیم، کروم، آنتیموان، آرسنیک، کبالت، آلومینیم، آهن، منگنز، قلع و نیکل از اهمیت بیشتری برخوردارند، و غنی­شدگی زیادی نشان می‌دهند. به همین دلیل در بخش غبار خیابان محدوده مطالعاتی بیشتر به بحث در مورد این عناصر پرداخته می­ شود. نتایج آمار توصیفی عناصر جزئی و اصلی در جدول۳-۳ارائه شده است.
جدول۳-۲-نتایج آمار توصیفی غلظت عناصر در نمونه‌های غبار خیان

Sn

Cr

Sb

Cd

As

Co

Ni

Zn

Pb

Cu

Mo

N=24

۱۱٫۰۴

۸۲٫۱۲

۶٫۹۴

۲٫۱۳

۲۲٫۱۵

۱۳٫۹۲

۷۰٫۰۳

۷۰۷٫۱۹

۳۹۳٫۳۳

۱۸۲٫۲۶

۳٫۶۷

Mean

۹٫۴۵