۳۱

اثر نرخ ارز (دلار) بر شاخص بورس مثبت است و اثر تکانه‌های برون‌زای نفتی بر شاخص بورس در دوره (روز) چهارم مثبت و معنادار می‌شود. همچنین اثر ریسک بر شاخص بورس اوراق بهادار مثبت است به طوری که با افزایش واریانس انتظار می‌رود شاخص بورس افزایش یابد.

GARCH و VAR

۸۸-۱۳۸۱

کلانتر (۱۳۸۹)

۳۲

در تمام الگوهای برآورد شده یک رابطه بلندمدت میان متغیرهای موجود در مدل و شاخص کل قیمت سهام وجود دارد. حجم پول بیشترین تاثیر را بر تغییرات قیمت سهام دارد، و آثار نرخ ارز و تولید ناخالص داخلی بر بازار سهام با بی‌اطمینانی زیادی همراه است.
شاخص کل قیمت سهام اثر معناداری بر تولید ناخالص داخلی ندارد، در حالی که متغیرهای کلان بر رونق یا رکود بورس تاثیر می‌گذارند. بنابراین از شاخص کل قیمت سهام نمی‌توان برای پیش‌بینی تولید ناخالص داخلی استفاده نمود و قیمت سهام از یک گام تصادفی آن طور که تئوری بازارهای کارآمد پیش‌بینی کرده، پیروی نمی‌کند. بر این اساس فرضیه عدم کارایی بازار سهام پذیرفته می‌شود.

EG، ARDL، JJ و VECM و GC

۸۵-۱۳۷۰

موسایی، مهرگان، امیری، (۱۳۸۹)

۳۳

در میان متغیرهای بیرونی مورد بررسی در بلندمدت و حتی در کوتاه‌مدت رونق و رکود اقتصاد، مدیریت حجم نقدینگی بخش خصوصی و انتخابات ریاست جمهوری بیشترین تاثیر را بر بازدهی سهام در ایران دارند. سکه جانشین ضعیفی برای بازار سهام می‌باشد و نرخ ارز و مسکن بسته به شاخص منتخب برای بازار سهام بر بازدهی بورس اثرگذارند.

EG

۸۷-۱۳۷۷

ترابی و هومن (۱۳۸۹)

۳۴

تئوری قیمت‌گذاری آربیتراژ یک مدل منطقی در توضیح بازدهی مورد انتظار هر سهم محسوب می‌شود و متغیرهای کلان اقتصادی شامل عرضه‌ی پول، نرخ ارز، ساختار دوره‌ای نرخ‌های بهره و تولیدات صنعتی معنادار و منابع ریسک سیستماتیک در بورس هستند.

ITNLSUR

۸۶- ۱۳۷۶

سجادی، فرازمند، و بادپا، (۱۳۹۰)

۳۵

نرخ رشد اشتغال بر بازده سهام تاثیری ندارد، اما GDP با تاثیر محدود، تورم با تاثیر محدود (و منفی) و رشد شاخص قیمت سهام با تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر بازده موثر هستند.

OLS

۸۵-۱۳۷۹

پورزمانی، جهانشاد، کمالی رضایی (۱۳۹۰)

۳۶

در بلندمدت تکانه قیمتی نفت، تولید ناخالص داخلی، نرخ ارز و حجم پول دارای اثرات مثبت بر شاخص قیمت سهام و تکانه تورم دارای اثر منفی بر این شاخص است.
قیمت سهام در ایران از عوامل و شرایط اقتصادی مانند قیمت نفت و وضعیت دارایی‌های رقیب بیشتر متاثر می‌شود.

SVEC

۸۷-۱۳۷۸

ابراهیمی و شکری (۱۳۹۰)

۳۷

تکانه سیاست پولی نقش کمی در توجیه تغییرات شاخص قیمت سهام دارد و سیاست پولی نقشی در انتقال تکانه نفتی به بازار سهام نداشته است، و لذا مکانیزم انتقال سیاست پولی از طریق تکانه نفتی به بازار سهام در ایران تایید نمی‌گردد.

SVEC

۸۷-۱۳۷۸

«اتحادیه اروپا به عنوان یک قدرت هنجاری: چگونه میتواند این باشد؟^[۲۳]» مقالهای است از هلن سورسن (۲۰۰۶ a) در مجله سیاست عمومی اتحادیه اروپا^[۲۴] به چاپ رسیده است. نگارنده در این مقاله به بررسی قدرت هنجاری یا قدرت مدنی (غیرنظامی) اتحادیه اروپا در نظام جهانی میپردازد. نگارنده با ورود به مباحث سیاست خارجی اتحادیه اروپا، با در نظر گرفتن قدرت هنجاری به تجزیه و تحلیل نقشی بین المللی اتحادیه اروپا میپردازد. از نظر مشاهدات تجربی سورسن، در مورد سیاست اتحادیه اروپا در ترویج دموکراسی، مقدمهای از جملات حقوق بشری در موافقتنامههای تجاری، تأکید بر تشویق همکاریهای منطقهای و تمرکز بر تقویت نهادهای بین المللی به خوبی نشان دهنده تمایز سیاست خارجی اتحادیه اروپا با سایر قدرتهای بزرگ است.
«قدرت هنجاری اتحادیه اروپا در یک جهان چندقطبی^[۲۵]» مقالهای است از دانیل فیوت^[۲۶] که در کنفرانس دوسالانه انجمن مطالعات اتحادیه اروپا^[۲۷] در سال ۲۰۱۱ در شهر بوستون ایالات متحده ارائه گردیده است. فیوت در این مقاله به بررسی تغییرات احتمالی که قدرت هنجاری اتحادیه اروپا در نظم آینده چندقطبی جهان میآورد، میپردازد. وی معتقد است اگر نظم جهان به سمت چند قطبی شدن با بازی دولتهایی چون ایالات متحده، چین، هند و برزیل و بازی بازیگرانی چون اتحادیه اروپا، چه عواقبی میتواند برای نظریه قدرت هنجاری اتحادیه اروپا داشته باشد.

دیمیتریس بوریس^[۲۸] مقالهای با عنوان «محدودیتهای قدرت هنجاری اتحادیه اروپا: بررسی رکن سوم مشارکت یورو ـ مدیترانه^[۲۹]» در سال ۲۰۱۱ در فصلنامه دیدگاه سیاسی^[۳۰] به چاپ رسانده است. هدف از این مقاله بررسی مفهوم قدرت هنجاری اتحادیه اروپا (NPE) که توسط مانرس در سال ۲۰۰۲ ارائه شده میباشد. نگارنده برای ارزیابی محدودیتهای قدرت هنجاری اروپا بر رکن سوم (اجتماعی و فرهنگی) مشارکت یورو ـ مدیترانه تأکید میکند. این رکن سوم از دو جنبه مورد بررسی قرار میگیرد. نگارنده معتقد است مفهوم قدرت هنجاری اتحادیه اروپا به اندازه کافی به فهم ماهیت اتحادیه اروپا کمک میکند.
«دیپلماسی ملایم (دوستانه) ما شنیده خواهد شد^[۳۱]» عنوان مقالهای از کاترین اشتون مسئول جدید سیاست خارجی و امنیت اتحادیه اروپا است که در سال ۲۰۰۹ و پس از انتخاب به این سمت در تایمز انگلیس به چاپ رسیده است. هدف اصلی از نگارش این مقاله توسط خانم اشتون در واقع تشریح برنامههای کاری و اهداف اتحادیه اروپا بوده است. اشتون در این مقاله اظهار داشته است که «اتحادیه اروپا به خاطر دفاع از ارزش‌هایی نظیر دموکراسی و حقوق بشر و تأکید بر حکومت قانون در سطح بین‌المللی از اعتبار فراوانی برخوردار است. در زمینه مسائل مهم جهانی مثل محیط زیست، مبارزه با فقر، بحران و جنگ‌های منطقه‌ای و تروریسم ما مواضع روشنی داریم و تعهدات خود را اثبات کرده‌ایم.» کاترین اشتون همچنین در مورد مضامین و محورهای سیاست خارجی اتحادیه اروپا می‌نویسد که «این اتحادیه باید در مناطق مهم بحران و جنگ نقش جدی ایفا کرده ولی در عین حال باید سیاست موثر و هوشمندانه‌ای نیز برای تأمین امنیت اروپا داشته باشد. او می‌افزاید که از روش‌های تازهای برای مهار و مدیریت بحرانها استفاده خواهد کرد و توانایی‌های نظامی و غیرنظامی (مدنی) اتحادیه اروپا را به شکل بهتری در خدمت این اهداف بکار خواهد برد.» این سخنان یک مقام عالیرتبه اتحادیه و همچنین تحولات صورت گرفته در نقشپذیری اتحادیه در مسائل و بحرانهای امنیتی بین المللی نشان از این واقعیت دارد که اتحادیه از طریق صلحبانی و از بین بردن عوامل ضد امنیت خارجی در بیرون از مرزهای خود به دنبال ایجاد امنیت در درون میباشد. این مقاله از این جهت که اولاً توسط یک مسئول با نفوذ در اتحادیه اروپا نوشته شده است و از طرفی به تشریح برنامههای اتحادیه اروپا در مقابله با بحرانهای بین المللی پیشرو میپردازد بسیار مفید است.
یکی دیگر از مقالات مرتبط با قدرت هنجاری^[۳۲] اتحادیه اروپا مقالهای است با عنوان «اتحادیه اروپا و اجلاس جهانی توسعه پایدار: قدرت هنجاری اروپا در عمل^[۳۳]» از سیمون لایتفوت^[۳۴] و جان بورچل^[۳۵] میباشد که در سال ۲۰۰۵ در مجله مطالعات بازار مشترک^[۳۶] به چاپ رسیده است. نگارندگان در این مقاله به دنبال بررسی مفهوم قدرت هنجاری اتحادیه اروپا در نقشی که این اتحادیه در اجلاس جهانی توسعه پایدار (که در سال ۲۰۰۲ برگزار گردید) هستند. نگارندگان در بررسی این موضوع دو دغدغه اصلی دارند؛ نخست بررسی تعهد اتحادیه اروپا به توسعه پایدار است و دوم، بالا بردن پرسشهای مهم نظری برای گسترش مرزهای مفهوم قدرت هنجاری اروپا مورد نظر ایان مانرس^[۳۷].
ایان مانرس از جمله نظریهپردازانی فعالی است که در خصوص قدرت هنجاری اروپا نظریهپردازی کرده است. او در مقالهای با عنوان «قدرت هنجاری اروپا: تناقض در شرایط^[۳۸]» که سال ۲۰۰۲ در فصلنامه مطالعات بازار مشترک^[۳۹] به چاپ رسیده است به بررسی قدرت هنجاری اروپا میپردازد. این مقاله در واقع پاسخی است به مقاله هدلی بول (۱۹۸۲) با عنوان «قدرت مدنی اروپا: تناقض در شرایط^[۴۰]» میباشد. در واقع مانرس در این مقاله بر خلاف بول که تأکید را بر قدرت نظامی قرار میدهد و قدرت مدنی (غیرنظامی) را ذیل قدرت نظامی دارای اهمیت میداند و نهایتاً نتیجه میگیرد که اروپا یک بازیگر در امور بین المللی نیست، بر قدرت هنجاری اتحادیه اروپا تأکید دارد و بدین منظور مباحث خود را ذیل لغو مجازات اعدام سازمان میدهد.
مانرس (۲۰۰۶ a) همچنین در مقالهای با عنوان «اتحادیه اروپا: قدرت هنجاری و سیاست خارجی اخلاقی^[۴۱]» که در کتاب بازاندیشی در سیاست خارجی اخلاقی: مشکلات، امکانات و پارادوکس^[۴۲] با ویراستاری دیوید چاندلر^[۴۳] و وولکر هینس^[۴۴] مباحث مربوط به قدرت هنجاری اتحادیه اروپا را پی میگیرد. وی در این مقاله به نوعی به دنبال فرار از آنچه که به عنوان قدرت اخلاقی یا قدرت نرم در برابر قدرت هنجاری مطرح است میباشد. مانرس با تشریح مفهوم قدرت هنجاری، در پی واکاوی این مفهوم در برابر سیاست خارجی اخلاقی میباشد.
«اخلاق هنجاری اتحادیه اروپا»^[۴۵] مقاله دیگری از ایان مانرس است که در سال ۲۰۰۸ در فصلنامه امور بین المللی^[۴۶] به چاپ رسیده است. مانرس در این مقاله مدعی است که اتحادیه اروپا همیشه یک قدرت هنجاری در سیاست جهانی خواهد بود. این ادعایی است که نویسنده در طول مقاله دنبال میکند. هدف کلی مانرس تجزیه و تحلیل قدرت هنجاری اتحادیه اروپا در سیاست جهانی است.
«رقابت قدرت هنجاری؟ اتحادیه اروپا، روسیه و مسئله کوزوو^[۴۷]» مقالهای است از جان استینکول^[۴۸] که در سال ۲۰۱۰ (مقالات دیپلماسی اتحادیه اروپا) نگارش شده است. یکی از نقاط قوت این مقاله بررسی قدرت هنجاری بر اساس چارچوب تئوریک سازهانگاری است. وی در این مقاله ضمن تجزیه و تحلیل مفهوم قدرت هنجاری، اینکه قدرت هنجاری منجر به رقابت بین بازیگران بین المللی میشود را فرض گرفته است. همچنین هنجارهای اتحادیه اروپا که امکان دارد منجر به درگیری شود نیز در این مقاله بررسی شده است. نگارنده با رویکردی سازهانگارانه به مطالعه تعامل میان اتحادیه اروپا و روسیه در مسئله کوزوو میپردازد و استدلال میکند که اتحادیه اروپا و روسیه در مسائلی مانند تفسیر حاکمیت، قوانین بین المللی و چندجانبهگرایی در تضاد هستند که همین منجر به رقابت قدرت هنجاری بیشتر در کوزوو شده است.
«اتحادیه اروپایی و سیاست خارجی هنجاری»، عنوان مقالهای است از خلیل شیرغلامی که در فصلنامه سیاست خارجی در سال ۱۳۸۶ به چاپ رسیده است. این مقاله در خصوص مفهوم سیاست خارجی هنجاری تأملاتی دارد. در این مقاله نگارنده سعی دارد با توجه به تعریفی که از بازیگر هنجاری و شاخصه های آن به عنوان بازیگری که اهداف، ابزارها و نتایج سیاستهای آن هنجاری است، ارائه میدهد، بگوید که اتحادیه اروپایی یک بازیگر هنجاری کامل نیست و در بسیاری از موضوعات و سیاستهای خود، نه تنها سیاست هنجاری را اتخاذ نکرده، بلکه در قالب سیاستهای کاملاً غیرهنجاری رفتار نموده است.
در حوزه آثار که به طور کتاب نگاشته شدهاند (بیشتر مجموعه مقالاتی هستند که ویراسته شدهاند) اتّحادیه اروپا؛ هویت، امنیت و سیاست است که به اهتمام دکتر سید عبدالعلی قوام و دکتر داوود کیانی در سال ۱۳۸۹ توسط پژوهشکده مطالعات راهبردی به چاپ رسیده است. این کتاب که یکی از آثار مهم داخلی در حوزه اتحادیه اروپاست، از آنجا دارای اهمیت است که مجموعه مقالاتی از اساتید مهم رشته روابط بینالملل است. بدون شک، اتحادیه اروپا توانسته است تا عناصری از هر دو دسته نهادهای بین‌الدولی و فراملی را در خود با هدف ایجاد وحدت در اروپا، ماندگاری سازگاری صلح حاصل پس از جنگ جهانی دوم در این قاره و تولید رفاه برای شهروندان اروپایی جای دهد. حیات سیاسی اتحادیه اروپا به دو دوره متمایز دوران جنگ سرد و پس از آن و یا قبل و پس از معاهده، ماستریخت قابل تقسیم‌بندی است. کتاب حاضر اثری مهم در زمینه معرفی، تحلیل و ارزیابی اتحادیه اروپا و فرایند همگرایی در آن به زبان فارسی است و تلاش کرده تا در سپهرهای مهمی چون هویت، امنیت، جامعه‌شناسی، حقوق و سیاست خارجی به واکاوی این اتحادیه بپردازد.
کتابی فارسی دیگری که رابطۀ اتحادیه اروپا و تحولات سیاست بینالملل را تبیین مینمایند؛ کتابی است با عنوان اتحادیه اروپا و سیاست بینالملل زیر نظر دکتر محمود واعظی و گردآوری دکتر داوود کیانی، محصول گروه پژوهشی سیاست خارجی پژوهشکده تحقیقات استراتژیک که جهتگیری مشخصی را برای پژوهش پیشرو میگشاید. از منظر نگارندگان این کتاب، در حقیقت، روند همگرایی اقتصادی و سیاسی موجود میان دول اروپایی عضو این اتحادیه، در مباینت با اصول و قواعد حاکم بر سیاست بین‌الملل که از بافت رئالیستی برخوردار هستند، به سر می‌برد. در بخش همگرایی اقتصادی، اتحادیه اروپا توانسته است در مقام یک قدرت جهانی ظاهر شده و به واسطه این جایگاه، نقش مؤثر و تعیین‌کننده‌ای در نظام تصمیم‌گیری بین‌المللی در قلمرو اقتصاد داشته باشد. اکنون اتحادیه اروپا بزرگ‌ترین معامله‌گر تجاری جهانی است. بر اساس آمار ارائه شده این کتاب، در سال ۲۰۰۵، فروش خارجی محصولات این اتحادیه به ۲/۷۹۰ تریلیون دلار و کسری تجاری آن به ۱۳۴ میلیارد دلار رسید. این در حالی است که در همان سال، کل تجارت خارجی آمریکا ۲/۶۳۷ تریلیون دلار و کسری تجاری آن ۸۴۰ میلیارد دلار بوده است. در حقیقت، ۲۰ درصد از واردات و صادرات جهانی به اتحادیه اروپا تعلق داشته و بیش از ۷۰ درصد از کل مبادلات تجاری اتحادیه با اعضای آن صورت می‌پذیرد. علاوه بر این، اتحادیه اروپا در بیشتر مرزهای بین‌المللی نظیر صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی و سازمان تجارت جهانی، نه تنها دارای حق وتو بوده بلکه در سیاست‌گذاری آنها نیز نقش تعیین‌کننده‌ای بر عهده دارد. از زمان ورود یورو به عرصه تجارت جهانی، این پول واحد اروپایی توانسته است به دومین ارز ذخیره رایج بین‌المللی تبدیل گردد و حتی تا اندازه‌ای از مزیت دلار در معاملات جهانی بکاهد.
همچنین در این کتاب بدین موضوع پرداخته میشود که به موازات توانمندتر شدن تدریجی نفوذ و قدرت اقتصادی اتحادیه اروپا در نظام بین‌الملل، این اتحادیه خصوصاً پس از معاهده ماستریخت در سال ۱۹۹۲، گام بلندی را برای تبدیل شدن به یک بازیگر سیاسی مؤثر در سیاست بین‌الملل برداشته است. اتحادیه اروپا در دوره جنگ سرد همواره نیم نگاهی به بازیگری در عرصه سیاست بین‌الملل داشته است، امّا شرایط دوقطبی جهان و قدرت بالای آمریکا مانع از بازیگری فعال آن اتحادیه در قلمرو سیاست بین‌الملل گردید. رویدادهای مهمی چون فروپاشی نظام دوقطبی، خروج کشورهای اروپای شرقی و مرکزی از حاکمیت سیاسی شوروی، وحدت دو آلمان و نیز بحران‌های منطقه‌ای همچون تحولات بالکان و جنگ دوم خلیج‌فارس، شرایط حاکم بر نظام بین‌الملل را دگرگون ساخت و بستری فراهم نمود تا زمینه فعالیت سیاسی اتحادیه اروپا در عرصه بین‌الملل بیش از پیش فراهم شود. به همین جهت اتحادیه اروپا در دهه ۱۹۹۰، گام‌های جدی‌ای را به سوی وحدت سیاسی برداشت. از آن زمان تاکنون اتحادیه اروپا در قالب چارچوب‌هایی نظیر سیاست خارجی و امنیتی مشترک (CFSP) و سیاست دفاعی و امنیتی اروپایی (ESDP)، تلاش نموده است تا علاوه بر هویت ژئواکونومیک و ژئوکالچرال خود، به یک هویت ژئوپولیتیکی نیز دست یابد. در مقالات این کتاب در خصوص رابطه اتحادیه اروپا با سایر قدرتها نیز مطالب مفیدی ذکر شده است؛ فصل سوم، چهارم و پنجم به ترتیب به روابط دوجانبه این اتحادیه با روسیه ، ایالات متحده امریکا و چین اختصاص یافته است که بر اساس آن، اتحادیه اروپا در چارچوب سیاست «مشارکتی» خود سعی دارد تا با کشورها و مناطقی که در محیط فوری و پیرامونی آن اتحادیه قرار ندارند، روابط دوجانبه‌ای را بر مبنای توسعه روابط اقتصادی و سیاسی برقرار نماید.
در ارتباط با مفهوم‌پردازی پیرامون جایگاه اتحادیه اروپا به عنوان یک بازیگر بین‌المللی و تعریف سرشت قدرت اروپا، اتفاق‌نظر چندانی بین نظریه‌پردازان روابط بین‌الملل به چشم نمی‌خورد. برخی از نظریه‌پردازان بر این باورند که مفاهیم قدرت مدنی و قدرت نرم‌افزارانه اروپایی نشان از ضعف بنیادی ژئوپولیتیک اتحادیه در صحنه بین‌الملل است. با وجود این، عده‌ای دیگر از تحلیل‌گران سیاست اروپایی معتقدند که خصیصه مدنی (غیرنظامی) قدرت اروپا عامل اصلی نفوذ و گسترش ارزش‌ها و هنجارهای اروپایی در صحنه سیاست جهانی می‌باشد. با این همه، بدیهی است که ماهیت قدرت اروپا تحت تأثیر همگرایی فراملی با ماهیت سنتی قدرت در نظام بین‌الملل، که دولت ملی محور است، تفاوت‌ها و تمایزاتی دارد. بر این اساس، اروپا هنوز بین دو قدرت سخت و نرم و نیز رهیافت‌های یکجانبه‌گرا و چندجانبه‌گرا در نوسان به سر می‌برد.
در این کتاب همچنین به یکی از مهمترین بحرانهای دهه اول هزاره سوم یعنی بحران عراق در سال ۲۰۰۳ و تأثیر آن بر اتحادیه اروپا را نیز بررسی نموده است. در این کتاب آمده است ایجاد دو دستگی میان دول اروپایی که منجر به مطرح شدن ایده اروپای جدید در مقابل اروپای قدیم گردید، یک نمونه آشکار در این رابطه می‌باشد. به طور کلی پژوهش حاضر قصد دارد تا ضمن بررسی ماهیت وحدت سیاسی و نظام تصمیم‌گیری اتحادیه اروپا، به تحلیل و ارزیابی جایگاه و وزن بین‌المللی این اتحادیه از رهگذر مطالعه روابط این اتحادیه با قدرت‌های برتر و بزرگ نظام بین‌الملل نظیر آمریکا، روسیه و چین بپردازد. در حقیقت، این پژوهش در پی آن است که دریابد اتحادیه اروپا در عرصه سیاست خارجی با چه تنگناهای حقوقی، سیاسی، اجتماعی و سازمانی روبروست؟ و اینکه رفتار ثبات خارجی اتحادیه اروپا در نظام بین‌الملل تابع یک الگوی مشخص، منسجم و یا واحدی است؟
سیاست خارجی و امنیتی مشترک اتحادیه اروپا عنوان کتاب دیگری از پژوهشکده تحقیقات استراتژیک در ارتباط با اتحادیه اروپا است. در این کتاب آمده است، تدوین یک سیاست خارجی و امنیتی مشترک توسط اتحادیه اروپا به دلیل ماهیت مناقشه‌برانگیز آن با دشواری‌های فراوان روبرو بوده است. حساسیت این مسأله بیشتر از آنجا ناشی می‌شود که این حوزه در ارتباط مستقیم‌تری با واگذاری حاکمیت قرار می‌گیرد. کسانی که در اروپا دیدگاه مساعدی نسبت به ایجاد یک فدراسیون اروپایی ندارند، شدیداً با ایده سیاست خارجی و امنیتی مشترک به مخالفت می‌پردازند. در واقع، رهبران اتحادیه اروپا در گام برداشتن در این مسیر از دو سو تحت فشار قرار دارند. از یکسو، برای دولت‌های عضو اتحادیه کاملاً روشن است که دستیابی به قدرت و نفوذ بیشتر در جهان تنها زمانی میسر خواهد بود که آنها نه به ‌طور مستقیم و جداگانه بلکه به صورت گروهی عمل کنند. از سوی دیگر، این نگرانی در میان دولت‌ها وجود دارد که اتخاذ سیاست مشترک در حوزه امور خارجی و امنیتی با آزادی عمل آنها برای اقدام در جهت منافع ملی تعارض پیدا می‌کند. در جریان همگرایی منطقه‌ای در اروپا به تدریج نیاز به تدوین سیاست‌های مشترک در حوزه اقتصاد خارجی احساس شد و منطق تسری، روند همگرایی را به سمت دیگر حوزه‌ها (جز اقتصاد) سوق داد. اما آنچه سبب شد تا همگرایی سیاسی اروپایی جان تازه‌ای بگیرد، بروز برخی مسائل مهم و بحران‌هایی بود که پس از پایان جنگ سرد در مناطقی به وجود آمد که به نوعی با منابع و امنیت اروپا مرتبط می‌شد و می‌توانست قاره اروپا را دستخوش بی‌ثباتی و ناامنی نماید. در ارتباط با بحران‌هایی مانند بالکان و جنگ آزادسازی کویت، ضعف سیاسی اروپا بیش از پیش آشکار شد. اتحادیه اروپا گرچه یک غول اقتصادی به شمار می‌رفت، اما فاقد سازوکارهای سیاسی لازم و نیز نیروی نظامی برای ایفای نقش در بحران‌ها بود. از سوی دیگر اجماع‌سازی در داخل اتحادیه برای پرداختن به مسائل خطیر سیاست خارجی و تصمیم‌گیری واحد در این زمینه بسیار دشوار بود. در هر حال این پژوهش که با هدف آشنا ساختن خوانندگان با زمینه‌های شکل‌گیری، سیر تکاملی، سازوکارها و تحولات مربوط به سیاست‌های خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا تدوین شده است، تلاش دارد تا چالش‌ها، موانع و نیز فرصت‌هایی را بررسی کند که پیش روی سیاست خارجی و امنیتی مشترک اتحایه اروپا قرار دارد. اروپایی که مایل است به عنوان یک قطب در صحنه معادلات بین‌المللی نقش ایفا کند، اما از یکسو ملاحظات خاص ملی و از سوی دیگر برتری‌طلبی ایالات متحده آمریکا به ویژه در دوران بوش و تأکید بر نقش ناتو موانعی عمده بر سر راه دستیابی به این هدف به وجود می‌آورند.
اتحادیه اروپا از آغاز تا امروز کتابی است از احمد نقیبزاده و اتحادیه اروپایی کتابی از دکتر سعید خالوزاده هست که این دو کتاب، تحولات، پیشینه، ساختار و مسائل پایهای اتحادیه اروپا را بررسی مینمایند.
علاوه بر کتاب و مقالات، نشستها و سیمنارهای مختلفی به بررسی نقش و جایگاه اتحادیه اروپا در نظام بینالملل پرداخته است. یکی از مهمترین این نشستها با عنوان “گسترش اتحادیه اروپا: پیامدهای آن برای سیاست بین‌الملل، قاره اروپا و ایران” در مرکز تحقیقات استراتژیک برگزار گردید که گروه مطالعات اروپا و آمریکا آن را ترتیب داده بودند و نتایج حاصل از آن به صورت مقالهای مجزا درآمد. این نشست گسترش اتحادیه اروپا را در چهار محور زیر مورد بررسی قرار داد:
- اثرات گسترش اتحادیه اروپا بر عرصه سیاست بین‌الملل و خصوصاً بر رقابت اروپا و آمریکا در عصر مابعد جنگ سرد؛
- گسترش اتحادیه اروپا از منظر چشم‌اندازهای درون اتحادیه‌ای؛
- نقش و منافع آمریکا در گسترش اتحادیه به دنبال گسترش ناتو؛
- پیامدهای گسترش اتحادیه اروپا بر روند مناسبات ایران و اتحادیه اروپا.
د) روش پژوهش و گردآوری داده ها:
روش پژوهش در این پایان نامه به صورت راهبرد قیاسی (فرضیه مشتق از نظریه قدرت هنجاری) خواهد بود و همچنین از طریق منابع کتابخانهای و استفاده از اسناد و متون تاریخی، منابع اینترنتی و مصاحبههای نیمهساختمند به گردآوری داده ها خواهیم پرداخت.
ذ) موانع، مشکلات و محدودیت های تحقیق:
گستردگی اتحادیه اروپا متشکل از ۲۷ عضو، اولین مانع و محدودیت اصلی پژوهش حاضر به حساب میآید به طوری که حجم وسیعی از داده ها را به دست میدهد. برقراری ارتباط معنایی مناسب میان دیدگاه های مختلف این اعضاء امری مشکل است. پژوهش حاضر ضمن توجه به این مهم باید ویژگیها و ارزشهای هنجاری این اتحادیه و اعضای آن را در گستره زمانی مشخص بررسی نماید که بر محذوریات تحقیق میافزاید. علاوه بر این با توجه به روز بودن عنوان تحقیق و همچنین گستردگی بحث در خصوص ویژگیهای فرهنگی و هنجاری این اتحادیه و بررسی تأثیر آن بر نقش و جایگاه جهانی این اتحادیه بر پیچیدگی و لزوم برقراری انسجام معنایی میان آنها افزوده است.
ر) سازماندهی تحقیق:
پژوهش حاضر علاوه بر کلیات مربوط به پژوهش، نتیجهگیری پایانی و فهرست منابع و مراجع کتابنامه، مشتمل بر پنج فصل

۲- کاربرد مدیریتی: شناخت توانمندی‏ها و کارکردهای منابع انسانی نظیر نیروی کار تولید به منظور سنجش عملکرد.
۳- کاربرد حسابداری: تحلیل مالی منطقی و سودمند از وضعیت و عملکرد مالی بنگاه‏های اقتصادی در مقایسه با سود حسابداری.

۲-۳-۳ مزایای استفاده از ارزش افزوده اقتصادی

۱- ارزش افزوده اقتصادی رابطه نزدیکی با خالص ارزش فعلی (NPV) دارد.
۲- ارزش افزوده اقتصادی مدیران ارشد شرکت را نسبت به معیاری که بیشتر تحت کنترل آنها است، پاسخگو می‌کند.
۳- ارزش افزوده اقتصادی از طریق همه تصمیماتی که مدیران شرکت‌ها اتخاذ می‌کنند، تحت‌تأثیر واقع می‌شود.
۴- ارزش افزوده اقتصادی معیار مناسبی جهت تعیین پاداش مدیران می‌باشد.
۵- ارزش افزوده اقتصادی با ارزش بازار شرکت در ارتباط است.
۶- ارزش افزوده اقتصادی به‌ عنوان یک معیار عملکرد اقتصادی با معیارهای دیگری همچون ارزش افزوده نقدی سرمایه‌گذاری، ارزش افزوده سهامداران  و بازده جریان نقدی روی سرمایه‌گذاری سازگار است.
۷- ارزش افزوده اقتصادی به‌ عنوان معیار داخلی سنجش عملکرد موفقیت شرکت در افزودن ارزش به سرمایه‌گذاری سهامدارانش را به بهترین نحو نشان می‌دهد.
۸- ارزش افزوده اقتصادی نشان می‌دهد که ارزش شرکت مستقیماً به عملکرد مدیریت بستگی دارد.
۹- ارزش افزوده اقتصادی می‌تواند مبنایی برای تعیین اهداف سرمایه‌گذاری در پروژه‌ها قرار گیرد.

۱۰- ارزش افزوده اقتصادی به‌ عنوان معیار اندازه‌گیری عملکرد کمتر در معرض تحریف‌های حسابداری قرار دارد.

۲-۳-۴ معایب ارزش افزوده اقتصادی

۱- محاسبه ارزش افزوده اقتصادی شامل محاسبه نرخ بازده و نرخ هزینه سرمایه می‌باشد که مشکل است.
۲- ارزش افزوده اقتصادی معمولاً براساس ارقام تاریخی محاسبه می‌شود.
۳- گاهی اوقات تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی غیرعملی است، مثلاً برای شرکت‌هایی که تازه راه‌اندازی شده‌اند یا برای شرکت‌های سرمایه‌گذاری، تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی مناسب نیست.

۲-۳-۵ اندازه‏گیری ارزش افزوده اقتصادی

کشف فاکتورهای اقتصادی که منجر به ایجاد ثروت یا تخریب آن شود، برای مدیران سرمایه‌گذاری و مدیران شرکت‌ها، بسیار مهم است. برای مدیران شرکت‌ها، ایجاد ثروت جهت حفظ و بقای اقتصادی شرکت موضوعی اساسی است. مدیرانی که در یک اقتصاد بازار، اهمیت این موضوع را نادیده می‌گیرند، کسب ‌و کار سازمان و مالکان آن را به مخاطره می‌اندازند. پیدا کردن بهترین شرکت‌ها و صنایع اهمیت زیادی برای مدیران سرمایه‌گذاری دارد. با ابزارهای تحلیل صحیح‌تر، مدیران پورتفوی، احتمالاً قادر خواهند بود که استراتژی‌های انفعالی خود را با نرخ بازده بالاتر و همان ریسک اولیه به عملکردی اکتیو تبدیل کنند. یک ابزار تحلیلی جدید که ارزش افزوده اقتصادی نام گرفته است، می‌تواند در ایجاد ثروت و فرایند انتخاب شرکت به‌کار گرفته شود. تغییرات نوآورانه‌ای که این ابزار مالی در دو حوزه دو قلوی مدیریت مالی و سرمایه‌گذاری به وجود آورده است، یک نیروی محرکه درونی است که می‌تواند انقلاب ارزش افزوده اقتصادی نامیده شود. ناگفته نماند که یک سیستم اقتصادی غیر بازار در مقایسه با یک سیستم بازارگرا ثروت کمتری را موجب خواهد شد. ارزش افزوده اقتصادی در عمل ابزار تحلیلی ارزش افزوده بازار در سال ۱۹۸۲ توسط مؤسسه استرن و استیوارت متداول شد. همان طوری که پیش‏تر گفته شد، توسعه تجاری ارزش افزوده اقتصادی یک شبه اتفاق نیفتاده است. ارزش افزوده اقتصادی نتیجه نوآوری در زمینه سود اقتصادی بوده است. نوآورانی مانند استرن که محدودیت عملی سودهای حسابداری را مورد بازبینی و سازماندهی مجدد قرار داد. ابزار تحلیلی ارزش افزوده اقتصادی از همان ابتدا از سوی جامعه شرکت‌ها مورد پذیرش قرار گرفت چراکه روشی نوآورانه، برای یافتن ارزش واقعی شرکت بود. برخلاف معیارهای سنتی مانند EBIT در EBITDA و NOPAT و …، EVA سودآوری واقعی شرکت‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهد، یعنی هزینه‌های مستقیم بدهی و غیرمستقیم حقوق صاحبان را مدنظر قرار می‌دهد. چون ارزش افزوده اقتصادی به ‌طور کاملاً نزدیکی بر الزامات ماکزیمم‌سازی ثروت سهامداران منطبق است، به عنوان یک ابزار مدرن روز جهت سنجش موفقیت شرکت‌ها به‌کار گرفته می‌شود. استیوارت^[۲۷] (۱۹۹۴) در یک تحقیق داخلی نشان می‌دهد که ارزش افزوده اقتصادی تنها بهترین ابزار برای ایجاد ارزش در شرکت است و ادعا می‌کند که ارزش افزوده اقتصادی در تشریح فرایند تغییر در ثروت سهامداران تقریباً ۵۰‌درصد مهم‌تر از معیارهای مبتنی بر حسابداری عمل می‌کند. این تحقیق داخلی شواهدی را مبتنی ‌بر غالب بودن ارزش افزوده اقتصادی بر معیارهای حسابداری مانند سود حسابداری فراهم کرد. مجله فورچون در سال ۱۹۹۳ صراحتاً ارزش افزوده اقتصادی را کلید واقعی ایجاد ثروت معرفی می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که بازده کل سهامداران در شرکت‌هایی که به نوعی از سیستم ارزش افزوده اقتصادی کمک گرفته‌اند، بعد از یک دوره ۵ ساله در مقایسه با سهام شرکت‌های رقیب ۴۹‌ درصد بیشتر بوده است. شرکت‏هایی که ساختار جبران خدمات استرن استیوارت را به ‌طور کامل اجرا می‏کنند، حتی نتایج بهتر از این داشته‌اند، به طوری که سرمایه‌گذاری در سهام این شرکت‌ها ۸۴‌ درصد ثروت بیشتری در مقایسه با شرکت‌های رقیب طی یک دوره ۵ ساله ایجاد کرده است.  به تعبیری ارزش افزوده اقتصادی شاخص بنیادین برای اندازه‌گیری عملکرد و تعیین ارزش شرکت است. ارزش افزوده اقتصادی از حاصل‌ضرب تفاوت بین نرخ بازده ® و نرخ هزینه سرمایه © در مبلغ سرمایه به ‌دست می‌آید (فرمول۲-۱)
C در واقع متوسط موزون هزینه سرمایه^[۲۸] است. ارزش افزوده اقتصادی را به ‌صورت فرمول۲-۲ می‌توان محاسبه کرد:
از دیدگاه مالی، ارزش افزوده اقتصادی بر اساس چگونگی ارتباطش با ارزش افزوده بازار تعریف می‌شود. در این روش، ارزش افزوده بازار برابر با ارزش فعلی ارزش افزوده اقتصادی آتی مورد انتظار شرکت است. از طرفی، ارزش افزوده بازار عبارت است از تفاوت بین ارزش شرکت و ارزش دفتری اقتصادی سرمایه به‌کار گرفته شده در شرکت. مطالب فوق در قالب فرمول‌های ریاضی زیر قابل بیان است (فرمول۲-۳)
در حالی که ارزش افزوده بازار، اثرهای ناشی از اقدام‌های مدیریت از زمان تأسیس شرکت را مورد ارزیابی قرار می‌دهد، در محاسبه ارزش افزوده اقتصادی، بر اثربخشی مدیریت در یک سال مشخص تأکید می‌شود.
ارزش افزوده بازار نشان‌دهنده این موضوع است که چگونه یک شرکت به ‌طور موفقیت‌آمیزی سرمایه‌اش را به‌ کار گرفته و فرصت‌های سودآور آتی آینده را پیش‌بینی کرده است.هدف اولیه و اساسی هر واحد انتفاعی باید حداکثر کردن ارزش افزوده بازار باشد. ارزش افزوده اقتصادی ایجادکننده ارزش افزوده بازار است، زیرا ارزش فعلی ارزش افزوده اقتصادهای آتی است که مبنای ارزیابی و ارزش‏گذاری شرکت در بازار است. بنابراین اگرچه ارزش افزوده اقتصادی یک معیار داخلی برای اندازه‌گیری عملکرد است، ولی همین معیار داخلی منجر به ایجاد یک معیار خارجی می‌شود که ارزش شرکت را در بازار تعیین می‌کند. اگر ارزش افزوده اقتصادی آتی مثبت باشد، سهام شرکت در بازار به صرف فروخته می‌شود، ولی اگر ارزش افزوده اقتصادی های منفی باشد، سهام شرکت در بازار به کمتر از ارزش دفتری (به‌کسر) فروخته خواهد شد. چنین شرکت‌هایی در بازار سهام از اقبال چندانی برخوردار نخواهند بود. ارزش افزوده بازار نشان‌دهنده ارزیابی جامعه سرمایه‌گذار از فعالیت شرکت است و متأثر از عملکرد یک سال شرکت نیست، حتی متأثر از عملکرد سال‌های آتی شرکت است. ارزش افزوده اقتصادی و ارزش افزوده بازار معیارهای داخلی و خارجی اندازه‌گیری عملکرد و تعیین ارزش شرکت هستند.(فرمول۲-۴)
در حقیقت با تغییر در ارزش‌افزوده اقتصادی، ارزش افزوده بازار نیز تغییر می‌کند. اگر تغییر در ارزش افزوده اقتصادی مثبت باشد، ارزیابی بازار نیز مثبت خواهد بود، ولی اگر این تغییر منفی باشد، قطعاً ارزیابی بازار مثبت نخواهد بود.(فرمول۲-۵)

نرخ بازده کل سرمایه ®: این نرخ از طریق تقسیم NOPAT تعدیل شده به Capital تعدیل شده به‌دست می‌آید(فرمول۲-۶)
اگر این رابطه را در فرمول EVA جایگزین کنیم، خواهیم داشت (فرمول۲-۷)

گفتار سوم: ریسک

۲-۴-۱ماهیت ریسک

ریسک در زبان عرف عبارتست از خطری که به علت عدم اطمینان در مورد وقوع حادثه‏ای در آینده پیش می

۲-۴-۲ ریسک^[۲۹] چیست؟

فرهنگ وبستر، ریسک را “در معرض خطر قرار گرفتن” تعریف کرده است. فرهنگ لغات سرمایه‏گذاری هیلدرس^[۳۰] (۱۹۹۸،) نیز ریسک را زیان بالقوه سرمایه‏گذاری که قابل محاسبه است، می‏داند. گالینتز، ریسک را هر گونه نوسانات در هر گونه عایدی می
اولین بار هری مارکویتز^[۳۱] (۱۹۵۲) بر اساس تعریف کمی ارائه شده، شاخص عددی برای ریسک معرفی کرد. وی ریسک را انحراف معیار چند دوره‏ای یک متغیر تعریف کرد. به عنوان مثال، ریسک نرخ ارز در خلال سال‏های ۱۳۸۵-۱۳۷۵ عبارتست از انحراف معیار نرخ ارز در این سال‏ها. سایر شاخص‏ها نیز به همین ترتیب محاسبه می
دیدگاه دیگری در خصوص تعریف ریسک وجود دارد که تنها به جنبه منفی نوسانات توجه دارد. هیوب، ریسک را احتمال کاهش درآمد یا از دست دادن سرمایه تعریف می
دیدگاه اول: ریسک به عنوان هرگونه نوسانات احتمالی بازدهی اقتصادی در آینده.
دیدگاه دوم: ریسک به عنوان نوسانات احتمالی منفی بازدهی اقتصادی در آینده (ریسک نامطلوب).
بر اساس این دو دیدگاه، دو نظریه مدرن و فرامدرن پرتفوی شکل گرفته است که نظریه مدرن پرتفوی به سنجش ریسک از دیدگاه اول و نظریه فرامدرن پرتفوی به سنجش و ارزیابی ریسک از دیدگاه دوم (ریسک نامطلوب) می

۲-۴-۳ انواع ریسک

بیور و دیگران (۱۹۶۸) انواع ریسک را به سه دسته کلی به شرح ذیل تقسیم نمودند:
۱) ریسک مالی : احتمال زیان‏هایی است که از ساختار مالی شرکت ناشی شده و با بهره گرفتن از اهرم مالی و اندازه شرکت تعیین می
۲) ریسک تجاری : ریسک ناشی از انجام تجارت و کسب و کار در یک صنعت خاص یا یک محیط خاص است.
۳) ریسک سیستماتیک: بتا نشان‏دهنده حساسیت نوسانات بازده اوراق بهادار در ازای نوسانات بازده پرتفوی بازار بوده و از حاصل تقسیم کواریانس بازده اوراق بهادار (دارایی های ریسکی) با بازده پرتفوی بازار بر واریانس بازده پرتفوی به دست می
تجزیه تحلیل‏گران مدرن سرمایه‏گذاری، منابع ریسک را که باعث تغییر و پراکندگی در بازده می
آن دسته از ریسک‏هایی که ماهیتاً وجود دارند از قبیل ریسک بازار یا ریسک نوسان نرخ بهره و آن دسته از ریسک‏هایی که برای اوراق خاصی وجود دارد از قبیل ریسک مالی و ریسک تجاری. یک راه منطقی برای تقسیم ریسک کلی به اجزاء آن، تمایز میان اجزاء کلی (بازار) و اجزاء خاص (اوراق خاص) است. تجزیه و تحلیل‏گران مدرن این دو نوع ریسک را ریسک سیستماتیک و ریسک غیر سیستماتیک می
مطابق تعریف ریسک، ریسک غیر سیستماتیک آن قسمت از تغییرات در بازده اوراق بهادار است که ارتباطی با تغییرپذیری کل بازار ندارد. این نوع ریسک منحصر به اوراق بهادار خاصی است و به عواملی همچون ریسک تجاری، ریسک مالی، ریسک نقدینگی بستگی دارد. اگرچه تمام اوراق بهادار می

۲-۴-۴ نظریه سبد اوراق بهادار

مقاله‏ای که هری مارکوویتز در سال ۱۹۵۲ نوشت، منشأ پیدایش تئوری مجموعه اوراق بهادار (پرتفولیو) شد. او فرض خود را بر این پایه گذاشت که سرمایه‏گذاری‏ها الزاماً در پی به حداکثر رسانیدن بازده مورد انتظار نیستند. اگر آنان تنها در پی به حداکثر رسانیدن بازده مورد انتظار بودند، تنها در یک قلم دارایی دارای بیشترین بازده مورد انتظار است، سرمایه‏گذاری می
= (۲-۸)
که در این رابطه W_t عبارت است از ارزش بازار دارایی مورد نظر(در آغاز دوره) تقسیم بر ارزش بازار کل اوراق بهادار تشکیل دهنده پرتفولیو.
واریانس یک پرتفولیو را با بهره گرفتن از معادله زیر حساب می
= (۲-۹)

تعریف صحیح و اولیه از جمعیت آماری شامل کلیه داده های ثبتی تصادفات جاده ای حوزه راه مغان است که به انحاءِ مختلف در سیستم های نرم افزاری راهداری و گزارش های مکتوب لحاظ شده است. به همین دلیل در بررسی های توصیفی اطلاعات کلیه تصادفات و سوانح رخ داده در محور مذکور که ثبت و ضبط گردیده، جامعه اولیه پژوهش قلمداد می باشند. لیکن به منظور بررسی میدانی و تحلیل پیمایشی، جمعیت آماری پژوهش شامل رانندگان یا کاربران مسیر ذکر شده است که به دفعات مکرر و بیشتر یا بصورت حرفه ای در آن مسیر تردد نموده اند.
۳-۳- نمونه پژوهش و روش نمونه گیری :
روش نمونه گیری تحقیق از نوع خوشه ای است که از جمعیت آماری کاربران محور اردبیل- مغان تعداد مشخص و محدودی نمونه براساس فرمول کوکران به شرح زیر انتخاب شده است.
n=
N= حجم جامعه آماری
n= حجم نمونه
Z= مقدار متغیر نرمال واحد استاندارد، که در سطح اطمینان ۹۵ درصد برابر ۱٫۹۶ می باشد
P=مقدار نسبت صفت موجود در جامعه است. اگر در اختیار نباشد می توان آن را ۵/۰ درنظر گرفت. در این حالت مقدار واریانس به حداکثر مقدار خود می رسد.
q= درصد افرادی که فاقد آن صفت در جامعه هستند (q=1-p)
d= مقدار اشتباه مجاز
مقطع زمانی مطالعه میدانی سه ماهه اول سال ۱۳۹۲ مد نظر است به دلیل حجم وسیع تردد مسافرین ایام تعطیلات ،آمار فروردین ماه در این مجموعه لحاظ نشده است. براساس تخمین های صورت گرفته حدوداً ۱۳۹۰۰ وسیله نقلیه روزانه (عادی) در مسیر جاده مغان تردد می نمایند که برای دو ماه اردیبهشت و خرداد کل ترددها محاسبه و از این جمعیت آماری بر اساس فرمول فوق تعداد ۱۰۳ نمونه مطالعه به شرط داشتن ویژگی کاربری دائم از مسیر، انتخاب گردیده تا بر اساس عملیات میدانی پرسشنامه ها تکمیل و جمع بندی شوند.

نمونه تحقیق شامل گروه هایی از کاربران مستمر جاده(رانندگان) ، پلیس راه و کارشناسان امر ، مسافران مسیر ومصدومان و حادثه دیدگان است که واقف به موضوع بوده و اطلاعات مفیدی داشته اند.
۳-۴- روش گردآوری اطلاعات :
در این رساله برای گردآوری داده های مورد نیاز تحلیل توصیفی از منابع، اسناد و گزارش های اطلاعاتی معاونت راهنمایی و رانندگی که در فرمت های مشخصی ثبت و ذخیره می شود استفاده شده است. در انجام مطالعه کتابخانه ای مؤلفه ها و متغیرهای اصلی شناسایی و تعریف شده و براساس دسته بندی های صورت گرفته و مدل طرح، بررسی های کتابخانه ای و مطالعه اسنادی تکمیل گردیده است.
در مرحله ی بعدی برای جمع آوری داده های تحلیلی و استنباطی پرسشنامه استانداردی طراحی و تدوین گردیده که از طریق مصاحبه با افرادی که بعنوان نمونه انتخاب شده اند اطلاعات لازم بدست آمده است.
محتوای پرسشنامه شامل ۲۸ پرسش بوده که براساس متغیرهای تعریف شده در پوشش چهار عامل انسانی- جاده- خودرو و محیط تهیه و تنظیم شده است . این پرسش نامه بر اساس روش لیکرت که یک مقیاس پنج گزینه ای به صورت بسیار زیاد ، زیاد ،متوسط ، کم و بسیار کم دارد تنظیم شده است و به هر کدام از این مقیاس ها امتیاز ۱ تا ۵ داده می شود. داده های بدست آمده در محیط بانک اطلاعاتی نرم افزار SPSS ذخیره و به فراخور نیاز از طریق نرم افزار EXCEL و SPSS تحلیل های آماری صورت گرفته است.
۳-۵- روش تجزیه و تحلیل داده ها :
در این تحقیق برای تحلیل داده های بدست آمده به طریق کتابخانه ای از شاخص های آمار توصیفی و برای تحلیل داده های پرسشنامه از شاخص های آمار استنباطی به شرح زیر بهره برداری شده است.
۳-۵-۱- آمار توصیفی :
برای توصیف و تشریح اطلاعات کتابخانه ای از شاخص های آماری نظیر فراوانی، درصدها، میانگین، انحراف استاندارد و برای خلاصه کردن توضیحات و نیز نمایش داده ها از نمودارهای گرافیکی بهره گرفته شده است.
۳-۵-۲- آمار استنباطی :
به منظور بررسی تحلیلی داده های بدست آمده از پرسشنامه از آمارهای استنباطی نظیر آزمون های فریدمن، و میانگین استفاده شده و برای تست معناداری الگوی ارائه شده آزمون t و برای سنجش پایایی متغیرهای آزمون روش آلفای کرانباخ بکار گرفته شده است (گوریک کی و همکاران،۱۳۸۶).
آزمون فریدمن:
آزمون فریدمن یکی از آزمون های ناپارامتریک بسیار مهم است. این آزمون برای رتبه بندی اهمیت متغیرهای پژوهش استفاده می شود.آزمون فریدمن۱یکی از آزمون‌های آماری است که برای مقایسه چند عامل کاربرد دارد و از نظر میانگین، رتبه‌های متغیرها را معلوم می‌کند . مقیاس در این آزمون باید حداقل رتبه‌ای باشد. این آزمون متناظر غیر پارامتری آزمون F است و معمولا در مقیاسهای رتبه‌ای به جای F به کار می‌رود و جانشین آن می‌شود. در آزمون اف باید همگنی واریانسها وجود داشته باشد که در مقیاسهای رتبه‌ای کمتر رعایت می‌شود. آزمون فریدمن برای تجزیه واریانس دو طرفه (برای داده‌های غیر پارامتری) به روش رتبه‌بندی به کار می‌رود و نیز برای مقایسه میانگین رتبه‌بندی متغیرهای مختلف جامعه هدف کاربرد دارد.
آزمون T
یکی از پرکاربردترین آزمون های آماری بررسی دیدگاه یک گروه خاص پیرامون یک موضوع یا بررسی یک صفت متغیر دریک گروه خاص است. دراین آزمون بررسی می شود آیا میانگین دیدگاه یا امتیازات یک گروه از عدد معینی که معمولاً برابر میانگین حداکثر امتیازات است ،بیشتر است است یا خیر .فرض صفر حاکی از آن است که میانگین امتیازات بدست آمده از میانگین فرضی آزمون کمتر است.ادعای آزمون (فرض بدیل)نیز آن است که میانگین امتیازات بدست آمده از میانگین فرضی آزمون بیشتر است.
اما فقط اتکا به مقدار میانگین از نظر آماری صحیح نیست .باید بررسی شود آیا میانگین مشاهده شده معنا دار است یا خیر .آزمون فرضیه درسطح خطای ۵%انجام می شود .اگر سطح خطای دیگری استفاده شود نیز اساس تحلیل فرقی نخواهد داشت.
-مقدار معنا داری با سطح خطا مقایسه می شود .اگر مقدار معنا داری از سطح خطا کوچکتر باشد فرض صفر رد می شود .اما اگر بزرگتر باشد دلیلی برای رد فرض صفر نیست.
-آماره tبا مقدار بحرانی t0.05یعنی ۹۶/۱ مقایسه می شود .اگر آماره آزمون از مقدار بحرانی بزرگتر باشد فرض صفر رد می شود اما اگر کوچکتر باشد دلیلی برای رد فرض صفر نیست.
-اگر هردو کران فاصله اطمینان بزرگتر از صفر(مثبت)باشد فرض صفر رد می شود.اما اگر یکی از کرانها مثبت ودیگری منفی باشد دلیلی برای رد فرض صفر نیست.
روایی پرسشنامه
مقصود از روایی آن است که وسیله اندازه گیری بتواند خصیصه وویژگی مورنظر را اندازه بگیرد.اهمیت روائی از آن جهت است که اندازه گیری های نامناسب وناکافی هرپژوهش علمی را بی ارزش وناروا سازد.(خاکی،۱۳۷۸)معمولاً دریک پژوهش برای بررسی روایی پرسشنامه از روش روایی صوری ومحتوایی استفاده می شود .بدین صورت که پرسشنامه به تعدادی از صاحب نظران واساتید مدیریت وعلوم رفتاری از جمله استاد راهنما ومشاور داده شده واز آنها درمورد سوالات نظر خواهی می گردد تا پرسشنامه را تایید نمایند.
پایایی پرسشنامه
قابلییت پایایی۱ یکی از ویژگی های فنی ابزار اندازه گیری است که نشان دهنده این است که ابزار اندازه گیری تا چه اندازه نتایج یکسانی درشرایط مشابه به دست می دهد. یکی از روش های تعیین پایایی آزمون با تاکید بر همسانی درونی روش ضریب آلفا نام دارد که به آن ضریب آلفا یا ضریب آلفای کرونباخ یا حتی آلفا نیز گفته می‌شود. روش آلفای کرونباخ در شرایطی که نمرات سوال به صورت چند ارزشی تعیین می‌شود قابل استفاده است از روش کرونباخ مطابق با فرمول زیر استفاده می‌کنیم:
r_α=   (۱-   )
ضریب پایایی کل آزمون= r_{α
تعداد} بخشهای ازمون=j
واریانس نمرات هربخش آزمون=Q_j²
واریانس نمرات کل آزمون=Q²
با بهره گرفتن از تعریف آلفای کرونباخ می توان نتیجه گرفت: (۱) هرقدرهمبستگی مثبت بین سوالات بیشتر شود، میزان آلفای کرونباخ بیشتر خواهد شدو بالعکس، (۲) هر قدر واریانس میانگین سوالات بیشتر شود آلفای کرونباخ کاهش پیدا خواهد کرد، (۳) افزایش تعداد سوالات تاثیرمثبت و یا منفی (بسته به نوع همبستگی بین سوالات) بر میزان آلفای کرونباخ خواهد گذاشت، (۴) افزایش حجم نمونه باعث کاهش واریانس میانگین سوالات در نتیجه باعث افزایش آلفای کرونباخ خواهد شد.
بدیهی است هرقدر شاخص آلفای کرونباخ به ۱نزدیکترباشد، همبستگی درونی بین سوالات بیشتر و در نتیجه پرسشها همگن ترخواهند بود. خود کرونباخ ضریب پایایی ۰٫۴۵ را کم، ۰٫۷۵ را متوسط و قابل قبول، و ضریب ۰٫۹۵ را زیاد پیشنهاد کرده است(کرونباخ، ۱۹۵۱).
۳-۶- مدل مفهومی
مدل مفهومی تحقیق از مقاله آقای محمد سلمانی وهمکاران که تحت عنوان” بررسی عوامل مؤثر بر تصادفات جاده‌ای و ارائه راه‌کارهایی برای کاهش آن مورد مطالعه: منظومه روستایی جنوب خور وبیابانک” درسال ۱۳۸۷ درشماره ۶۵ پژوهش های جغرافیای انسانی درصفحات۸۷-۱۰۴ چاپ گردیده استفاده شده است.
۳-۷- متغیرهای پژوهش :
در این پژوهش براساس دامنه تحقیق، اهداف، سوالات و فرضیه های طرح شده متغیرهای متعدد و زیادی قابل تعریف بوده است و همانگونه که در پیشینه تحقیق و در فصل دوم آمده هر کدام از مطالعات از زاویه متفاوتی به موضوع پرداخته و در آن راستا، عوامل و فاکتورهای مختلفی را شناسایی و مطرح نموده اند. پرداختن به تمامی آن متغیرها در بازه ی زمانی محدود و در یک مطالعه مقطعی مقدور نبوده و علاوه بر آن متضمن یک پژوهش بسیار جامع تر و کلی تر در سطح ملّی می باشد. لیکن با در نظر گرفتن محدودیت اطلاعات و بُعد مکانی و نیز ظرفیت سوالات پرسشنامه متغیرهای ذیل را از محل جمع بندی ها و تلخیص ها، استخراج و مبنای بررسی، ارزیابی و تدوین سوالات و تحلیل ها قرار داده ایم. که مبانی نظری آن بیشتر از ماتریس هادون و متغیرهای توصیفی مدلهای پیش بینی تصادفات (مورد اشاره در فصل دوم) الهام گرفته است.
عوامل انسانی :
متغیرهای انسانی تأثیرگذار بر وقوع تصادفات که ۱۰ سوال پرسشنامه به آن برمی گردد عبارت است از :
داشتن سرعت زیاد از حد مجاز در محور مذکور
سبقت غیرمجاز در محور مذکور
خستگی و خواب آلودگی راننده

1. 1. قاب ۶ طبقه منظم

به منظور شناسایی قاب ۶ طبقه منظم، نیروی هارمونیک جارویی با فرکانس ۸-۲۵ هرتز در امتداد درجه آزادی طبقه اول این قاب اعمال و با اندازه گیری پاسخ­های شتاب، سرعت و جابجایی این قاب در تمامی درجات آزادی برای نوفه­های ۵،۳،۲،۱ و ۱۰%و حالت عدم وجود نوفه، پارامترهای این قاب مورد شناسایی قرار گرفته و میزان خطای شناسایی ماتریس­های مشخصه در شکل (۳-۲) نشان داده شده است. میزان نوفه بر اساس نسبت جذر میانگین مربعات سیگنال نوفه به مقدار جذر میانگین مربعات سیگنال مربوطه در نظر گرفته شده است میانگین خطای درایه­های قطری ماتریس­های جرم، سختی و میرایی، به عنوان خطای شناسایی ماتریس­های مشخصه در نظر گرفته شده است.

مطابق شکل (۳-۲)، نتیجه شناسایی ماتریس­های مشخصه از دقت بالایی برخوردار بوده است، بگونه­ای که در میزان نوفه ۱۰%، بیشترین میزان خطا متعلق به ماتریس میرایی با میزان ۱.۷۸% بوده است. تنها نکته قابل توجه، مشاهده واگرایی نتایج با افزایش نقاط فرکانسی مؤثر ، در نوفه ۱۰% است که در سایر نوفه­ها دیده نشده است. تأثیر افزایش نقاط فرکانسی روی دقت شناسایی ماتریس­های مشخصه قاب ۶ طبقه منظم با میزان نوفه ۱ و ۱۰%، در شکل (۳-۳) و (۳-۴) نشان داده شده است.
با بهره گرفتن از ماتریس­های شناسایی شده، پارامترهای دینامیکی فرکانس و شکل­های مودی قاب ۶ طبقه منظم نیز تعیین شده و خطای شناسایی آنها با افزایش میزان نوفه در شکل­های (۳-۵) و (۳-۶) شان داده شده است. تمامی فرکانس­ها از دقت بالایی برخوردار بوده ­اند، به گونه ­ای که بیشترین میزان خطا ۵۴/۰ درصد بوده است. میزان بالای نسبت میرایی مود ۶، موجب افزایش خطای شناسایی شکل مودی این مود در مقایسه با سایر مودها شده است، ولی همچنان نتایج از دقت بالایی برخوردار است (درصد خطای شناسایی شکل مودی ۶ در نوفه ۱۰% برابر با ۷۹/۰درصد بوده است).
حساسیت روش شناسایی به میزان نوفه در شناسایی ماتریس­های مشخصه قاب ۶ طبقه منظم با بهره گرفتن از مقدار دقیق پاسخ­های فرکانسی
نحوه افزایش دقت ماتریس­های مشخصه سازه ۶ طبقه منظم با افزایش تعداد نقاط فرکانسی در حالت بارگذاری هارمونیک با فرکانس متغیر ۸ تا ۲۵ هرتز و و میزان نوفه ۱%
نحوه افزایش دقت ماتریس­های مشخصه سازه ۶ طبقه منظم با افزایش تعداد نقاط فرکانسی در حالت بارگذاری هارمونیک با فرکانس متغیر ۸ تا ۲۵ هرتز و و میزان نوفه ۰ ۱%
حساسیت روش شناسایی به میزان نوفه در شناسایی فرکانس­های قاب ۶ طبقه منظم با بهره گرفتن از مقدار دقیق پاسخ­های فرکانسی
حساسیت روش شناسایی به میزان نوفه در شناسایی شکل­های مودی قاب ۶ طبقه منظم با بهره گرفتن از مقدار دقیق پاسخ­های فرکانسی
مقایسه شکل­های مودی شناسایی شده قاب ۶ طبقه منظم، در حالت نوفه ۱۰% با مقادیر واقعی، درشکل (۳-۷) نشان داده شده است. شکل­های مودی شناسایی شده همخوانی مناسبی با مقادیر اصلی داشته است.
در حالت عدم اندازه گیری پاسخ­های سرعت و جابجایی، قاب تحت نیروی هارمونیک جارویی با فرکانس ۲-۲۵ هرتز در امتداد درجه آزادی طبقه اول تحریک شده و پاسخ­های شتاب قاب ۶ طبقه منظم در تمامی درجات آزادی اندازه گیری شده و با بهره گرفتن از رابطه‏ (۲ -۲۰) شبه پاسخ­های سرعت و جابجایی محاسبه شده و روند شناسایی انجام شده است. نتایج شناسایی ماتریس­های مشخصه قاب ۶ طبقه منظم در این­حالت در شکل (۳-۸) برای میزان نوفه­های ۵،۳،۲،۱ و ۱۰% نشان داده شده است. خطای شناسایی ماتریس­های مشخصه در این­حالت در مقایسه با حالت استفاده از مقادیر دقیق پاسخ­های فرکانسی افزایش یافته است. خطا در تخمین شبه پاسخ­های فرکانسی سرعت و جابجایی در نوفه­های بالا و همچنین عدم انتخاب بازه فرکانسی و بارگذاری، کاهش دقت در نتایج را به دنبال داشته است.
مقایسه شکل­های مودی دقیق قاب ۶ طبقه منظم با شکل­های مودی حاصل از خصوصیات شناسایی شده از پاسخ­های دقیق فرکانسی در حالت بارگذاری هارمونیک با فرکانس متغیر ۸ تا ۲۵ هرتز و نوفه ۱۰%
حساسیت روش شناسایی به میزان نوفه در شناسایی ماتریس­های مشخصه قاب ۶ طبقه منظم با بهره گرفتن از شبه پاسخ­های فرکانسی سرعت و جابجایی
درصد خطای شناسایی فرکانس­های مودی قاب ۶ طبقه منظم در حالت دسترس نبودن پاسخ­های دقیق سرعت و جابجایی در شکل (۳-۹) نشان داده شده است.
حساسیت روش شناسایی به میزان نوفه در شناسایی فرکانس­های قاب ۶ طبقه منظم با بهره گرفتن از شبه پاسخ­های فرکانسی سرعت و جابجایی
مطابق شکل (۳-۹)، تمامی فرکانس­ها جز فرکانس مود ابتدایی از دقت بالایی برخوردار بوده ­اند. حساسیت بالای فرکانس مود اول (۷۴/۱ هرتز) بدلیل عدم قرارگیری در بازه فرکانسی مورد استفاده (۲-۴۰ هرتز) و نبود داده کافی جهت شناسایی این فرکانس بوده است. درصد خطای شناسایی شکل­های مودی با افزایش میزان نوفه نیز در شکل (۳-۱۰) نشان داده شده است. همانند حالت استفاده از پاسخ­های دقیق فرکانسی، بالا بودن نسبت میرایی مود ۶ موجب افزایش خطای شناسایی شکل مودی این مود شده است، همچنین عدم انتخاب بازه فرکانسی و بارگذاری مناسب نیز در افزایش میزان خطاها تأثیرگذار بوده است. میزان مشارکت جرم مودی و درصد میرایی مودال درنظر گرفته شده برای قاب ۶ طبقه منظم در جدول (۳-۱) نشان داده شده است.
حساسیت روش شناسایی به میزان نوفه در شناسایی شکل­های مودی قاب ۶ طبقه منظم با بهره گرفتن از شبه پاسخ­های فرکانسی سرعت و جابجایی
میزان مشارکت جرم مودی و درصد میرایی مودهای قاب ۶ طبقه منظم