تقدیم به
همسر گرامیام
دکتر سیده زهرا اسدی
سپاسگزاری
دکتر محمد رحیم احمدی و دکتر مسعود حقخواه به پاس سعه صدر و راهنماییهای ارزشمندشان
دکتر رویا فیروزی، دکتر حسن شریفی یزدی و دکتر عبداله میرزایی به پاس مشاورتهای ارزندهشان
دکتر عبداله بازرگانی و دکتر اصغر مقیسه به پاس قبول داوری پایان نامه
دکتر محمد رضا قیصری، دکتر عبداله درخشنده و دکتر سعید نظیفی به پاس کمکهایی که در پیشبرد این پایان نامه داشتند
مدیریت و کارکنان گاوداری پگاه استان فارس به ویژه مهندس کوچکزاده، دکتر خدری و آقای قائدی
کارکنان بخش مامایی و بیماریهای تولید مثل، مهندس ناطق احمدی و آقای چناری
کارکنان بخش میکروب شناسی، مهندس شاهد و آقای شمشیری
برادرم محمد مهران آقامیری و دوست عزیزم دکتر میثم مکی
چکیده
بررسی تشخیص عوامل اصلی باکتریایی اندومتریت پس از زایش به روش
multiplex PCR در گاوهای شیری
به کوشش
سید مرتضی آقامیری
دوره پس از زایمان به دلیل اثرات آن بر کارایی تولیدمثلی و آبستنی مجدد، مرحله ای مهم در زندگی تولید مثلی گاو ماده محسوب می شود. Escherichia coli، Trueperella pyogenes (Arcanobacterium pyogenes)، Fusobacterium necrophorum و Prevotella melaninogenicus به عنوان
مهمترین باکتری های بیماریزای مرتبط با آسیبهای اندومتریوم رحم شناخته شده اند. هدف این مطالعه تشخیص این باکتری های بیماریزا با بهره گرفتن از واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR) به عنوان یک روش حساس و بینیاز از کشت باکتری بود. تعداد ۱۷۲ راس گاو ۲۵ تا ۳۵ روز پس از زایش و ۱۲۸ راس دو هفته پس از آن (۳۹ تا ۴۹ روز پس از زایش) معاینه شدند. ترشحات رحمی با پیپت پلاستیکی پوششدار جمع آوری شدند. شیوع اندومتریت در اولین معاینه از دومین معاینه بالاتر بود (%۵/۳۵ در مقابل %۱۶). E. coli در ۸ نمونه،
T. pyogenes در ۱۳ نمونه و F. necrophorum در ۱۱ نمونه یافت شد. هیچ نمونه مثبتی از
P. melaninogenicus شناسایی نگردید. آلودگی رحمی با باکتری های T. pyogenes و
F. necrophorum در اولین معاینه بالاتر از دومین معاینه بود. باکتری T. pyogenes بر گرایش به ابتلای به اندومتریت بالینی اثر گذاشته بود. گاوهای شکم اول در مقایسه با گاوهای شکم دوم ۰۲/۴ برابر خطر بیشتر برای ابتلا به اندومتریت بالینی نشان دادند. یک پروتکل multiplex PCR به عنوان یک روش سادهتر،
ارزانتر و سریعتر برای شناسایی سه باکتری E. coli، T. pyogenes و F. necrophorum تنظیم و معرفی گردید.
کلید واژه: اندومتریت، عوامل باکتریایی، PCR
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: مقدمه ۲
فصل دوم: مروری بر تحقیقات گذشته
۲-۱- فیزیولوژی پس از زایش ۸
۲-۱-۱- مکانیسم بازسازی رحمی ۸
۲-۱-۲- آلودگی و پاک شدن باکتری ها از رحم پس از زایش ۹
۲-۱-۳- عفونت باکتری های بیماریزا در رحم ۹
۲-۱-۴- فعالیت تخمدانی پس از زایش در گاوهای شیری ۱۰
۲-۲- تعریف بیماریهای رحمی ۱۱
۲-۲-۱- متریت ۱۱
۲-۲-۲- پیومتر ۱۱
۲-۲-۳- اندومتریت ۱۲
۲-۲-۳-۱- اندومتریت بالینی ۱۲
۲-۲-۳-۲- اندومتریت تحت بالینی ۱۲
۲-۳- شیوع عفونت رحمی ۱۳
۲-۴- روشهای تشخیص اندومتریت بالینی و تحت بالینی ۱۴
۲-۴-۱- ملامسه رحم ۱۴
عنوان صفحه
۲-۴-۲- ارزیابی ترشحات مهبل و گردن رحم ۱۴
۲-۴-۳- اولتراسونوگرافی ۱۵
۲-۴-۴- سلول شناسی اندومتریوم ۱۶
۲-۴-۵- بیوپسی رحمی و باکتری شناسی ۱۷
۲-۵- درمان اندومتریت در گاوهای شیری ۱۸
۲-۵-۱- استفاده از پروستاگلاندینها ۱۸
۲-۵-۲- درمان آنتی بیوتیکی داخل رحمی ۱۹
۲-۶- واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR) 21
-من یک مترسکم که به دوشم… خدا کند-
خوشبختی هما بنشیند به شانهات
(فرجی، ۱۳۸۸: ۴۷)
-در سجده توبه کردم و پایان گرفت کار
تا که گفتم السلام علیکم … شروع شد
(نظری، ۱۳۸۸: ۶۱)
-عاشق نمی شوی سر این شرط بستهام
نه… حاضرم ببازم و مال خودم شوی
(فرجی، ۱۳۸۸: ۲۲)
تفاوت فراوانی بین کاربردجملات ناتمام در آثار اختصاری و موسوی با آثار فرجی، حسینی و نظری است. در شعر این سه نفر آخر جملات ناتمام در مواری اکراه از تمام کردن برخی جملات، به فکر انداختن مخاطب برای حدسزدن جملاتی که چندان دشوار نیست. یا مسائلی است که شاعر از یاد آوری و تکرار آن اکراه دارد و به شکلی خود این جملات را که به ذهنش خطور می کنند سانسور می کند. در صورتی که میل به پایان نپذیرفتن جملات و گسترش یافتن آنان در ذهن مخاطب دلیل اصلی ناتمام ماندن جملات در آثار موسوی و اختصاری است. شیوهای که در داستان های پست مدرن نیز خودنمایی می کند به ویژه در پایان بندی شاعر به مخاطب اجازه پایان بندی یا سلیقه و علاقه وی را میدهد.کافی ست فقط خواننده سه اثر مورد نظر ما- آثار موسوی و اختصاری- را در دست گرفته ورق بزند یکی از مواردی که چشم از ورق زدن صفحات این آثار میفهمد حضور فراوان جملاتی است که ناتمام رها شده اند و جملهها بدون آن که معنا و ظاهرشان کامل شود فقط با گذاشتن … رها میشوند ما در ادامه بحث پس از آشنا کردن شما با هدف پست مدرنیستها از این شیوه ی نوشتن،نمونههایی شعری برای توضیح بیش تر میآوریم این بحث جمعبندی میگردد.
منتقدین بر این باورند که نویسندگان پست مدرن غالباً داستان هایشان را با پایانی آزاد و مشخص، به انتها میرسانند. گاه دیده شده که پایان داستان، رجوعی است به ابتدای آن. گویی خواننده در یک حرکت دورانی ثابت اسیر گشته است. در واقع به خواننده این احساس القا می شود که از همان ابتدا، دلیلی برای انجام این همه کار و تلاش نبوده است. چیزی تغییر نکرده، و تمامی کوششهایی که صورت پذیرفته بیثمر بوده است.
فصل ششم:
کارکرد واژگان پر کاربرد شعر پست مدرن
۶-۱-زن و نمادهای زنانه
پیش از آن که جایگاه زن درشعر و اندیشه ی پست مدرن بررسی شود به پارهایی از نمادهای زنانه در شعر شاعران نگاهی می اندازیم. برخی از این نمادها نظیر چادر، روبند، روسری، عطر زنانه، ریمل، دامن، مانتو، لباس عروس، تاج سر عروس، حجاب ، عروس، اکلیل، لباس زیر، لاک، ماتیک، زنبیل، وسایل آشپزخانه، سوزن کوبلن، چرخ خیاطی، لوام آرایشی، عروسک، خاله بازی کردن، طشت، رخت شدن، طباب رخت، سبزی پاک کردن، قرمه سبزی، پریود و قرص جلوگیری.
- به چادرم که سه سال است رفته ای زیرش
به شهر خستهی من با هوای دلگیرش
(اختصاری، ۱۳۸۹: ۱۳)
- دختر آتشفشانها
مادر پروانهها
خانم دانشکده
با مانتویی خاکستری
( حسینی، ۱۳۹۱: ۴۷)
دوران پژوهش[۶]
در خلال ۵۰ سال گذشته، کارشناسان تبلیغ به شکل نظام مند تکنیکهای شناسایی و رسیدن به مخاطب را با بهره گرفتن از پیامهایی که به طور خاص برایش تنظیم شدهاست، بهبود بخشیده و مورد استفاده قرار دادهاند. تکنولوژی جدید ارتباطی، رسیدن به فضای بهینه تبلیغاتی را آسان تر کرده است. امروزه بهترین رخداد در تبلیغات قرن اخیر، ایجاد حس مسولیت پذیری در میان کارشناسان تبلیغات است که بسیاری از فعالیتهای تبلیغات که در یک قرن پیش مرسوم بود را نفی میکنند. کارشناسان تبلیغات امروزه به شدت در زیر ذره بین جامعه قرار داشته و دریافتهاند که کلید موفقیت در تبلیغات، جلب اعتماد مردم است (Russell, 1999).
۲-۲-۲-۱- تاریخچه شکل گیری تبلیغات در ایران
سابقه تبلیغات در ایران به عهد قاجار بر میگردد. در عهد قاجار، آگهی حداقل سه نام داشته است؛ ابتدا اعلام نامه، سپس اشتهار نامه که مورد قبول عام قرار نگرفت و نهایتا اعلان که به دنبال تشکیل فرهنگستان ایران در سال ۱۳۱۴، واژه آگاهی جایگزین اعلام شد. اما به دلیل استفاده کلمه آگاهی در تامینات اداره کل شهربانی، به کلیه وزارتخانهها دستور دادهشده از استعمال کلمه آگاهی به جای اعلان خودداری نمایند. نهایتا به دستور نخست وزیر وقت، آگهی به جای آگاهی تعیین گردید. نخستین آگهی که در مطبوعات عهد ناصری درج شد، به سفارش یک تاجر فرنگی به نام «موسیو روجیاری» است که در شماره ششم وقایع اتفاقیه مندرج است. اولین قیمتگذار آگهی در ایران دیوان اعلی بوده است. ضمن آن که در سال ۱۳۱۶، اولین شرکت تبلیغاتی ایران با عنوان کانون آگهی زیبا راهاندازی شد و تا سال ۱۳۸۲، این تعداد فقط در تهران متجاوز از ۸۶۰ شرکت تبلیغاتی بوده است. (محمدیان، ۱۳۸۸)
۲-۲-۳- برنامه تبلیغاتی
برای تهیه یک برنامه تبلیغاتی، مدیریت بازاریابی معمولا باید در مورد پنج مورد مهم تصمیم بگیرد. الگوی معروفی که مورد استفاده قرار میگیرد، M5 میباشد که متشکل از ۵ کلمه است که اولین حرف انگلیسی آنها، حرف M میباشد. این ۵ مورد یا به بیان بهتر ۵ مرحله عبارتند از هدف[۷]، پول[۸]، پیام[۹]، رسانه[۱۰] و ارزیابی[۱۱] تبلیغ. در شکل زیر میتوانید الگوی M5 را مشاهده کنید. (محمدیان، ۱۳۸۸)
شکل ۲-۳ الگوی M5: پنج تصمیم اساسی در تبلیغ (محمدیان، ۱۳۸۸)
اکنون به توضیح مختصری از گامهای اصلی فرایند ساخت تبلیغ میپردازیم.
۲-۲-۳-۱- اهداف تبلیغ
تعیین هدف تبلیغ و یا رسالت آن، اولین گام در ساخت یک برنامه تبلیغاتی میباشد. در این مرحله، باید مشخص شود که بنگاه در پی دستیابی به چه چیزی است. (محمدیان، ۱۳۸۸)
هر محصولی با توجه به چرخه عمر خود، نیازمند اهداف تبلیغاتی متفاوتی است. این اهداف را به شرح زیر میباشند.
الف) اهداف اطلاعرسانی
این اهداف برای ایجاد تقاضای اولیه در مراحل اولیه عمر کالا و خدمات جهت معرفی و اطلاعرسانی به کار میروند به منظور:
آگاه کردن مشتری از محصول جدید
پیشنهاد استفاده جدید از محصول
آگاه کردن بازار از تغییر قیمت (موارد استفاده جدید یک کالا)
آگاه کردن مشتری از قیمتهای جدید محصول
آگاهی به مشتری درباره طرز کار محصول
توصیف و تشریح خدمات موجود برای محصول
تصحیح برداشتهای غلط مشتریان
کاهش ترس و اضطراب مشتریان
ایجاد تصویر مناسب برای شرکت
ب) اهداف ترغیبی (ترجیحی)
به تدریج با افزایش رقابت برای ایجاد تقاضای انتخابی از اهداف ترغیبی ذیل استفاده میکنیم.
ایجاد ترجیحات نسبت به محصولات و خدمات شرکت در نزد مشتریان
تشویق و ترغیب مشتری برای خرید محصولات شرکت به جای رقبا
تغییر و تصحیح ادراک مشتری نسبت به ویژگیهای محصول
تشویق مشتری برای اتخاذ تصمیمات فوری در خرید محصول
تشویق مشتری برای برقراری تماس تلفنی با بخش فروش و بازاریابی شرکت
ج) اهداف یادآوری
وقتی محصول مراحل بلوغ خود را طی میکند به منظور فکر کردن مداوم مصرفکنندگان به آن کالا و خدمات به کار میرود به منظور:
یادآوری کردن به مشتری نسبت به این که ممکن است محصول و خدمات در آینده مورد نیاز باشد
یادآوری کردن به مشتری نسبت به این که محصولات و خدمات را باید از کجا خریداری کند
یادآوری کردن محصول در ذهن مشتری در زمانی که محصول خارج از فصل استفاده باشد
حفظ و نگهداری جایگاه محصول در ذهن مشتری. (کاتلر و آرمسترانگ، ۲۰۰۰)
۲-۲-۳-۲- بودجهبندی تبلیغ
دومین M که دربحث تبلیغ مورد بررسی قرار میگیرد، پول تخصیص یافته یا بودجه است. تصمیم در مورد این که چه مبلغی را برای تبلیغ تخصیص دهیم یک تصمیم دشوار، مهم و در عین حال تجاری است. علت اهمیت فوق العاده آن، این است که میتوان گفت بودجه تبلیغات، تمامی فعالیتهای تبلیغاتی را تحت الشعاع خود قرار میدهد و در مقیاس وسیعتر میتوان گفت که بر فعالیتهای ارتباطی بازاریابی نیز تاثیر بسزایی دارد. در ساده ترین شکل میتوان اظهار داشت صرف مبلغ کم بر روی تبلیغات منجر میشود که شرکت، بخشی از مخاطبان و مشتریان خود را که ممکن است خریدار محصولش باشند، از دست بدهد و آنها را از محصول، یا هدف تبلیغاتی، بی خبر بگذارد و یا برعکس، صرف مبلغ هنگفت بر روی تبلیغات- بیش از آن چه باید صرف شود- موجب میشود که سود شرکت تقلیل یابد و برخی از مبالغ کسبشده شرکت به هدر رود. از این رو دقت در تنظیم و تدوین بودجهای مناسب برای امور تبلیغاتی حایز اهمیت فراوانی است که باید به شکل نظام مند و با مطالعه انجام گیرد. (محمدیان، ۱۳۸۸)
متخصصان بازاریابی و تبلیغات چند روش عمده را برای تعیین بودجه برای تبلیغات مورد مطالعه قرار دادهاند که در زیر آورده شدهاند.
روش در حد استطاعت[۱۲]
روش درصدی از فروش[۱۳]
روش برابری با رقبا[۱۴]
روش رتبه بندی[۱۵]
روش هدف و انجام کار[۱۶]
دقت سه روش اول نسبتا پایین، دقت روش چهارم میانه، و دقت روش پنجم بالاست و توصیه میشود که جهت تخصیص بوجه برای تبلیغات بیشتر از این روش اخیر بهره گیری شود. (محمدیان، ۱۳۸۸)
۲-۲-۳-۳- پیام تبلیغ
پس از این که مشخص شد هدف از تبلیغی که قصد شروع آن را داریم چیست و با ارائه آن چه منظوری را دنبال میکنیم و بعد از این که تعیین کردیم چه مقدار بودجه برای تبلیغ در اختیار داریم و بودجه با تمام آن تفاصیلی که گفته شد تعیین گردید، نوبت به دو M دیگر یعنی پیام و رسانه میرسد. پیام و رسانه دو موضوع مجزای از هم نیستند و تصمیم گیری در مورد آنها کاملا به یکدیگر وابسته است.
اولین قدم برای تهیه آگهی جمع آوری اطلاعات لازم برای نوشتن متن آگهی است. از این رو در این مرحله این سوال پیش میآید که چه نوع اطلاعاتی را نویسنده آگهی باید جستجو کند، پاسخ این سوال بستگی به نوع کالایی که آگهی میشود و همچنین نوع خود آگهی دارد. فرد معمولا باید ابتدا آگاهی یابد که این کالا چه عملی برای کسانی که میخرند انجام میدهد. او باید اطلاعاتی درباره کسانی که محصول را میخرند و یا امید میرود آن را مصرفکنند پیدا نماید. آیا آنها بانوان هستند یا آقایان؟ آیا خانمهای خانه دار هستند یا بانوان کارمند؟ کسانی که ممکن است مشتری شوند از طبقه ثروتمندان، متوسط و یا کسان که درآمد مختصر دارند، میباشند؟ چطور جنس را میخرند؟ به طور مرتب میخرند؟ به طور تصادفی میخرند؟ و یا بعد از فکر و نقشه میخرند؟ (محمدیان، ۱۳۸۸)
۲-۲-۳-۴- انتخاب رسانه
رسانههای مختلف به دلیل تاثیرات منحصر به فردی که بر روی مخاطب میگذارد، واکنشهای متفاوتی را نیز منجر میگردد. مهمترین تمایزی که بین انواع گوناگون رسانه میتوانیم قایل شویم تمایز بین رسانههای پخشی (رادیو و تلویزیون) و رسانههای چاپی (روزنامه و مجلهها) است. برای انتقال نمادها و تصورات، رسانههای پخشی نظیر رادیو و تلویزیون مناسب تر به نظر میرسد، اما در ارائه اطلاعات تفصیلی و دقیق این دو رسانه به اندازه رسانههای چاپی مناسب نیستند. بنابراین میتوان این گونه نتیجه گیری کرد که برای ایجاد یک فضا و روحیه در مخاطب و یا به وجود آوردن یک احساس مثبت، تلویزیون اثربخش تر به نظر میرسد. این در حالی است که برای ارائه اطلاعات دقیق و تفصیلی تر، رسانههای چاپی مناسب تر است. (محمدیان، ۱۳۸۸)
مهمترین گامها برای انتخاب رسانه عبارت است از:
مِصَـداقِ مَعنَـایِ حُــــدُوث ژَ قِــدَم
۱) ترجمه بیت: آیین معرفت و خداشناسی را با قلم مروارید سفید و زیبا نوشتن، همان معنای حادث و قدیم است.
۲) شرح مفاهیم عرفانی: قلم با قدم: کلمه قافیه است، اشاره به معجزه حضرت موسی ید بیضاء آیه (۲۲)سوره طه: (وَاضْمُمْ یَدَکَ إِلَى جَنَاحِکَ تَخْرُجْ بَیْضَاء مِنْ غَیْرِ سُوءٍ آیَهً أُخْرَى) و آیه (۱)سوره مبارک قلم: (ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ) آیه (۴) سوره العلق: (اَلذّی عَلَّمَ بِالْقِلَم) آن خدایی بشررا علم نوشتن بقلم آموخت. «حادث و قدیم: تضاد، شاید به وجود لوح و قلم بتوان اشارهای هم به حدیث قدسی داشته باشد: «عَنْ جَبْرَئِیلٍ عَنْ مِیکائِیلٍ عَنْ اِسْرافِیلِ عَنِ الْلّوْحِ عَنِ الْقَلَمِ عَنِ اللهِ تَعالی قَالَ: وِلایَهُ عَلِیِّ بْنِ اَبِی طَالِبٍ حِصْنی مَنْ دَخَلَهُ إَمِنَ ناری»». (کلیّات احادیث قدسی، ۱۳۸۴: ۵۱۶)
چُــوْن حَــق ژَرَسُـولْ مِیـلِ بُـرُوزکِـرد
تَـا آشْـکَـار کِی ذَات بِیْنَــا وَ فــَرد
۱) ترجمه بیت: چون که به دستور خداوند دین مبین اسلام بر پیامبر نازل شد و پیامبرآن را آشکار نمودند، تا به ذات یگانه ی حق مردم را آشکار آگاه نماید.
۲) نکات بلاغی: کَرد و فَرد: کلمه قافیه است، واج آرایی (ر، و)، اشاره به آیه(۱۵)سوره مبارک آل عمران: (اَللّهُ بَصِیرٌ بِالْعِبَادِ) آیه(۱۱) سوره مبارک الشوری: (وَهُوَ السَّمِیعُ البَصِیرُ).
۳) شرح مفاهیم عرفانی: حق: «راست درست کردن، یقین نمودن، درمعنی عرفانی حق ذات خداوند است و آنچه خدا بر خود واجب کرده است حق گویند».(سجادی، ۱۳۸۹: ۳۲۲)، «حق: مرادشان از حقّ خداوند باشد، از آنچه این نامی است از اسماء الله؛ سوره النور آیه(۲۵): (أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِینُ)» (هجویری، ۱۳۸۹: ۵۶۰)، «ذات: صاحب، مالک، خداوند و عارفان، ذات را بر خداوند اطلاق میکنند زیرا مرتبهی احدیت، ذاتی است. اسم و نعت وصفت، معالم ذاتند، چنان که قادر بودن اسمی از اسماء ذات است». (همان، ۱۳۸۹: ۴۰۱)، دربحث نبوت، ولایت و مکتبهای فلسفی میبینیم که عارف توانای لک چگونه بحث را با بهره گرفتن از تاکیدات قرآن و روایات به شکلی قابل درک و فهم برای عموم بیان میکند. این کار او حاکی از وجود اطلاع و آگاهی این دانشمند عارف برکتب عرفانی آثار عرفایی چون عطار و مولانا است، ملاپریشان به اشعار مولانا دیدی تعمقی داشته است، و این دلیلی به وجود حکیم بودن وی است، ملا تا جایی تحت تأثیرمولانا بوده است که حلقه ی بندگی واطاعت شیخ واستاد را درگوش کرده است. انسان هرچند دارای استعداد و قابلیت باشد احتیاج به استاد دارد، چه بسا استعداد هایی که استاد به پای شاگرد نمیرسد، وکسی که ازکاملی لاف میزند تا ابد در نقص خواهد ماند. (ر. ک، همایی جلال الدین، ۱۳۶۶: ۶۵۱)، انسان کامل بتوالی و پشت سرهم در هرعصر و زمانی وجود دارند، خواه به مظهر نبوت چنان که پیش ازعهد خاتمیت بوده، وخواه بصورت امامت، و ولایت وخلافت که پس از انقطاع دوره نبوت تشریعی، در هر زمان به شکل و شمایلی خاص ظهور میکنند. وهیچ وقت عالم از وجود این طایفه وارسته وکامل خالی نمیشود. مولوی بیان میدارد انسان عارف و وارسته را می توان نبی عصر خویش خواند همانند پیامبری میان قوم خویش باشد، در زمان ما هم این برگزیدگان کم نیستند ولیکن شناخت آنها کار ساده ای نیست. (ر. ک، همایی جلال الدین، ۱۳۶۶: ۸۲۸-۸۲۹).
۴-۲-۲- چهارده معصوم
دَس وَ دَامــــان وَلایِ آل یَـــاسیــن
تــا ژَ فِــیضِ شَــان نَفْسِتْ بِنَـــاسیـن
۱) ترجمه بیت: دست به دامان ولایت چهارده معصوم علیهم السلام بزنید تا از فیض و بخشش چهارده معصوم وجود ونفس خود را بشناسی.
۲) نکات بلاغی: یَاسین با نَاسین: کلمه قافیه و جناس مضارع است، دَس وَ دامَان: کنایه از التماس کردن، دخیل گرفتن، وَلاَی: ولایت، رهبری، آل یاسین: اهل بیت رسول الله، نَفْسِت بِنَاسین: تا وجود خودت را بشناسی، واج آرایی: (س، الف، ی، ن).
۳) شرح مفاهیم عرفانی: آل یاسین اصطلاحی برگرفته از آیه ای که یک بار در قرآن مجید به کار رفته است، سوره مبارک صافات آیه(۱۳۰): ( سَلَامٌ عَلَى إِلْ یَاسِینَ)، آل یاسین مرکب از دو واژه ی(آل و یاسین) است. طبرسی یاسین را نام حضرت محمّد(ص) و آل یاسین را خاندان پیامبر(ص) دانسته است. از حضرت علی (ع) با اسنادش نقل شده است، که فرمودند: در آیه(۱۳۰)سوره صافات: (سَلَامٌ عَلَى إِلْ یَاسِینَ﴾ «یاسین، محمّد(ص) و ما آل یاسین هستیم. (ر.ک. رفیعی۲/۱۳۷۰:۱۸۳)
با شریف آن کرد مرد مُلْتَجی
که کند با آل یاسین خارجی
تا چه کین دارند دایم دیو و غوُل
چون یزید و شمر با آل رسول ؟
(مثنوی۲/۲۲۰۸و۲۲۰۹)
فیض: عطا وبخشش، در معنی عرفانی القاء مطلبی بر دل که از طریق الهام و کسب صورت می گیرد، و هرگاه فعل فاعل بدون عوض باشد و همیشگی و هدفی و مقصودی نداشته باشد فیض گویند. فیض که از دیدگاه عرفا به اقدس ومقدس تقسیم می شود. (ر.ک، فتح الهی و سپه وندی، ۱۳۸۷: ۱۷۳)، نَفس: آسایش دادن دل به لطایف غیب است صاحب نفس باریکتر از صاحب احوال است، صاحب وقت مبتدی است و صاحب نفس منتهی و صاحب احوال در میانه آن دو قرار دارد. صاحب احوال واسطه است و انفاس پایان درجه ومرتبه اصحاب دل باشد، و احوال خداوندان روح و انفاس را اهل سرّ میباشند، در نتیجه بالاترین عبادت ها شمردن نفس برای خداوند باشد. خداوند دل را به خاطر جایگاه خویش ساخت وتعبیه نمود و دل معدن معرفت حق است. (ر.ک، قشیری، ۱۳۸۳: ۱۲۷-۱۲۸)، امام حسین به یارانش میفرمایند: هدف خداوند از خلقت بشر معرفت و شناخت خودش بوده است، تا وی را ستایش و از غیر خود بینیازشان گرداند و در پاسخ فردی که از وی سؤال کرد. منظور از معرفت خدا چیست؟ امام جواب داد هرگاه به امام واجب الاطاعه شناخت پیدا کردی. و حضرت علی (ع) در این مورد بیان میدارد: سلام بر امامی که نَفس خداست و سنتها به او وابسته است، و امام چشم خداست وکسی که به امام معرفت یابد به کمال میرسد. (ر. ک، فروزانفر، ۱۳۹۰: ۲۹)، نَفس: لفظ نفسُ الشیء بیشتر باطن و ذات چیزی منظور است و آن نفس ناطق بشری است این نفس نفسی بوقلمونی است، هر لحظه بت عیار به رنگی درآید، هاروت وجود است و هر لحظه نقشی به دریا زند بتی بیش نیست. اگر به او بنگری تفکر خیر عبادت است وگر نه نگریستن به او شرک ومانع عروج، بهترین لذت قهر وی است، وگر نه این گبر هاروتی تو را میبلعد. حضرت پیامبر (ص) می فرمایند: «أَعْدَی عَدُوُّکَ نَفْسُکَ ألْتّی بَینِ جَنْبَیْکَ »، برابر فرموده حضرت علی (ع) تأیید فرموده فرستاده حضرت حق میباشد: «لا عَدُوَّ اَعْدی عَلَی ألْمَرْءِ مِنْ نَفْسِهِ». (ر. ک، نیکلسن، ر، ا، ۱۳۷۲: ۱۱۸ – ۱۱۹)، یاسین: یاسین کنایه از مراتب جامعه وحقیقت محمّدیه میباشد، در قرآن هدف از وجود حروف مقطعه بیان اسرار و رموز و اسرار الهی است و همچنین اسم سی و ششمین سوره کلام وحی است. و از احادیث معروف حضرت خاتم است که می فرماید: « إِنَّ لِکُلِّ شَیءٍ قَلْبَاً وَ قَلْبُ ألْقُرآنِ یَاسین » قلب منبع روح است که موجب پایداری جسم است، و حقیقت محمّدیه به مانند روح عالم است که می فرمایند: « لَوْلاکَ لَما خَلَقْتُ الاَفلاک » هرلحظه یاسین که قلب قرآن است حامل اسراری از حقیقت محمّدیه وجامعه که در حروف کلمات قرآنی تعبیه شده است. حق تعالی می فرماید: اگر تو نبودی افلاک را خلق نمی کردم، در حدیث نبوی بین گردیده است که: « لَولا مُحَمَّدٌ (ص) مَا خَلَقْتُ الْدُنْیَا وَ ألْآخِرَهَ وَ لا ألْسَّمواتِ وَ ألْاَرْضَ وَ ألْعَرَشَ وَ لَا ألْکُرسِیَّ وَ لَا ألْلُوحَ وَ لَا ألْقَلَمَ وَ لَا ألْجَنَّهَ وَ لَا ألْنَّارَ وَ لَوْ لَا مَحَمَّدُ مَا خَلَقْتُکَ یَا آدَمُ » وجمیع حروف مقطعه در سوره یسین آیه(۵۸) در حرف سین جمع گردیده است. (سَلَامٌ قَوْلًا مِن رَّبٍّ رَّحِیمٍ) آشکار است. ولای: ولایت حفظ و مراقبت حق را گویند، که بنده را از هر چه منافی قرب است نگاه دارد. اشاره به آیه ۵۵سوره مائده: (إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَهَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاهَ وَهُمْ رَاکِعُونَ).(ر.ک، سلیمانی، ۱۳۹۰ : ۲۷۹و۲۸۶)
مَــاهِ چَهَـــاردَه بَــدرِفُــرُوغَــن
۲-۱۰-۲-۲-۲- سطوح مختلف کارایی بازار
کارایی بازارهای سرمایه بر اساس میزان دسترسی به اطلاعات به سه شکل، طبقه بندی میگردد:
شکل ضعیف کارایی بازار:[۵۴] :قیمت اوراق بهادار منعکس کننده تمام اطلاعاتی است که درگذشته ارائه شده است و سرمایه گذاران نمیتوانند با بهره گرفتن از آنها بازدهی غیر عادی کسب نمایند (هندرکسون و ون بردا، ۱۹۹۲). این شکل کارایی بر پایه مدل گشت تصادفی بوده و تحلیلهای تکنیکی در بازار سرمایه نمیتواند مفید واقع گردد. (تلنگی ،۱۳۸۳).
شکل نیمه قوی کارایی بازار:[۵۵]: قیمت اوراق بهادار منعکس کننده همه اطلاعاتی است که در دسترس عموم (شامل اطلاعات پیشین و کنونی) میباشد به عبارت دیگر در این شکل کارایی قیمت اوراق بهادار به گونهای تغییرمی کند که گویا همگان از اطلاعات موجود آگاه هستند(هندرکسون و ون بردا، ۱۹۹۲).
شکل قوی کارایی بازار:[۵۶]:قیمت اوراق بهادار منعکس کننده همه اطلاعات محرمانه و اطلاعاتی که در دسترس عموم میباشد را منعکس می کند. در این شکل از کارایی حتی افراد درون شرکت نیز نمیتوانند بازده اضافی کسب نمایند (باچر[۵۷]،۲۰۰۳).
۳-۱۰-۲-۲-۲- روشهای آزمون کارایی بازارهای سرمایه
در ارتباط با کارایی بازار سرمایه آزمونهای متعددی در کشور های مختلف انجام شده است. این آزمونها مطابق با اشکال مختلف کارایی بازار (ضعیف، نیمه قوی و قوی) تفکیک شدهاند. از این رو در ادامه مهمترین روشهای مورد استفاده در آزمودن کارایی بازار توسط پژوهشگران مالی را بیان خواهیم نمود.
۱-۳-۱۰-۲-۲-۲- روشهای آزمون کارایی بازار در سطح ضعیف
در دهه ۱۹۷۰ محققان با هدف تعیین روابط بین تغییرات متوالی قیمتها از روشهایی از قبیل همبستگی پیاپی[۵۸]، آزمون گردشها[۵۹]، مقایسه نتایج حاصل از قواعد تجاری فیلتر[۶۰] با روش ساده خرید و نگهداری[۶۱] اقدام به آزمون نمودن کارائی بازار در سطح ضعیف پرداختند.(سینایی ومحمودی،۱۳۸۴) همچنین با گذشت زمان و با ظهور روشهای آماری جدید مطالعات محققین در این زمینه ادامه پیدا نمود به گونهای که در دهه ۱۹۹۰ آنها از روشهایی همچون الگوی پیش بینی، تابع توزیع[۶۲] GB،آزمون نسبت به واریانس[۶۳]،روش شبیه سازی[۶۴] و شیوههای شبکه عصبی[۶۵] درصدد آزمودن کارایی بازار در سطح ضعیف درآمدند (نمازی،شوشتریان، ۱۳۷۵).
به طور کلی پژوهشگران این آزمونها را به دو گروه اصلی (۱) آزمونهای استقلال (۲) آزمونها مربوط به قواعد مبادله دسته بندی میکنند. آزمونهای استقلال بر پایه استوار است که همبستگی ضعیف بین تغییرات متوالی قیمت سهام مبین این موضوع است که مطالعه تاریخی قیمتهای اوراق بهادار حاوی اطلاعات مفیدی برای پیشبینی قیمتها در آینده نمیباشد. همچنین آزمونهای قواعد مبادله بر این پایه استوار است که با بهره گرفتن از قواعد مبادلهای که صرفاً با تکیه بر اطلاعات تاریخی بازار است نمیتوان راهبردهایی را برای انجام معامله تعیین میکنند، به نحوی که بتوان عملکردی بهتر از شاخص بازار یا نتایج حاصل از یک سیاست خرید و نگهداری ساده داشت.
الف ) همبستگی پیاپی
همبستگی پیاپی به وضعی اطلاق میگیرد که در آن دو مجموعه از مقادیر در زمانهای مختلف به هم وابستهاند و آن هنگامی است که مقادیر یک مجموعه از مقادیر با مجموعهای دیگر فاصله زمانی (ثابت) دارند. در این روش همبستگی یک سلسله از اعداد با عدد قبلی در یک روند زمانی نشان داده میشود. با کمک این ضریب میتوان همبستگی و یا استقلال مقادیر در فواصل زمانی مختلف پی برد. این ضریب را میتوان از فرمول زیر محاسبه نمود.
به طوری که. لگاریتم طبیعی قیمت در زمانt و لگاریتم طبیعی قیمت در زمانt-n می باشند.
آزمون گردشها
گردش در ادبیات مالی به معنای تغییر متوالی در قیمتها با علامت مشابه میباشد به گونهای که یک گردش مثبت عبارت است از یک تغییر متوالی قیمت به صورت مثبت به طوری که تغییرات قیمت قبل و بعد از آن دارای علامت خنثی و یا منفی باشند. در این روش با در اختیار داشتن مجموعهای از تغییرات قیمتی (با توجه به افزایش سرمایه و سود نقدی) هر تغییر افزایشی با علامت مثبت (+) و هر تغییر کاهشی در قیمت با علامت (-) نشان داده میشود. به عنوان نمونه گردش سهام j برای یک دوره ۴ روزه به صورت (+ ۰ - +) تعیین میشود و در نهایت با یکی از ۳ الگوهای زیر کارایی و یا عدم کارایی بازارهای اوراق بهادار تعیین میشود.
.
روش اول: کل گردشهای واقعی و مورد انتظار یک علامت (مثبت) با یکدیگر مقایسه میگردد و هرچقدر که تفاوت بین گردش واقعی و مورد انتظار کمتر باشد احتمال عدم وابستگی تغییرات قیمت بیشتر خواهد بود.
روش دوم: تعداد گردشهای واقعی و مورد انتظار هر علامت (مثبت، منفی و خنثی) با یکدیگر مقایسه میشود. گردش مورد انتظار هر علامت بر اساس توزیع برنولی تعیین میگردد.
روش سوم: طول گردشهای واقعی و مورد انتظار با یکدیگر مقایسه میشود و هرچقدر این تفاوت کمتر باشد احتمال عدم همبستگی قیمت بیشتر است.(جورج،۱۹۷۰(
ب ) قاعده فیلتر
قاعده فیلتر یک قاعده تجاری مبتنی بر مبادله میباشد که میتوان با مقایسه منافع حاصل از آن با منافع حاصل از خرید و نگهداری به کارایی در سطح ضعیف پی برد. در این قاعده زمانی اوراق بهادار خریداری میشود که قیمت آن x % نسبت به قیمت مورد نظر افزایش یابد؛ و زمانی فروخته خواهد شد که قیمت آن Y % از بالاترین قیمت کاهش یابد. خرید مجدد نیز زمانی صورت میگیرد که قیمت x % از پایینترین قیمت افزایش یابد. در صورت تصادفی بودن تغییرات قیمت سهام، بازده بر اساس قاعده فیلتر نباید بیشتر از روش خرید و نگهداری باشد(نمازی،شوشتریان، ۱۳۷۵).
ج ) آزمون نسبت به واریانس
آزمون نسبت واریانس برای آزمودن مدل گشت تصادفی توسط لو و مکیلانی[۶۶] در سال ۱۹۸۸ مطرح شد.آنها معتقدند که اگر واریانس بازدهی سهام با فاصله زمانی N روز با N برابر واریانس بازدهی سهام با فاصله زمانی ۱ روز برابر باشد آنگاه مدل گشت تصادفی تایید خواهد شد. چرا که اگر بازدههای سهام از هم مستقل باشند آنگاه باید واریانس آنها یک تابع خطی باشد. به بیان دیگر در صورتی که نسبت واریانس که از معادله زیر بدست میآید برابر با یک نباشد فرضیه تصادفی بودن بازدهی متوالی سهام که یکی از مفروضات بازارهای کارا به شمار میروند رد خواهد شد.
نسبت واریانس
بازده دوره t با وقفه زمانی k
بازده اول دوره t
روش شبیه سازی
۲-۳-۱۰-۲-۲-۲- روشهای آزمون کارایی بازار در سطح نیم قوی
آزمونهای کارایی بازار در سطح نیم قوی غالباً در ارتباط با سرعت تعدیل قیمت نسبت به اطلاعات عمومی منتشر شده میباشد. پژوهشگران در ابتدا جهت بررسی کارایی بازار در سطح نیم قوی عموماً از نظریه الگوی بازار و مدلهای تبیین شده بر مبنای آنها از جمله الگوی تک عاملی قیمت گذاری داراییهای سرمایهای CAPM [۶۷]استفاده مینمودند. اما در چند دهه گذشته محققانی همچون بانز[۶۸] (۱۹۸۱)،هانداری[۶۹] (۱۹۸۸)، استاتمن[۷۰] (۱۹۸۰)،روزنبرگ و لانشتن[۷۱] (۱۹۸۵ ) شواهد تجربی را در ارتباط با نقص مدل CAMP را فراهم نمودند به گونهای که فاما و فرنچ[۷۲] (۱۹۹۲) با انجام تحقیقی در ارتباط با بازده به این نتیجه رسیدند که دو عامل اندازه و نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار متغیرهایی هستند که ارتباط قویتری با بازده دارند از این رو در سال ۱۹۹۳ مدل سه عاملی فاما و فرنچ را به عنوان جایگزینی برای مدل CAPM ارائه نمودند. اما این پایان کار پژوهشگران در این عرصه نبود در سال ۱۹۹۵ استیفن راس به همراه وستر فیلد و جف مدل قیمت گذاری آربیتراژ APT به عنوان یکی از جذابترین مدلهای جایگزین CAMP، را ارائه نمودند.
همچنین در سال ۲۰۰۷ برن هولت[۷۳] با بهره گرفتن از قواعد مدلCAPM و تجربیات مدلAPT مدل RBM را جایگزین مدل CAPMنمود.(اکبری مقدم و همکاران، ۱۳۸۸).از این رو در صدد بر آمدیم تا در ادامه این بخش به بیان تفضیلی الگوها و مدلهای مطرح جهت آزمون کارایی بازار در سطح نیم قوی پرداخته می شود .
الف ) نظریه الگوی بازار سرمایه
نظریه پرتفوی مارکویتز یک نظریه دستوری[۷۴] است که بر اساس آن نمیتوان قیمت داراییهای سرمایهای را نشان دارد بلکه تنها نشان دهنده نحوه اقدام سرمایه گذاران در یک پرتفوی بهینه[۷۵] خواهد بود. از این رو ویلیام شارپ با کمک گرفتن از الگوی هری مارکویتز و تاکید بر این فرض که امکان قرض دادن و قرض گرفتن توسط سرمایه گذاران و با نرخی برابر با نرخ داراییهای بدون ریسک وجود دارد (در این صورت تنها یک پرتفوی کارا شامل داراییهای ریسک دار یعنی پرتفوی بازار وجود خواهد داشت زیرا این پرتفوی بالاترین تنوع ممکنه را داراست بنابراین همه سرمایه گذاران خواستار سرمایه گذاری در آن خواهند بود) نظریه پرتفلیوی را بسط و تعمیم داند تا بتوانند بر اساس آن مدلی را برای قیمت گذاری داراییهای ریسک دار (از جمله تعیین ارزش اوراق بهادار) استخراج نمایند که امکان محاسبه بازده مورد انتظار دارایی ریسک دار را فراهم کند. (براون و رایلی،۲۰۰۰ به ننقل از سلیمانپور ) معتقدند که عامل اصلی بسط نظریه بازار سرمایه، وجود دارایی بدون ریسک است چنین داراییهای همبستگی صفر با سایر داراییهای ریسک دار دارند و نرخ بازده آنها بدون ریسک خواهد بود. از این رو وی به صورت رسمی الگویی به شرح زیر برای محاسبه بازده اوراق بهادار ارائه نمودند که آن را الگویی بازار یا معادله ویژگیها مینامند.
که در این معادله :
نرخ بازده دارایی i در دوره زمانی t
نرخ بازده همه اوراق بهادار موجود دربازار در دوره زمانی t
نوسان تصادفی در دورهt
همچنین ویلیام شارپ با تقسیم بندی عوامل موثر بر ریسک به دو دسته (۱) عوامل خاص یک شرکت که آن را ریسک غیر سیستماتیک مینامند (۲) عوامل مربوط به کل بازار که آن را ریسک سیستماتیک (در ادبیات مالی بتا) مینامند؛ بر این موضوع تاکید نمود که سرمایه گذاران از طریق تنوع بخشی بر سرمایه خود میتوانند ریسک غیر سیستماتیک را از بین ببرند وتنها ریسک سیستماتیک ( ) باقی خواهد ماند. (فارال، ۱۹۹۷) معتقد است نظریه بازار سرمایه به مثابه مدل های تعالی دارای مزایای عملی در تهیه مقیاسی از ریسک سیستماتیک و ارزشیابی اوراق بهادار و استانداردی برای سنجش عملکرد می باشند.
ب ) مدل تک عاملی قیمت گذاری داراییهای سرمایهای CAPM
جان لیتنز[۷۶]، یان موسین و ویلیام شارپ توانستند با بهره گرفتن از نظریه الگوی بازار سرمایه برای اوراق بهاداری که در بازار سرمایه معامله میشود به یک الگوی معامله قیمتها دست یابند که این الگو را الگوی قیمت گذاری داراییهای سرمایه مینامند . معادلهCAPM رابطه بین بازده و ریسک به صورت زیر نشان میدهد.
که در این معادله :
بازده مورد انتظار اوراق بهادار i
بازده مورد انتظار پرتفوی بازار
ریسک نسبی اوراق بهادارi
این معادله به این نتیجه گیری اعتبار میبخشد که بتا به عنوان شاخص ریسک سیستماتیک تنها عامل مهم در تعیین بازده مورد انتظار است. شایان ذکر است که بتا از طریق زیر محاسبه میشود.
پژوهشگران لازمه استفاده از این مدل را وجود شرایط زیر تلقی مینمایند.