دکترا
تعداد پایان نامه ها ورساله های در دست راهنمایی کارشناسی ارشد:
دکترا
نام: نام خانوادگی: تخصص اصلی:
رتبه دانشگاهی یا درجۀ تحصیلی: شغل: محل خدمت:
تعداد پایان نامه ها ورساله های راهنمایی شده کارشناسی ارشد:
دکترا
تعداد پایان نامه ها ورساله های در دست راهنمایی کارشناسی ارشد:
دکترا

4. 4. اطلاعات مربوط به پایان نامه:

4. 4. بیان مسأ له (تشریح ابعاد، حدود مسأله، معرفی دقیق مسأله، بیان جنبه های مجهول ومبهم ومتغیر های مربوط به

پرسش های تحقیق، منظور تحقیق)
۱- تحقیق بنیادی: پژوهشی است که به کشف ماهیت اشیا، پدیده ها وروابط بین متغیرها، اصول، قوانین وساخت یا آزمــایش تئوری ها ونظریه ها می پردازد وبه توسعۀ مرزهای دانش رشتۀعلمی کمک می نماید.
۲- تحقیق نظری : نوعی پژوهش بنیادی است و ازروش های استدلال وتحلیل عقلانی استفاده می کند و برپایۀ مطالعـــــــات کتابخانه ای انجام می شود.
۳- تحقیق کاربردی: پژوهشی است که بااستفاده از نتایج تحقیقات بنیادی به منظور بهبود وبه کمال رساندن رفتارها،روشها،ابزارها وسایل، تولیدات، ساختارها والگوهای مورد استفادۀ جوامع انسانی انجام می شود.
۴- تحقیق عملی: پژوهشی است که با بهره گرفتن از نتایج تحقیقات بنیادی وبا هدف رفع مسائل ومشکلات جوامع انســــــانی انجـام می شود.
الف : عنوان پایان نامه :
فارسی غیر فارسی
ب:نوع کار تحقیقاتی: ۱- بنیادی ۲- نظری ۳- کاربردی ۴-عملی
پ: تعداد واحد پایان نامه :۶
ت: پرسش اصلی تحقیق (مسأ لۀ تحقیق):ماهیت وگونه های سوگ حسینی درشعرکویرچگونه است
-عاشوراوواقعه حسینی درسروده های شاعران کویرچه شاخصه وگستره هاومختصاتی دارد
-نظری برادبیات وشعرعاشورایی
- پیشینه حماسه عاشورااززبان تاریخ تشیع
- بیانتاثیرواقعه عاشورادرادبیات حسینی

6. 6. سوابق مربوط (بیان مختصر سابقۀ تحقیقات انجام شده در بارۀ موضوع ونتایج به دست آمده در داخل وخارج ازکشور نظرهای علمی موجود دربارۀ موضوع تحقیق)

۷.فرضیه ها(هر فرضیه به صورت یک جملۀ خبری نوشته شود.)
۸.اهداف تحقیق( شامل۱- اهداف علمی ۲- کاربردی ۳- ضرورت های خاص انجام تحقیق)
پایان نامه یاکتابی بااین موضوع تخصصی وگستره معنایی درباره ادبیات عاشورایی کویرنوشته نشده است اماکتابهاومقاله هایی درحوزه ادبیات حسینی وعاشورایی نوشته شده مثل:عاشوراوشعرفارسی ازحسن گل محمدی –ادبیات عاشورا ازمحمدعلی مردانی –سیری درمرثیه عاشورایی ازذبیح الله صاحبکار
تاثیرباورها،سنتهاوآداب وگاه خرافات کویردرماهیت شعرعاشورایی کویر
عواطف شعرعاشورایی کویرمختص اقلیم کویراست
نوع انعکاس تفکرات آیینی ومذهبی درشعرعاشورایی کویرباسایرمناطق ایران متفاوت است
تصاویروزبان ومختصات این حوزه شعرکویربامناطق دیگرمتفاوت است.
شناسایی جایگاه ادبیات حسینی درایران
۲-میزان تاثیرپذیری وتاثیرگذاری ادبیات ایینی درجامعه ایران
۳-شعرعاشورایی کویرازجایگاهی مناسب برخوردار است که برای مردم عاشورایی ایران موردمطالعه قرارگیرد

9. 9. درصورت داشتن هدف کاربردی بیان نام بهره وران( اعم از مؤسسات آموزشی واجرایی وغیره):

۱۰.جنبه نوآوری و جدید بودن تحقیق در چیست؟ (این قسمت توسط استاد راهنما تکمیل شود.)

11. 11. روش کار

چون این کارنگاهی تخصصی به شعرحسینی است لذاهمه موسسات ودانشگاههای کشوروپژوهشگران وپژوهشکده هاودوستداران اباعبدالله ع به عنوان بهره وران می توانندازتحقیق استفاده کنند
نشان دادن مبانی شعروهنرادبی دراشعاررثایی کویرهمچون عاطفه عاطفه،تصویر ومحتواوزبان مهمترین جنبه نوآوری این پژوهش است ونشان دادن تاثیرات اقلیم کویردرشعرعاشورایی باشاخصهای مختص به خودازدیگرنوآوریهای این تحقیق است.
امضا
الف. نوع روش تحقیق:کتابخانه ای

۳-۲-۱۶- سابقه­ نرم­افزار:
هر نرم­افزار، سابقه و پیشینه­ی خاص خود را دارد. با افزایش سن نرم­افزار، تجربه­ فروشندگان و مشتریان در تولید و به­ کارگیری آن بیشتر می­ شود. بسیاری از شرکت­ها و سازمان­های مختلف، از نرم­افزارهای جامع و یکپارچه تولید شده توسط برندهای مطرح استفاده می­ کنند، چراکه پیاده­سازی یک BPMS در سازمان مشمول صرف هزینه و زمان می­باشد. لذا، شرکت­های بزرگ و سازمان­هایی که تعداد پرسنل آن­ها بیش از ۵۰ نفر می­باشد، اکثراً از نرم­افزارهایی استفاده می­ کنند که سابقه­ شرکت­های تولیدکننده­ی این نوع نرم­افزار بیشتر باشد. بنابراین، ممکن است هزینه­ تهیه و اجرای اولیه این نوع نرم­افزارها به­خصوص در حوزه ­های مالی و اداری نسبتاً بالا و سنگین باشد، اما در دراز مدت، به دلیل عدم مواجهه با مشکلات نرم­افزاری یا از بین رفتن اطلاعات و داده ­ها و امکان تولید انواع گزارشات، فراخور نیاز روز ، این هزینه­ها نه­تنها زیاد نیستند ، بلکه بسیار معقول و متعادل می باشند و همان­گونه که قبلاً ذکر شد، در واقع یک سرمایه ­گذاری قوی می­باشد. همچنین پراکندگی جغرافیایی و میزان دسترسی به یک محصول از نکات مهم و کلیدی مورد توجه خریداران است.

جدول ۳-۱۶- شاخص­ های سابقه­ نرم­افزار

 ۱۶
سابقه­ نرم­افزار

۱۶-۱
سن نرم­افزار

۱۶-۲
گسترش جغرافیایی

۱۶-۳
شهرت تأمین کننده

۱۶-۴
در دسترس بودن منابع

۱۶-۵
حضور در بازار

۳-۳- شبکه عصبی مصنوعی:
امروزه روش­های فراابتکاری یکی از مؤثرترین راهکارها در جهت دستیابی به جواب­های بهینه در مسائل پیش روی سازمان­ها می­باشد. استفاده از روش­های فرا­­ابتکاری، مانند روش­های مبتنی بر هوش مصنوعی برای حل مسائل پیچیده، پژوهشگران را برای استفاده از این روش­ها در مدل­سازی فرایند تصمیم ­گیری ترغیب کرده است. یکی از این پیشرفت­ها در زمینه­ هوش مصنوعی، شبکه ­های عصبی مصنوعی هستند. شبکه عصبی مصنوعی از دهه ۱۹۷۰ میلادی مطرح شده است و یک ابزار پردازش اطلاعات با ساختار موازی است که قادر به انجام موفقیت­آمیز اعمالی مانند تخمین توابع غیرخطی، طبقه ­بندی الگوها، تشخیص الگوها، پیش ­بینی و غیره است. تعریفی که رامل­هارت^[۵۲] در سال ۱۹۸۶ از شبکه عصبی مصنوعی ارائه می­دهد، عبارت است از: “شبکه­ ای انبوه و به هم پیوسته با ساختاری موازی وعناصر ساده، برای تعامل با اشیاء دنیای واقعی با الگوبرداری از سیستم عصبی بیولوژیکی” ]۵۲[.
در واقع، بر اساس روابط منطقی مشابه، با دریافت یک سری اطلاعات، نتایج منطقی را عرضه کرده و به کاربر ارئه می­دهد. شبکه عصبی مصنوعی با تجزیه­وتحلیل داده­ههای ورودی و نتایج نظیر آ­ن­ها ارتباطی منطقی بین داد­ه­ها برقرار می­ کند که ممکن است غیر­خطی و نامشخص باشد، سپس با بهره گرفتن از این ارتباط منطقی، شبیه سازی را برای موارد احتمالی مشابه انجام می­دهد]۶[. استفاده از شبکه ­های عصبی مصنوعی برای تعیین میزان کارایی سیستم­های مدیریت فرایند کسب­وکار راهکاری بهینه ارائه می­دهد، چراکه، تلاش در جهت بهبود کارایی سیستم­های مدیریت فرایند کسب­وکار از ارکان رو به رشد سازمان­ها و صنایع بزرگ و کوچک است.
ساختار شبکه عصبی معمولاً، یک شبکه یا گراف چند لایه با ارتباطات ساده، بین لایه ­ها است. در هر لایه، یک یا چندین واحد محاسباتی به نام گره یا نرون عصبی مصنوعی وجود دارد که در حقیقت، الگویی ساده از نرون­های عصبی مغز انسان هستند. نقش نرون­ها در شبکه عصبی، پردازش اطلاعات است و این امر، در شبکه ­های عصبی مصنوعی، به وسیله­ یک پردازش­گر ریاضی که همان تابع فعال­سازی است؛ انجام می­ شود. یکی از معمول­ترین توابع فعال­سازی شبکه عصبی تابع سیگموئید می­باشد. شبکه عصبی، توسط الگوی ارتباطی بین لایه­ های مختلف شبکه، تعداد نرون­ها، تعداد لایه ­ها، الگوریتم یادگیری و تابع عملیاتی نرون، شناسایی و تعریف می­ شود ]۷،۵۳[.
ساختار الگوریتم­های شبکه عصبی دارای سه لایه اصلی می­باشد ]۵۴[:
لایه­ی ورودی: اطلاعات اولیه که به عنوان داده ­های خام به لایه­ های پنهان داده می­ شود.
لایه های پنهان: این لایه معرف توابع پیچیده­ای است که وظیفه­ی پردازش روی داده ­های ورودی به لایه اول را بر عهده دارند و می­توانند نتایج را پیش ­بینی کنند. پردازش توسط توابع ریاضی بر روی ورودی­ ها انجام می­گیرد.از این رو، لایه های پنهان جزء کلیدی از یک شبکه عصبی را شامل می­شوند، چراکه وظیفه­ی انجام محاسبات اصلی را بر عهده دارند.
لایه خروجی: نتیجه نهایی به دست آمده از جمع آوری پیش ­بینی­های ساخته شده در لایه­ های پنهان در این لایه حاصل می­ شود.
۳-۳-۱- مدل ارائه شده به کمک شبکه عصبی مصنوعی:
مدل­سازی به کار رفته در این طرح، مدل پرسپترون چندلایه^[۵۳] است؛ چرا که از یک لایه ورودی، چند لایه پنهان و یک لایه خروجی تشکیل یافته است. در این ساختار، تمام نرون­های یک لایه به تمام نرون­های لایه بعد متصل هستند]۷[. نرون­های لایه ورودی بنابر میزان اهمیتی که در شبکه دارند، در عددی که وزن آن نرون محسوب می­ شود، ضرب شده و قدرت سیگنال آن نرون در ایجاد خروجی­های شبکه را نشان می­دهد. شبکه عصبی، با یادگیری حل مسئله­ جواب نهایی و بهینه را پیدا می­ کند و در واقع، برنامه­ ریزی قبلی نمی­ شود.
یادگیری شبکه در جریان اصلاح مکرر وزن­ها، انجام می­ شود و شبکه از این طریق آموزش می­بیند. با تکرار فرایند یادگیری، شبکه مقادیر صحیح وزن­ها را شناسایی کرده و خطا را کاهش می­دهد. برای مجموعه مشخصی از ورودی­ ها، از تفاضل بین مقدار واقعی و خروجی شبکه، مقدار خطا محاسبه می­ شود]۷،۵۵[. بنابراین، شبکه با بهره گرفتن از قواعد و داده ­ها آموزش داده می­ شود و با بهره گرفتن از قابلیت یادگیری، الگوریتم­های متنوعی پیشنهاد می­گردد که همگی سعی در نزدیک کردن خروجی تولید شده توسط شبکه به خروجی ایده­آل و مورد انتظار دارند.
شاخص­ هایی که طی بررسی نرم­افزارهای مختلف و نیازهای یک سازمان از مدیریت فرایند کسب­وکار انتخاب شده ­اند؛ به عنوان اطلاعات ورودی به لایه ورودی در شبکه عصبی داده می­شوند. این شاخص ­ها که در ۱۶ گروه تدوین شده ­اند در وزن­هایی ضرب می شوند تا قدرت سیگنال را تعیین کنند. نهایتاً، یک عملگر ریاضی تصمیم ­گیری می­ کند که آیا نرون فعال شود یا خیر و اگر جواب مثبت باشد؛ میزان خروجی را مشخص می­سازد. در این مدل، لایه خروجی شبکه ۱۰ نرون دارد که نشان­دهنده­­ی نرم افزارهای مورد بررسی در این پژوهش می­باشد. ساختار شبکه عصبی مدل ارائه شده در جدول ۳-۱۷- نشان داده شده است:

• چرخه های تجاری: ادوار تجاری نوعی نوسانهای باقاعده و منظم در فعالیتهای کلان اقتصادی کشورها است که بیشتر به وسیله بنگاههای تجاری سازمان دهی می‌شوند. یک چرخه، با یک دوره رونق اقتصادی که همزمان در فعالیتهای متعدد اقتصادی رخ می دهد، شروع شده و به دوره رکود و انقباض منتهی می‌شود.

۱-۱۱ .خلاصه فصل:
محتوای پژوهش حاضر مطابق روال معمول در تدوین پایان نامه، در قالب ۵ فصل تدوین شده است. در فصل اول به بیان مسئله تحقیق، اهمیت و ضرورت اجرای تحقیق، اهداف تحقیق، سوالات و فرضیات تحقیق پرداخته شد. با بیان کلیات طرح تحقیق در این فصل، ادبیات موضوع در فصل دوم مرور می شود. در فصل سوم، روش شناسی تحقیق حاوی تشریح جامعه آماری و نمونه، محدوده زمانی و مکانی تحقیق، بیان عملیاتی فرضیات تحقیق، روش گردآوری اطلاعات و داده های تحقیق و روش اجرای تحقیق بیان می شود. فصل چهارم، حاوی تجزیه و تحلیل یافته های حاصل از آزمون فرضیات تحقیق می باشد و نهایتا فصل پنجم شامل خلاصه، نتیجه گیری و پیشنهادات می باشد.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
۲-۱٫ مقدمه
در این فصل با توجه به موضوع پژوهش، ابتدا راجع به مفاهیم مدیریت سرمایه در گردش، دلایل اهمیت آن و معیارهای اندازه گیری این متغیر مطالبی بیان شده است. سپس، در مورد مفاهیم مربوط به سود و انواع آن بحث شده و در ادامه، در مورد چرخه های مختلف تجاری و تاثیر آن بر مدیریت سرمایه در گردش و سودآوری توضیحاتی ارائه شده است. در پایان نیز به تعدادی از پژوهش های انجام شده در داخل و خارج از ایران در خصوص موضوع تحقیق اشاره شده است.
۲-۲٫ مدیریت سرمایه در گردش
در اقتصاد پرچالش کنونی با فشارهای فزاینده محیطی و منابع خارجی محدود، دارائی ها و بدهی های جاری یعنی سرمایه در گردش بنگاه های اقتصادی از اهمیت فزاینده ای برخوردار است و مدیریت بهینه سرمایه در گردش بنگاه های اقتصادی می تواند به عنوان یک مزیت رقابتی برای آنها محسوب شود(فتحی و توکلی، ۱۳۸۸، ۱۰۴). یک شرکت زمانی که به فعالیت های عملیاتی می پردازد باید تعادل بین نقدینگی و سودآوری را حفظ کند. نقدینگی پیش شرطی است که تضمین می کند، شرکت قادر به برآورده کردن الزامات می باشد و در واقع از یک جریان دائمی در زمینه ادامه کار و فعالیت شرکت خبر می دهد. نقدینگی و سودآوری دو موضوع مهم مورد توجه مدیریت مالی شرکت ها است. در تبیین جایگاه هرکدام گفته می شود که اگر شرکتی سوداور نباشد مریض است ولی اگر نقدینگی نداشته باشد در حال مرگ است(ایزدی نیا و تاکی، ۱۳۸۹، ۱۲۱). احتمال ورشکستگی برای شرکت هایی که در معرض مدیریت نادرست سرمایه در گردش هستند، حتی با وجود سودآوری مثبت، وجود دارد(یعقوب نژاد و همکاران، ۱۳۸۹، ۱۱۹).

بحث سرمایه در گردش و نقدینگی را بسان خونی تشبیه کرده اند که در رگهای یک واحد تجاری در جریان است تا واحد تجاری بتواند به حیات خود ادامه دهد و از مدیریت این بخش به عنوان قلب تپنده واحد تجاری یاد شده است که وظیفه پمپاژ خون به رگهای سازمان را به عهده دارد(رهنمای رودپشتی و کیانی، ۱۳۸۷، ۸).
مدیریت سرمایه در گردش، تعادل قابل توجه بین دو هدف شرکت یعنی سودآوری و نقدینگی است. شرکت تلاش می کند بدون از دست دادن جایگاه اعتباری و نقدینگی، سود را حداکثر کند(عالم و همکاران^[۸]، ۲۰۱۱، ۴۹).
بخش حیاتی در مدیریت سرمایه در گردش، حفظ نقدینگی در عملیات روزانه برای اطمینان از هموارسازی عملیات و برآورده کردن تعهدات است. با این حال این کار ساده نیست، چون مدیران باید مطمئن شوند که عملیات تجاری به شیوه ای کارآمد و سودآور در حال اجراست. امکان عدم تطابق دارائی های جاری و بدهی های جاری در طول این فرایند وجود دارد. اگر این اتفاق بیافتد و مدیر شرکت نتواند به درستی آن را مدیریت کند روی رشد و سودآوری شرکت اثر می گذارد. تجربه نشان داده است که یکی از دلایل عمده پریشانی مالی و ورشکستگی اغلب شرکت ها، مدیریت نامناسب سرمایه در گردش است(بونیا و داس^[۹]، ۲۰۱۲، ۹۵۷). در واقع مدیریت سرمایه در گردش منبعی مهم برای بهبود عملکرد مالی به شمار می آید (فتحی و توکلی، ۱۳۸۸، ۱۰۵).
ازدیدگاه مدیران مالی مدیریت سرمایه در گردش یک مفهوم ساده وروشن است که از توانایی شرکت در درک تفاوت بین دارائی ها و بدهی های کوتاه مدت اطمینان می دهد(یعقوب نژاد و همکاران، ۱۳۸۹، ۱۱۸) به عبارت دیگر مدیریت سرمایه در گردش به منظور تغییر در انواع دارائی های جاری و منابع مالی کوتاه مدت اعمال میشود(ایزدی نیا و تاکی، ۱۳۸۹، ۱۲۲).
در عمل مدیریت سرمایه در گردش به یکی از مسائل های سررسید شده و استفاده از فرصت های ناگهانی مناسب جهت سرمایه گذاری که نشانه ای از انعطاف پذیری واحد تجاری می باشد و دسترسی به مواد اولیه برای تولید به طوریکه شرکت بتواند به موقع جوابگوی تقاضای مشتریان مهم در سازمان ها باشد تبدیل شده است، جایی که بسیاری از مدیران اجرایی درگیر شناسایی عوامل اصلی مدیریت سرمایه در گردش و سطح بهینه آن هستند. هرگونه تصمیمی که در این بخش توسط مدیران واحد تجاری اتخاذ می شود، اثرات قابل ملاحظه ای روی بازدهی عملیاتی واحد تجاری می گذارد که باعث تغییر ارزش شرکت و نهایتا ثروت سهامداران خواهد شد (یعقوب نژاد و همکاران، ۱۳۸۹، ۱۱۸ و ۱۱۹).
از نظر آدام اسمیت (۱۹۸۰) نیز مدیریت سرمایه در گردش به دلیل تاثیری که بر سودآوری، ریسک و متعاقب آن ارزش شرکت می گذارد حائز اهمیت است. چرا که سرمایه گذاری در سرمایه در گردش مبادله بین سودآوی و ریسک را شامل می شود و تصمیماتی که به افزایش سودآوری گرایش دارد منجر به افزایش ریسک نیز می شود و برعکس، تصمیماتی که بر روی کاهش ریسک متمرکز است به کاهش سودآوری بالقوه منجر می شود(فتحی و توکلی، ۱۳۸۸، ۱۰۶).
در نتیجه تداوم فعالیت های بنگاه های اقتصادی تا میزان زیادی به مدیریت منابع کوتاه مدت آن بستگی دارد، زیرا فعالیت های عملیاتی در یک دوره عادی که معمولا سالانه است به شناخت سرمایه در گردش و مدیریت مطلوب آن مربوط می شود(رهنمای رودپشتی وکیائی؛۱۳۸۷، ۷).
۲-۲-۱٫ تعاریف ارائه شده از مدیریت سرمایه در گردش
شالوده مباحث مدیریت مالی را سرمایه تشکیل می دهد و میتوان ادعا کرد که همه فعالیت های تجاری نیازمند سرمایه اند، سرمایه عبارت است از تمام منابع مالی که مورد مصرف شرکت قرار می گیرد و در این راستا مدیریت مالی چارچوب روابط بین سرمایه و شرکت را مشخص می کند( فتحی و توکلی،۱۳۸۸ ،۱۰۴).
به لحاظ واژه شناسی سرمایه در گردش در مقابل عبارت انگلیسی(Working capital) آورده شده است و در تعبیر انگلیسی آن مترادف(Circulated capital) است، چون بخشی از سرمایه شرکت را شامل می شود که نقشی مشابه خون در رگها را دارد(محمدی، ۱۳۸۸، ۸۰).
در ادبیات مالی دو مفهوم سرمایه در گردش وجود دارد: ناخالص و خالص. سرمایه در گردش ناخالص اشاره به دارایی های جاری، یعنی: پول نقد، اوراق بهادار قابل عرضه در بازار، موجودی مواد خام، کالای در حال ساخت، کالای ساخته شده و مطالبات می باشد. سرمایه در گردش خالص نیز عبارت است از دارائی های جاری منهای بدهی های جاری(ابازد و ساموئل^[۱۰]، ۲۰۱۴، ۲).
سرمایه در گردش یک سرمایه معاملاتی است که بیشتر از یک سال در شرکت باقی نمی ماند. وجهی که در این اقلام سرمایه گذاری میشود در طول عملیات تجاری تغییر می کند(یعقوب نژاد و همکاران،۱۳۸۹، ۱۲۲).
سرمایه در گردش یک شرکت مجموعه مبالغی است که در دارائی های جاری سرمایه گذاری می شود.طبق نظر اسکیلینگ نیز عموما واژه سرمایه در گردش به سرمایه گذاری سازمان در دارائی های جاری، بدهی های جاری، وجوه نقد(صندوق)، اوراق بهادار کوتاه مدت، حساب های دریافتنی و موجودی کالا مربوط می شود(فتحی و توکلی، ۱۳۸۸، ۱۰۶).
از مدیریت سرمایه در گردش نیز تعاریف متعددی بیان شده است که به بخشی از آنها در زیر اشاره شده است:

• مدیریت سرمایه در گردش عبارت است از تعیین حجم و ترکیب منابع و مصارف سرمایه در گردش به نحوی که ثروت سهامداران افزایش یابد(فتحی و توکلی،۱۳۸۸،۱۰۶)

• مدیریت سرمایه در گردش بیانگر سیاست ها و تصمیماتی است که در بخش سرمایه در گردش به منظور تغییر در انواع دارائی های جاری و منابع تامین مالی کوتاه مدت اعمال می شود(ایزدی نیا و تاکی،۱۳۸۹، ۱۲۲).

• مدیریت سرمایه در گردش شامل برنامه ریزی و کنترل دارائی های جاری و بدهی های جاری به شیوه ای است که خطر ابتلا به ناتوانی در پاسخگویی به تعهدات کوتاه مدت از یک سو و جلوگیری از سرمایه گذاری بیش از حد در این دارائی ها را از سوی دیگر از میان ببرد(رای^[۱۱]، ۲۰۱۲، ۱۲۷).

• مدیریت سرمایه در گردش، نحوه عملکرد دارائی ها و بدهی های جاری را بیان می کند. در واقع مدیریت سرمایه در گردش، بخش مهمی از برنامه ریزی برای تامین مالی کوتاه مدت است و شامل مدیریت موجودی های مواد و کالا، حساب های دریافتنی و پرداختنی است. با بهره گرفتن از این سه جزء، برخی از حیاتی ترین نسبت های مالی مانند گردش موجودی ها، میانگین دوره وصول حساب های دریافتنی و نسبت آنی محاسبه می شود(جان نثاری، ۱۳۹۱، ۳).

• مدیریت سرمایه درگردش تصمیمات مربوط به تامین مالی بلندمدت لازم، برای پشتیبانی مالی از دارایی های جاری واحد انتفاعی را در برمی گیرد .دارائی های جاری یک شرکت از اقلام زیر تشکیل شده است: صندوق، بانک، اوراق بهادار قابل فروش، حسابهای دریافتنی، موجودی کالا و سایر دارائی های جاری(یعقوب نژاد و همکاران،۱۳۸۹، ۱۲۴).

۲-۲-۲٫ اهداف مدیریت سرمایه در گردش

• برقراری یک تعادل حساس بین حفظ نقدینگی برای پشتیبانی از عملیات روزانه و حداکثر سازی فرصت های سرمایه گذاری کوتاه مدت می باشد(فتحی و توکلی،۱۳۸۸، ۱۰۵).

• حصول اطمینان از ادامه عملیات شرکت و توانایی کافی در برآوردن بدهی های کوتاه مدت و هزینه های عملیاتی آینده(ابازد و ساموئل، ۲۰۱۴، ۶)

• ایجاد توازن بین سودآوری و ریسک. زیرا معمولا تصمیماتی که سودآوری را افزایش می دهند منجر به افزایش ریسک می شوند و تصمیماتی که کاهش ریسک را مورد توجه قرار می دهند منجر به کاهش سودآوری بالقوه می شود(تروئل و سولانو، ۲۰۰۷).

• به حداکثر رسانیدن ارزش شرکت: موسسه سرمایه در گردش را به همان منظوری نگهداری می کند که هر دارائی دیگر را، یعنی کمک در به حداکثر رسانیدن ارزش فعلی سهام عای و ارزش شرکت. سرمایه گذاری وجوه بلا استفاده، به حداقل رسانیدن موجودی ها، وصول سریع مطالبات وحذف تامین های مالی کوتاه مدت پر هزینه و غیر ضروری همگی منجر به افزایش ارزش موسسه می شود(کردی،۱۳۹۲ ، ۵).

۲-۲-۳٫ دلایل توجه مدیریت به سرمایه در گردش

• دارائی ها و بدهی های تشکیل دهنده سرمایه در گردش، حساب های کنترل پذیر و در نتیجه نیازمند توجه مداوم می باشد(ستایش و همکارانش،۱۳۸۸، ۴۶).

• بدهی های جاری منبع اصلی تامین مالی شرکت های کوچک را تشکیل می دهد(بیکر و پاول ۲۰۰۵، برگرفته از مقاله ستایش و همکارانش، ۱۳۸۸، ۴۶).

• سطوح واقعی و مطلوب دارائی های جاری دستخوش تغییرات دائمی است. این وضع باعث می شود که درباره سطح مطلوب یا مورد انتظار دارائی های جاری، به صورت مستمر و روزانه تصمیماتی اتخاذ می شود(ستایش و همکارانش،۱۳۸۸، ۴۶).

• اگر مدیریت سرمایه در گردش صحیح نباشد، احتمال دارد فروش و سود شرکت کاهش یابد و چه بسا شرکت در پرداخت به موقع دیون و تعهدات خود ناتوان بماند(ستایش و همکارانش، ۱۳۸۸، ۴۶).

• نگهداری سطح مطلوب وجه نقد برای پرداخت بدهی های سررسید شده و استفاده از فرصت های ناگهانی مناسب جهت سرمایه گذاری(رودپشتی و کیایی،۱۳۸۷، ۷).

• دسترسی به مواد اولیه برای تولید به طوری که شرکت بتواند به موقع جوابگوی تقاضای مشتریان باشد(رودپشتی و کیایی،۱۳۸۷، ۷).

• هر گونه تصمیمی که در این بخش توسط مدیران واحد تجاری اتخاذ شود تاثیر شدیدی بر روی بازدهی عملیاتی واحد تجاری می گذارد که باعث تغییر ارزش شرکت و نهایتا ثروت سهامداران خواهد شد(رودپشتی و کیایی،۱۳۸۷، ۷).

۲-۲-۴٫ مدیریت سرمایه در گردش کارا
مدیریت کارآمد سرمایه در گردش نقش مهمی در سیاست کلی شرکت به منظور ایجاد ارزش سهام بازی می کند. روش مدیریت سرمایه در گردش می تواند تاثیر قابل توجهی روی نقدینگی و سودآوری شرکت داشته باشد(رای، ۲۰۱۲، ۱۲۷). مدیریت سرمایه در گردش کارا شامل برنامه ریزی وکنترل دارائی ها و بدهی های جاری به گونه ای است که ریسک ناتوانی در برآورده کردن تعهدات کوتاه مدت از یک طرف و اجتناب از سرمایه گذاری بیش از حد در این دارائی ها را از طرف دیگر برطرف نماید(رحمان و نصر، ۲۰۰۷).
اعمال مدیریت کارآمد و اثر بخش بر دارائی های جاری مستلزم آن است که ابتدا باید با قواعد کلی مربوط به سرمایه گذاری در هر یک از انواع دارایی های جاری موجودی نقدی، اوراق بهادار، حساب های دریافتنی و موجودی ها آشنایی حاصل شود و همواره سه جنبه اساسی زیر مد نظر قرار گیرد(شباهنگ، ۱۳۷۲، ۸۱).

با توجه به نتیجه تحقیق بلیک و موتون مدیرانی که از نظر شیوه رهبری زیر عنوان ۹/۹ قرار می گیرند بهترین عملکرد را دارند و این مغایر است با کسی که در ردیف ۹/۱ یا در گروه ۱/۹ قرار می گیرد(رابینز ،۱۹۴۳).‌
۵-۲-۸-۲ نظریه ی چهار سبک رهبری
رنسیس لیکرت با بهره گرفتن از تحقیقات اولیه ی میشیگان به عنوان نقطه ی شروع،‌ تحقیقات گسترده ای را انجام داد. او دریافت، سرپرستانی که دارای بهترین کارنامه ی فعالیت هستند بیش از هر چیز به جنبه های انسانی و مشکلات زیردستان خود توجه دارند. لیکرت در تحقیقات خود دریافت که روش های متداول مدیریت سازمانی را می توان در یک خط زنجیره از سبک یک تا سبک چهار به تصویر کشاند، توضیح روش های چهار گانه در جدول ۷-۲ آورده شده است.
جدول۷-۲ سبک های رهبری لیکرت Source: Likert, 1961))

۳-۸-۲ مکتب اقتضایی^[۱۲۱]
از آن جایی که نظریه های صفات شخصی رهبری در اغلب موارد مصداق پیدا نمی کردند و همچنین رهبران موفقی پیدا شدند که فاقد خصوصیات بر شمرده در نظر یه های مذکور بودند و از طرفی دیگر از آنجایی که نظریه های رفتاری رهبری نیز فاقد انعطاف های لازم بوده و در تمامی موارد پاسخگو نبودند، نظریه پردازان به دیدگاه هایی روی آوردند که آن ها را اقتضایی نام نهاده اند. در این نظریه ها اصولاً جستجوی بهترین راه برای رهبری که در همه ی موارد بتوان آن را به کار برد امری محال و نشدنی است، ‌از این رو در این نظریه ها بر یک سبک و شیوه ی رهبری، ‌تأکید نشده و روش واحد در رهبری، غیر واقعی و غیر عملی قلمداد شده است. در نظریه های اقتضایی، بر اساس شرایط و به اقتضای موقعیت ها، ‌شیوه های مناسب و مطلوب رهبری تعیین می شود(قاسمی،۱۳۹۰).

مجموعه ی نظریه هایی که در این مکتب ارائه شده است به صورت زیر دسته بندی می شوند:
۱-۳-۸-۲ نظریه پیوستاری رهبری
رابرت تانن بام^[۱۲۲] و وارن اشمیت^[۱۲۳] از نخستین نظریه پردازانی بودند که به شرح عواملی پرداختند که تصور می کردند بر سبک و شیوه ی رهبری مدیر اثر می گذارند. آن ها چنین می اندیشیدند که مدیر باید پیش از انتخاب سبک رهبری، ‌سه دسته از نیروها را مورد توجه قرار دهد. آن نیروها شامل عوامل ذاتی در مدیر، عوامل مربوط به خصوصیات مرئوسان و عوامل مربوط به موقعیت می باشند.
به طور خلاصه بر اساس این نظریه در رهبری، ‌باید تعیین شود که رهبر چه کسی است، ‌پیروان چه کسانی هستند و موقعیت و شرایط چگونه است تا بتوان سبک و شیوه ی مطلوب را بیان کرد(Tannenbaum & Schmit,1973). این وضعیت در شکل ۹-۲ به تصویر کشیده شده است.
۲-۳-۸-۲ نظریه ی رهبری مبتنی بر موقعیت ( رهبری وضعیتی^[۱۲۴])
پال هرسی^[۱۲۵] وکنث بلا نچارد^[۱۲۶] نظریه ی رهبری مبتنی بر موقعیت (سیکل زندگی) را ارائه کردند. نظریه ی مزبور بر این اساس استوار است که سبک رهبری موفقیت آمیز با میزان رشد یا بلوغ زیر دستان تغییر می کند. این دو پژوهشگر رشد یا بلوغ را به عنوان میزان تمایل فرد به پیشرفت، پذیرش مسئولیت و توانایی در انجام کار یا وظیفه مربوط می دانند. هدف ها و میزان دانش پیروان، عوامل بسیار مهمی هستند که در تعیین سبک رهبری نقش بسیار مهمی ایفا می کنند. در شکل ۱۰-۲ اجزای تشکیل دهنده ی الگوی رهبری مبتنی بر موقعیت ارائه شده است.

الگو: عبارت است از مدل یا قالب عینیت‌یافته که قابل تکرار و مشابه‌سازی است اما در عنوان این پژوهش عبارت است از مدل‌های عینیت یافته از نسبت دو اندیشه اسلام و ناسیونالیسم در ایران، خصوصاً هنگامی که یکی از آنان در قدرت بوده است و نحوه مواجهه با دیگری را تعریف نموده است . در گذر تاریخ معاصر، نسبت‌های بین این دو در قالب‌های قابل شناسایی ظهور یافته است، به صورتی که سیاستمداران و اندیشمندان می‌توانند بر اساس آن، مدل آینده را طراحی یا پیش‌بینی نمایند.
ایران‌ معاصر: برخی شروع عصر تجدد را تاریخ معاصر ایران می‌دانند (جنگ‌های ایران و روس). کلمه معاصر، «هم‌دوره» برای ما مفهوم است. ولی به لحاظ تطبیق، نسبی است؛ یعنی نسبت به صد سال قبل، نسبت به دویست سال قبل، نسبت به عصر اتم یا نسبت به عصر پهلوی مهم این است که معیاری داشته باشیم و بدانیم این معیار در کدام بخش حضور دارد و ارتباط آن با ما چه مقدار است. یک مشکل عمده این است که اصطلاحات سبز فایل همه بر پایه فلسفه‌های جدید شکل گرفته است. مثلاً همین کلمه «معاصر» با کلمه «نو» و «مدرن» مخلوط شده و گاهی حتی مترادف فرض شده و بر این اساس وقتی می‌گوییم «نو» با دقت کمی آشکار می‌شود که مفاهیم «کهنه» و «نو» از اندیشه ترقی و تکامل است که مبتنی بر فلسفه جدید اروپا است. نفی گذشته عملاً با کلمه «معاصر» و «مدرن» به وضوح پیوند خورده است. یک معنای معقول‌تری هم برای «معاصر»است؛ یعنی دوره ای که در آن مشارکت داریم. اگر معیار معاصر بودن این باشد که ما دوره‌ای را معاصر تلقی کنیم که زندگی خودمان را در آن منعکس ببینیم، نظام سیاسی، اجتماعی و فرهنگی‌مان را در آن منعکس ببینیم، به نظر می‌آید معنای قابل قبول‌تری بتوان برای واژه معاصر فرض کرد. (جعفریان، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر، www.iichs.org)

در این پژوهش، منظور از ایران معاصر، تأسیس دارالفنون و انقلاب مشروطه است. یعنی شروع دوره‌ای که علوم جدید، تجدد و حقوق شهروندی جایگزین نظام ارباب ـ رعیتی شد و دارالفنون روشنفکران تجددخواه را تربیت نمود. دوره‌ای که هنوز در ایران استمرار دارد.
تعامل: تعامل در لغت به معنای معامله دو یا چند نفر است (فرهنگ معین) اما منظور از تعامل در این پژوهش «نسبت» است. بدین معنی که در مقاطع تاریخی که اسلام یا ناسیونالیسم اندیشه غالب در ایران بوده است، نسبت خود با دیگری را چگونه تعریف کرده‌اند. بنابراین منظور از «تعامل» در این پژوهش الزاماً به معنی همراهی، تفاهم یا معامله نیست. نسبت مذکور می‌تواند در یک مدل به سازگاری، در مدل دیگر به غلبه و در مدل سوم به مرزبندی توأم با هستی‌سالاری یا تفکیک تعبیر گرد.
منافع ملی: برای منافع ملی تعریف‌های گوناگونی بیان شده است. یکی از دلایل این گوناگونی اختلاف در شیوه نگرش، به مضمون و محتوی منافع ملی است. اندیشمندان در تبیین اینکه چه مسائل و ارزش‌هایی را باید در شمار منافع ملی یک کشور به حساب آورد، اتفاق نظر ندارند. آنها دو نقطه شروع متفاوت را برای تعریف خود برگزیده‌اند. یک دسته کوشیده‌اند با این تحلیل منطقی و استدلال عقلی، مشخص‌کنند که: ارزش‌هایی اساسی که هر کشور درصدد تحقق آن است چیست؟ یا چه باید باشد؟ آنها این پرسش را مطرح می‌کنند که مهم‌ترین مصلحتی که تمام کشورها در پی آن هستند و آن را بیشتر از هرچیز دیگر، اولویت می‌دهند چیست؟ و خود پاسخ می‌دهند که بی‌شک آن چیز «بقای کشور» (منافع حیاتی) است. بیش از هر چیز یک کشور باید وجود داشته باشد تا بتواند هر ارزش دیگری را حفظ کند. اگر خودش نباشد، تلاش برای حفظ منافع و مصالح معنا ندارد. این دسته، سایر ارزش‌های اساسی منافع ملی، همچون استقلال سیاسی، تمامیت ارضی و هویت فرهنگی را متولد از این ارزش پایه‌ای می‌دانند. دسته دیگری از متفکران عقیده‌ دارند که برای یافتن اموری که منافع ملی را تشکیل می‌دهد، نباید به این کلیات بدیهی (بقای کشور) بسنده کرد. اینکه بگوییم منافع ملی هر کشور در درجه اول، بقای هر کشور است، چیز زیادی را بیان نمی‌کند. آنها عقیده دارند که تنها با مشاهده عملکردهای مشخص یک کشور در زمانی نسبتاً طولانی، می‌توان مضمون عینی منافع آن کشور را معین کرد. با وجود دو دیدگاه متفاوت، منافع ملی را می‌توان چنین تعریف کرد: «هدف‌های عام و ماندگاری که یک ملت برای دستیابی به آنها تلاش می‌کند». طبق این تعریف منافع ملی، مفهوم وسیعی است که تنها به معنای حفظ استقلال ملی و تمامیت ارضی نیست و ممکن است حیطه وسیعی که شامل دستیابی به انرژی، منابع خام، فناوری جدید، توسعه اقتصادی، منطقه نفوذ و دفاع از اتباع خود در خارج از مرزها و… را نیز در خود جای دهد (روشندل، ۱۳۸۴، ص۳۸).
شاخص‌های منافع ملی
برای شناخت و عینی‌سازی منافع ملی لاجرم باید شاخص‌های آن را شناخت. برخی شاخص‌های منافع ملی جهان‌شمول و برخی اختصاصی و متأثر از ایدئولوژی و نگرش حاکم می‌باشد. ابتدا شاخص‌های منافع ملی را مشخص و سپس موارد قابل ارجاع به ایران را احصا خواهیم نمود.
منافع ملی هدف‌های اولیه و همیشگی یک کشور عبارتند از:
۱ـ‌ امنیت ملی؛
۲ـ رفاه اقتصادی (توسعه)؛
۳ـ حفظ و ازدیاد قدرت در رابطه با دیگر کشورها (نفوذ منطقه‌ای یا جهانی)؛
۴ـ پرستیژ.
منافع ملی ارزش‌های حیاتی جامعه است که عبارتند از:
۱ـ رفاه عمومی؛
۲ـ تأمین ایدئولوژی؛
۳ـ راه و روش زندگی ملی؛
۴ـ تمامیت ارضی صیانت ذات کشور.
همچنین منافع ملی اشاره‌ای است به هدف‌های اولیه و همیشگی مردم که عبارتند از: حفظ تمامیت ارضی، حفظ جان مردم، حفظ سیستم‌ اجتماعی و حاکمیت کشور (بهزادی، ۱۳۶۸، ص۸۲)
فرانکل نیز معتقد است، منافع ملی عبارت است از اموری که ارزش آنها صرفاً به دلیل مفید بودن آنها برای ملت است و عبارتند از:
۱ـ حفظ سرزمین؛
۲ـ حفظ استقلال حاکمیت کشور؛
۳ـ حفظ نهادهای اساسی جامعه؛
۴ـ کسب پرستیژ؛
۵ـ تقویت قدرت ملی ؛
۶ـ کارایی در اداره مسایل خارجی (فرانکل، ۱۳۷۰، ص۵۸).
با این مقدمه می‌توان شاخص‌های منافع ملی در ایران معاصر را به شرح ذیل نام برد:
شاخص‌های منافع ملی درایران:
۱ـ حفظ تمامیت ارضی کشور:
این اصل در بین نظرات همه اندیشمندان یک شاخص مشترک و بیناذهنی است که با هویت ملت ـ کشور پیوند دارد و جز حیاتی محسوب می‌شود.
۲ـ استقلال سیاسی:
استقلال سیاسی و عدم وابستگی به قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی و اتخاذ تصمیمات مستقل در عرصه داخلی و خارجی از دیگر شاخص‌های شناخته شده منافع ملی است.
۳ـ وحدت ملی:
یکپارچگی ملی بعد از ملت‌سازی و شاخص‌هایی که استمرار ملت‌سازی را رهنمون می‌شودوحدت ملی را به ارمغان خواهد اورد.
۴ـ ملت‌سازی:
ادغام اجتماعی و ایجاد هویت و احساس مشترک در بین مردم و اقوام یک سرزمین از دیگر شاخص‌های مهم است. این شاخص در ایران که دارای تنوع قومی – مذهبی است بسیار حائز اهمیت است.
۵ـ ایدئولوژی:
ایدئولوژی یک چارچوب ذهنی به وجود می‌آورد تا بر اساس آن سیاست‌گذاران واقعیت‌ها را درک کنند در این روند، اطلاعات و پیام‌های دریافت شده از محیط معنا و مفهوم پیدا می‌کند.
با بهره‌گیری از ایدئولوژی به تجزیه و تحلیل نقش‌های ملی و ارائه تصویری از آینده جهان قادر خواهیم بود. بر این اساس دولت‌ها می‌توانند اهداف بلند‌ مدت و رفتار خارجی یک دولت را که تحقق آن از طریق انقلاب، تبلیغات یا دیپلماسی امکان‌پذیر است، تعیین کنند.
ایدئولوژی تنها یک راه از میان راه‌های گوناگون برای اتخاذ تصمیمات سیاست خارجی خاص را توجیه و تبیین می‌کند. برای مثال دولت‌های غربی می‌کوشند تا حد امکان داده‌های سیاست خارجی خود را در چارچوب ارزش‌های به اصطلاح مردم‌پسندانه مانند «حفظ آزادی»، «دفاع از دموکراسی» و امثال آن توجیه کنند.
ایدئولوژی نوعی نظام اخلاقی به دست می‌دهد که بر اساس هنجارهای اخلاقی ناشی از آن، می‌توان رفتارها و داده‌های درست و نادرست را از یکدیگر تمیز داد (قوام، ۱۳۸۴، ص۱۳۷)
۶ـ اقتدار ملی:
اقتدار ملی شاخصی است که از کارآمدی شاخص‌های دیگر به دست می‌آید. اما اقتدار ملی باعث تسهیل در تأمین منافع ملی در خارج از مرزها خواهد شد. ثبات سیاسی و قدرت بازدارندگی از مهمترین شاخص‌های اقتدار ملی است.
۷ـ غرور و عزت ملی:
حفظ هویت ملی و تاریخی و داشتن سرمایه‌های تاریخی و اسطوره‌ای و هویت‌بخش و افتخارات ملی و تاریخی می‌تواند موجب سبک پرستیژ جهانی و منطقه‌ای شود و باعث تکریم ملی توسط ملت‌ها و دولت‌های دیگر شود.
۸ـ انطباق و سازگاری هویتی:
جوامع نمی‌توانند بدون توجه به شاخص‌های مدرنیته زندگی امروزی و روابط خارجی را سامان دهند، بنابراین حفظ شاخص‌های بومی ـ فرهنگی و انطباق آن با مدرنیته و استفاده از مزایای مثبت مدرنیته در حفظ و توسعه منافع ملی نقش مهمی ایفا می کند.
اگر هویت‌های موجود در جامعه بتوانند در کنار یکدیگر (مانند نژادهای کشور سوئیس) به تعامل و سازگاری روی آورند. شاخص‌های توسعه و جامعه پذیری و انطباق فرهنگی نیز رخ خواهد داد. ایرانیان دارای چهار هویت هستند که عبارتند از: ۱ـ هویت ملی ۲ـ هویت قومی ۳ـ هویت دینی ۴ـ هویت مدرن. الگویی که بتواند هر چهار الگو را به رسمیت بشناسد به تأمین منافع ملی کمک کرده است.
۹ـ نفوذ و تأثیرگذاری منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای:
نفوذ و قدرت تأثیرگذاری بر کشورهای دیگر یکی از مهمترین شاخص‌های تأمین منافع ملی است. دسترسی به بازارهای نزدیک و کنترل جهت‌گیری قدرت در کشورهای دیگر امنیت ملی را تسهیل خواهد کرد.
۱۰ـ قدرت بسیج‌ اجتماعی
قدرت حاکمیت در به میدان آوردن ملت در بحران‌ها و مشارکت‌های ملی و تولید قدرت بازدارنده از آن و تأمین منافع ملی از این طریق می‌تواند یکی از شاخص‌های تأمین منافع ملی باشد. این شاخص در کشورهای جهان سوم دارای کار ویژه است.
۱۱ـ توسعه:
رشد همه‌جانبه اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و رشد شاخص‌های بهبود زندگی اعم از JMP، سلامت، سواد و… میزان صادرات و دستیابی به کالاهای استراتژیک نیز از شاخص‌های مهم محسوب می‌شود. برای ایران که در معرض تهدیدات مختلف و تحریم اقتصادی است این شاخص از اهمیت به سزایی برخوردار است.
۱۲ـ قدرت گفتمان‌سازی:
حفظ اندیشه یا ایدئولوژی حاکم به گفتمان‌سازی بستگی دارد. در صورت عمق‌بخشی به یک گفتمان و تولید عناصر و مفاهیم نو برای آن می‌توان ماندگاری آن را به نظاره نشست در غیر این صورت در رقابت گفتمانی با غیریت دچار از جا کندگی خواهد شد. فراگیری و سلطه یک گفتمان می‌تواند به همگونی اجتماعی و در نتیجه تأمین منافع ملی کمک کند.
ناسیونالیسم: واژه ناسیونالیسم دو بخش دارد: یکی nation که خود از ریشه لاتینی nosei به معنی متولد شدن است و در اصل به معنای گروهی از مردم به کار رفته است که در یک مکان متولد شده‌اند و دوم Ism که پسوند لاتینی به معنی شناختن است. ترکیب این اصطلاح بیانگر ایدئولوژیک بودن آن است که ناسیونالیسم به عنوان یک ایدئولوژی سیاسی که متعلق به دوران جدید غرب است شناخته می‌شود. در تعریف ناسیونالیسم تعریف دقیق و واحدی وجود ندارد. اما ریچارد جی ناسیونالیسم را رساننده حالتی ذهنی و بیانگر احساس حاوی همدردی نسبت به آن‌هایی که هم ملیت شناخته می‌شوند می‌داند. به ادعای وی برخی آن را نیاز عمومی بشر برای تعلق داشتن یا هویت مربوط می‌دانند و برخی دیگر آن را تلقی روانی ناخوشایندی در برابر گروهی که خودی نیست داشته‌اند (غیریت) که بر اساس تعبیر دوم ناسیونالیسم طی دویست‌ سال گذشته در برگیرنده گرایش تاریخی برای ترسیم دوباره نقشه جهان به منظور تأسیس ممالکی با کرسی رسمی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد بوده است (یان‌مکندی، ۱۳۶۸، ص۲۱۵). «داوری» ناسیونالیسم را احساس و اثبات وحدت خاصی میان مردمی می‌داند که زبان و تاریخ و سرزمین و آداب مشترک دارند و باید با خودآگاهی به این وحدت، دولت و حکومتی را که نماینده و مظهر اتحاد سیاسی است، تأسیس کنند (داوری، ۱۳۶۵، ص۸۸).
اوصاف ذاتی ایدئولوژی ناسیونالیسم عبارتند از: ۱ـ اعراض از قدرت آسمانی و اثبات تحکیم قدرت بشری به خصوص در اثر بخشیدن به اراده ملی در امر قانون‌گذاری و حاکمیت ملت۲ـ تقدیس سنن و سوابق قومی۳ـ مخالفت با عوامل تضعیف کننده قدرت ملی و سنن قومی (داوری ۱۳۶۴، ص ۲۰).